Şairler ve Yazarlar Kulübü

TURGUTLU ANADOLU LİSESİ 2011 LYS SONUÇLARI

2011-08-26T10:28:00.001+03:00

TURGUTLU ANADOLU LİSESİ 2011 LYS SONUÇLARI BAŞARI %75
Adı Soyadı Program Adı TS PT Puanı
TUĞÇEM BOLOVA EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Tıp Fakültesi 1 MF-3 541.889(0,15 AOBP'Lİ)
GİZEM AKÇAKOCA İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ/Cerrahpaşa Tıp Fakültesi/Cerrahpaşa Tıp 2 MF-3 540.001(0,15 AOBP'Lİ)
SEHER DOĞAN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Tıp Fakültesi 2 MF-3 528.807(0,15 AOBP'Lİ)
ANIL DEMİREZEN BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)/Fen-Edebiyat Fakültesi/Çeviribilim 1 DİL-1 525.828(0,15 AOBP'Lİ)
ADEM USLU CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİ (MANİSA)/Tıp Fakültesi 8 MF-3 520.708(0,15 AOBP'Lİ)
DİLARA YAŞAR EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Diş Hekimliği Fakültesi 4 MF-3 517.468(0,15 AOBP'Lİ)
HANDE TUNÇ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ/Mimarlık Fakültesi/Mimarlık 1 MF-4 516.616(0,15 AOBP'Lİ)
GAMZE GÜLTEKİN KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ/Tıp Fakültesi 6 MF-3 513.106(0,15 AOBP'Lİ)
SEVİM ELİF ÖNOĞUL ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ (ERZURUM)/Tıp Fakültesi 12 MF-3 509.889(0,15 AOBP'Lİ)
İSMAİL ÖZTÜRK ANKARA ÜNİVERSİTESİ/Hukuk Fakültesi 2 TM-2 506.741(0,15 AOBP'Lİ)
HÜSEYİN YAMAN MARMARA ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)/Atatürk Eğitim Fakültesi/Matematik Öğretmenliği 16 MF-1 505.905(0,15 AOBP'Lİ)
MEHMET İĞNECİ EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Diş Hekimliği Fakültesi 9 MF-3 505.333(0,15 AOBP'Lİ)
KÜBRA ÖZTÜRK ŞİFA ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Sağlık Bilimleri Fakültesi/Fizyoterapi ve Rehabilitasyon (Tam Burslu) 1 MF-3 501.450(0,15 AOBP'Lİ)
FATMA ESRA ERDEN ŞİFA ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Sağlık Bilimleri Fakültesi/Fizyoterapi ve Rehabilitasyon (%50 Burslu) 14 MF-3 499.999(0,15 AOBP'Lİ)
SEMRA YAVUZ BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)/Fen-Edebiyat Fakültesi/Matematik 5 MF-1 499.382(0,15 AOBP'Lİ)
GÖKÇE ATİLLA ANKARA ÜNİVERSİTESİ/Hukuk Fakültesi 5 TM-2 498.959(0,15 AOBP'Lİ)
GÖRKEM KUŞTOGAN KOÇ ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)/Fen Fakültesi/Kimya (İngilizce) (Tam Burslu) 7 MF-2 495.514(0,15 AOBP'Lİ)
TUFAN POLAT KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ/Mühendislik Fakültesi/Mekatronik Mühendisliği 18 MF-4 494.377(0,15 AOBP'Lİ)
MAHMUT HÜDAYİ ÖDEMİŞ EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Eğitim Fakültesi/Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık 2 TM-3 493.931(0,15 AOBP'Lİ)
ESMA YILDIZ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Buca Eğitim Fakültesi/İngilizce Öğretmenliği 1 DİL-1 492.740(0,15 AOBP'Lİ)
EYÜP KIRBAŞ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Buca Eğitim Fakültesi/İlköğretim Matematik Öğretmenliği 1 MF-1 492.704(0,15 AOBP'Lİ)
DİYAR ŞİRİN ANADOLU ÜNİVERSİTESİ (ESKİŞEHİR)/Eczacılık Fakültesi 9 MF-3 491.677(0,15 AOBP'Lİ)
UMUT ŞEN İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ/Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi/Uzay Mühendisliği (İngilizce) 4 MF-4 491.061(0,15 AOBP'Lİ)
BURAK İZZET FİDE ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)/İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi/İşletme 2 TM-1 490.498(0,15 AOBP'Lİ)
AYLİN AKAR İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ/Edebiyat Fakültesi/Mütercim-Tercümanlık (İngilizce) 1 DİL-1 486.681(0,15 AOBP'Lİ)
DUYGU ŞENTÜRK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Hukuk Fakültesi 1 TM-2 484.929(0,15 AOBP'Lİ)
GÜLEN KAYA EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Eğitim Fakültesi/Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık 1 TM-3 483.381(0,15 AOBP'Lİ)
MEHMET YILDIRIM DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Mühendislik Fakültesi/Elektrik-Elektronik Mühendisliği (İngilizce) 21 MF-4 482.720(0,15 AOBP'Lİ)
RAMAZAN BOZKURT SELÇUK ÜNİVERSİTESİ (KONYA)/Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi/Matematik Öğretmenliği 2 MF-1 472.032(0,15 AOBP'Lİ)
CİHAT SOFRACI YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)/Makine Fakültesi/Makine Mühendisliği (İÖ) 6 MF-4 470.762(0,15 AOBP'Lİ)
OĞULCAN KARAŞEN ANADOLU ÜNİVERSİTESİ (ESKİŞEHİR)/Hukuk Fakültesi 6 TM-2 469.224(0,15 AOBP'Lİ)
RAMAZAN ERDEM YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)/Makine Fakültesi/Makine Mühendisliği (İÖ) 6 MF-4 469.213(0,15 AOBP'Lİ)
ELÇİN BİLGİN HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)/Edebiyat Fakültesi/İngiliz Dili ve Edebiyatı 4 DİL-1 468.363(0,15 AOBP'Lİ)
BUSEGÜL ARTAN MARMARA ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)/Hukuk Fakültesi (İÖ) 6 TM-2 466.964(0,15 AOBP'Lİ)
NAZIM ÇAĞLAR CEYLAN İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ/İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi/İşletme (Tam Burslu) 1 TM-1 460.248(0,15 AOBP'Lİ)
TUĞBA YALIM EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Eğitim Fakültesi/Okul Öncesi Öğretmenliği 1 YGS-5 459.121(0,15 AOBP'Lİ)
ELÇİN EKİN BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ/Necatibey Eğitim Fakültesi/İlköğretim Matematik Öğretmenliği 3 MF-1 455.959(0,15 AOBP'Lİ)
MERVE ŞENTÜRK KIRIKKALE ÜNİVERSİTESİ/Hukuk Fakültesi (İÖ) 1 TM-2 454.687(0,15 AOBP'Lİ)
RIDVAN KAYNAK ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ (SAMSUN)/Ali Fuad Başgil Hukuk Fakültesi 8 TM-2 454.477(0,15 AOBP'Lİ)
MEHMET NURİ ÖNOĞUL DOĞUŞ ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)/Mühendislik Fakültesi/Makine Mühendisliği (İngilizce) (Tam Burslu) 7 MF-4 453.388(0,15 AOBP'Lİ)
ÇAĞRI KARAMEMİŞ İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ/Sanat ve Tasarım Fakültesi/İletişim Sanatları (Tam Burslu) 1 TS-1 451.760(0,12 AOBP'Lİ)
CAVİT TOKER KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ/Sivil Havacılık Yüksekokulu/Uçak Gövde - Motor Bakım 2 YGS-1 448.971(0,15 AOBP'Lİ)
BETÜL ERÖZDEMİR DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Buca Eğitim Fakültesi/Okul Öncesi Öğretmenliği 2 YGS-5 447.930(0,15 AOBP'Lİ)
ALİ ERDOĞAN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ (ANTALYA)/Eğitim Fakültesi/İngilizce Öğretmenliği 3 DİL-1 446.141(0,15 AOBP'Lİ)
ZEYNEP BUĞDAY KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (TRABZON)/Mühendislik Fakültesi/Bilgisayar Mühendisliği 24 MF-4 445.246(0,15 AOBP'Lİ)
HAFİZE BAHAR BAYSAK YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)/Mühendislik-Mimarlık Fakültesi/Sistem Mühendisliği (%50 Burslu) 3 MF-4 444.350(0,15 AOBP'Lİ)
İRFAN ATAY YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)/İnşaat Fakültesi/Harita Mühendisliği 12 MF-4 444.203(0,15 AOBP'Lİ)
HATİCE İNCEKARA KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ/Eğitim Fakültesi/İngilizce Öğretmenliği 3 DİL-1 443.337(0,15 AOBP'Lİ)
HÜSNİYE ŞENOL ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU)/Eğitim Fakültesi/İlköğretim Matematik Öğretmenliği 16 MF-1 443.285(0,15 AOBP'Lİ)
MEHMET OĞUZ ÖZCAN KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ/Mühendislik Fakültesi/Elektrik Mühendisliği 4 MF-4 442.024(0,15 AOBP'Lİ)
SEDAT AKMEŞE MUĞLA ÜNİVERSİTESİ/Eğitim Fakültesi/İngilizce Öğretmenliği 2 DİL-1 438.643(0,15 AOBP'Lİ)
SEÇİL ÖZÇİFTÇİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ/Hemşirelik Fakültesi/Hemşirelik 10 MF-3 438.219(0,15 AOBP'Lİ)
ELMAS PİRÇEK ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ/Eğitim Fakültesi/İngilizce Öğretmenliği 5 DİL-1 436.888(0,15 AOBP'Lİ)
GÜLCE AKIN MARMARA ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)/Atatürk Eğitim Fakültesi/Zihin Engelliler Öğretmenliği (İÖ) 4 YGS-4 436.727(0,15 AOBP'Lİ)
IŞIL DİLAY KARAERLER İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ/İktisat Fakültesi/İktisat (İngilizce) 8 TM-1 432.951(0,15 AOBP'Lİ)
ALİ BAĞÇECİ YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)/Eğitim Fakültesi/Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (%50 Burslu) 11 TM-3 430.291(0,15 AOBP'Lİ)
ÖZGÜR ADITATAR ERCİYES ÜNİVERSİTESİ (KAYSERİ)/Sivil Havacılık Yüksekokulu/Sivil Hava Ulaştırma İşletmeciliği 7 YGS-6 427.450(0,12 AOBP'Lİ)
FİGEN KAR YENİLMEZ IŞIK ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)/İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi/Uluslararası İlişkiler (İngilizce) (Tam Burslu) 10 TM-2 426.938(0,15 AOBP'Lİ)
BİLAL YABANCI PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)/Mühendislik Fakültesi/Bilgisayar Mühendisliği (İngilizce) 3 MF-4 425.000(0,15 AOBP'Lİ)
SEDEF ÖLMEZ AMASYA ÜNİVERSİTESİ/Eğitim Fakültesi/İlköğretim Matematik Öğretmenliği 11 MF-1 424.485(0,15 AOBP'Lİ)
MELİHA İYİCAN BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ/Necatibey Eğitim Fakültesi/İlköğretim Matematik Öğretmenliği (İÖ) 6 MF-1 424.239(0,15 AOBP'Lİ)
SEVGİ ÖZÇALIŞKAN EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Mühendislik Fakültesi/Gıda Mühendisliği 5 MF-4 424.096(0,15 AOBP'Lİ)
SEMA KÖMÜRCÜOĞLU AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ (AFYONKARAHİSAR)/Eğitim Fakültesi/Okul Öncesi Öğretmenliği (İÖ) 11 YGS-5 421.437(0,15 AOBP'Lİ)
SIDIKA FERDA KURU ÖZYEĞİN ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)/Mühendislik Fakültesi/Endüstri Mühendisliği (İngilizce) (%50 Burslu) 17 MF-4 418.709(0,15 AOBP'Lİ)
VACİDE SİPER AHİ EVRAN ÜNİVERSİTESİ (KIRŞEHİR)/Sağlık Yüksekokulu/Çocuk Gelişimi 13 YGS-5 418.615(0,15 AOBP'Lİ)
EYÜP AYAZ MUĞLA ÜNİVERSİTESİ/Mühendislik Fakültesi/İnşaat Mühendisliği (İngilizce) 6 MF-4 418.203(0,15 AOBP'Lİ)
TUĞBA ÇELİKTEN DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ (KÜTAHYA)/Mühendislik Fakültesi/Bilgisayar Mühendisliği 10 MF-4 414.889(0,15 AOBP'Lİ)
AKIN HOLAT ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)/Mühendislik-Mimarlık Fakültesi/Elektronik Mühendisliği (İÖ) 2 MF-4 413.380(0,15 AOBP'Lİ)
ELİF ECE YÖNETKEN İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ/Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi/Mimarlık 1 MF-4 410.742(0,15 AOBP'Lİ)
OKAN ŞİRİNDOĞAN KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ/Mühendislik Fakültesi/Makine Mühendisliği (İÖ) 4 MF-4 409.030(0,15 AOBP'Lİ)
UĞUR SANDIKCI PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)/Eğitim Fakültesi/Sınıf Öğretmenliği (İÖ) 7 TM-2 407.294(0,15 AOBP'Lİ)
AYLİN KARAHASANLAR KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ/Mühendislik Fakültesi/Metalurji ve Malzeme Mühendisliği 14 MF-4 389.231(0,15 AOBP'Lİ)
DUYGU YILDIRIM EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Hemşirelik Yüksekokulu 3 YGS-2 388.643(0,15 AOBP'Lİ)
METİN DURMUŞ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ/Veteriner Fakültesi 1 MF-3 387.167(0,15 AOBP'Lİ)
CANER ERDİL NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ (TEKİRDAĞ)/Çorlu Mühendislik Fakültesi/İnşaat Mühendisliği 5 MF-4 385.726(0,15 AOBP'Lİ)
BURAK AKBAŞ PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)/Mühendislik Fakültesi/İnşaat Mühendisliği (İÖ) 2 MF-4 381.859(0,15 AOBP'Lİ)
MUHAMMET ARIKAN GAZİ ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)/İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi/İktisat (İÖ) 5 TM-1 381.535(0,15 AOBP'Lİ)
MUHAMMED ESAD KAYIKCI CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİ (MANİSA)/Mühendislik Fakültesi/İnşaat Mühendisliği (İÖ) 21 MF-4 381.058(0,15 AOBP'Lİ)
NEJDET ÇELEN PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)/Mühendislik Fakültesi/Makine Mühendisliği (İÖ) 4 MF-4 374.646(0,15 AOBP'Lİ)
ŞEHMUS KILIÇ ANKARA ÜNİVERSİTESİ/Veteriner Fakültesi 1 MF-3 374.484(0,15 AOBP'Lİ)
TUNA ÖZTÜRK PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)/Mühendislik Fakültesi/Makine Mühendisliği (İÖ) 2 MF-4 367.198(0,15 AOBP'Lİ)
SEBAHAT AKÇIL ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ/Biga İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi/Kamu Yönetimi 4 TM-2 365.382(0,15 AOBP'Lİ)
İSMAİL KURUM DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ (KÜTAHYA)/Kütahya Sağlık Yüksekokulu/Hemşirelik 13 YGS-2 364.001(0,15 AOBP'Lİ)
YİGİTCAN SEZGİ PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)/Mühendislik Fakültesi/Makine Mühendisliği (İÖ) 4 MF-4 363.567(0,15 AOBP'Lİ)
SEDA ÜRETEN DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ (KÜTAHYA)/İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi/Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler 1 TM-2 361.602(0,15 AOBP'Lİ)
MAHFUZE DEMİR UŞAK ÜNİVERSİTESİ/Sağlık Yüksekokulu/Hemşirelik 6 YGS-2 359.635(0,15 AOBP'Lİ)
KAMİLE KARAMÜRSEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ/Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi/Bilgi ve Belge Yönetimi 9 TM-1 359.124(0,15 AOBP'Lİ)
OĞUZHAN DAĞLI DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi/İktisat (İÖ) 11 TM-1 353.785(0,15 AOBP'Lİ)
OKAN GÜVENÇ CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİ (MANİSA)/İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi/Maliye 2 TM-1 345.245(0,15 AOBP'Lİ)
SABRİ ŞENTÜRK PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)/İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi/Uluslararası Ticaret ve Finansman (İÖ) 6 TM-1 344.167(0,15 AOBP'Lİ)
GUFRAN TUNÇMAN DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)/Denizcilik Fakültesi/Denizcilik İşletmeleri Yönetimi (UOLP-Maine Maritime Academy) 2 TM-1 337.701(0,15 AOBP'Lİ)
MUHAMMET UĞUR TUTAR AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ (AFYONKARAHİSAR)/İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi/Uluslararası Ticaret ve Finansman (İÖ) 4 TM-1 335.770(0,15 AOBP'Lİ)
İLHAN ARASAN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ (ANTALYA)/Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Y.O./Seyahat İşletmeciliği 5 YGS-6 317.860(0,15 AOBP'Lİ)
SEMİH SAMTAŞ UŞAK ÜNİVERSİTESİ/İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi/Maliye (İÖ) 12 TM-1 313.790(0,15 AOBP'Lİ)

Liselerde Haftalık Ders Çizelgeleri Değişti

2009-09-16T18:22:00.001+03:00

Dil Alanında 11. ve 12. sınıflarda Alan Dersi olan Dil ve Anlatım dersinin haftalık ders saati sayıları 5'ten dörde indirildi.

Dil ve Anlatım, Türk Edebiyatı ve Diksiyon ve Hitabet seçmeli dersleri geldi.

Anadolu Liselerinde Haftalık Ders Saati sayısı yine 37'ye çıktı.

9. sınıflarda seçmeli ders yok.

10., 11. ve 12.sınıflarda yıkarıdaki seçmeli derslerden biri veya bir kaçı seçilebilir.

Ancak sadece bir yıl okutulabilecek.

Dil ve Anlatım Seçmeli Dersi 1 ya da 2 saat olabilecek.

Türk Edebiyatı Seçmeli Dersi 1, 2 ya da 3 saat olabilecek.

Seçmeli Diksiyon ve Hitabet Dersinin haftalık ders saati sayısı 1 olacak.

Dil ve Anlatım ve Türk Edebiyatı müfredatı Ortak Dil ve Anlayım ve Türk Edebiyatı müfredatı ile aynı olacak.

Diksiyon ve Hitabet dersinde; Talim ve Terbiye Kurulu’nun 21.06.2007 tarih ve 117 sayılı Kararı ile kabul edilen öğretim programı uygulanacak.

********

Bu derslerden biri veya bir kaçı 9. sınıf hariç tüm alanlarda ve sınıflarda seçilebilecek.

TURGUTLU ANADOLU LİSESİ 2009 ÖSS YERLEŞTİRME SONUÇLARI

2009-08-12T14:23:00.003+03:00

TURGUTLU ANADOLU LİSESİ 2009 ÖSS YERLEŞTİRME SONUÇLARI

S.NO ADI SOYADI PUAN YERLEŞTİĞİ ÜNİVERSİTE

1 MERT DİRİK 369,769
0000446 BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ
2 MEHMET FATİH ÖZTÜRK 356,251
0004888 ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ
3 DİNÇER YEĞİN 353,063
0006710 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)
TIP FAKÜLTESİ
4 YUSUF ÖZÇEVİK 352,286
0007189 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
ELEKTRİK-ELEKTRONİK FAKÜLTESİ
BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ
5 NURİYE ÖZCAN 350,862
0008173 AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ (AFYONKARAHİSAR)
TIP FAKÜLTESİ
6 YASEMİN ÇETİNKAYA 350,594
0008365 AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ (AFYONKARAHİSAR)
TIP FAKÜLTESİ
7 İBRAHİM TUĞRUL SÖNMEZ 348,561
0009961 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
MAKİNE FAKÜLTESİ
MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ
8 DERYA TEMEL 348,015
0010384 EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR) DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ
9 İLKEM BAHÇAVANOĞLU 346,542
0011576 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)
SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON
10 HALİL İBRAHİM AYAZ 345,262
0012643 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ (İNGİLİZCE)
11 ERMAN ÜZEL 342,608
0015062 EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ
12 HAKAN KURTULMUŞ 340,720
0016816 EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ
13 MERVE AYAZ 340,667
0016865 DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ (KÜTAHYA)
KÜTAHYA SAĞLIK YÜKSEKOKULU
FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON
14 ESMA SEFER 340,155
0017402 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)
MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK
15 RECEP DÜZDEMİR 340,031
0017554 EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ
16 SİNEM İPEK 338,401
0019242 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ (İNGİLİZCE)
17 GAMZE ALTUNBİLEK 336,249
0021646 ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ (BOLU)
EĞİTİM FAKÜLTESİ İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ
18 MUHAMMED ŞEREF OCAK 333,864
0024207 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
KİMYA-METALURJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ
19 ALPER ÇETİN 333,213
0024948 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
KİMYA-METALURJİ FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ
20 EGEMEN ERİTMEN 333,001
0025180 ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ
MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ
21 ŞENİZ EROL 331,169
0027271 EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ (İNGİLİZCE)
22 AZER ÇELİKTEN 330,237
0028384 MUĞLA ÜNİVERSİTESİ
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ (İNGİLİZCE)
23 HAKAN SALİH DEMİREL 329,666
0029057 EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ
24 SEZİN EZGİ ÇİFÇİ 328,061
0031064 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)
FEN FAKÜLTESİ AKTÜERYA BİLİMLERİ
25 GİZEM YATAĞAN 326,202
0033423 SELÇUK ÜNİVERSİTESİ (KONYA)
AHMET KELEŞOĞLU EĞİTİM FAKÜLTESİ
İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
26 EMRE ONARAN 325,503
0034359 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)
MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ
27 TÜRKAN GÖBEKLİ 324,745
0035307 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)
KİMYA-METALURJİ FAKÜLTESİ MATEMATİK MÜHENDİSLİĞİ (İÖ)
28 GİZEM KURŞOVA 323,745
0036644 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)
FEN FAKÜLTESİ AKTÜERYA BİLİMLERİ
29 KÜBRA GÜZEL 322,831
0037920 NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ (TEKİRDAĞ)
ÇORLU MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ
30 EKİN AYDINKAL 321,583
0039586 İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ (İNGİLİZCE)
31 EMRE ŞENTÜRK 318,235
0044367 SELÇUK ÜNİVERSİTESİ (KONYA)
AHMET KELEŞOĞLU EĞİTİM FAKÜLTESİ
BİLGİSAYAR VE ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENLİĞİ
32 MUAMMER AKÜZÜM 315,636
0048246 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ
33 HAYRİYE GÜLLERDEN 315,579
0048331 ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ
EĞİTİM FAKÜLTESİ İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
34 SAYGIN SEVEN 310,348
0056691 İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ
MİMARLIK FAKÜLTESİ ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA (İNGİLİZCE
35 ÖZGE KAHYAOĞLU 304,019
0068025 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
BUCA EĞİTİM FAKÜLTESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ
36 EMİNE DENİZ ÖZDAMAR 302,326
0071358 İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ
GÜZEL SANATLAR VE TASARIM FAKÜLTESİ MİMARLIK
37 KADİR BURAK ÇEVİKARABACI 301,777
0072467 DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ (KÜTAHYA)
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ
38 UĞUR AKTAŞ 301,532
0072954 KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (TRABZON)
FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ MATEMATİK
39 OĞUZ DOĞAN 299,536
0077153 CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİ (MANİSA)
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ (İÖ)
40 ÖZGÜN ERTUNÇ 297,467
0081729 SELÇUK ÜNİVERSİTESİ (KONYA)
MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ
ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA
41 HASAN ARDA KARABARUT 294,896
0087690 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)
VETERİNER FAKÜLTESİ
42 AYŞENUR MENTEŞE 294,8510087811
CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİ (MANİSA) FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ MATEMATİK
43 BEYZA YILDIRIM 287,943
0105509 EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR) FEN FAKÜLTESİ KİMYA
44 FUNDA DEMİRCİ 279,475
0131249 UŞAK ÜNİVERSİTESİ
EĞİTİM FAKÜLTESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ
45 BURAK TELEK 274,180
0149275 YAŞAR ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ
ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ
46 SİNAN CEYHAN 274,068
0149677 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ
47 MERVE KUTLUER 272,494
0155384 EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
FEN FAKÜLTESİ KİMYA (İÖ)
48 EZGİ ÇOKYAVAŞ 360,000 6700 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON

SÖZEL

49 KERİM SERT 335,848
0001501 TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)
FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH (BURSLU)
50 SÜLEYMAN TURGUT 335,211
0001645 TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)
FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ TARİH (BURSLU)
51 OSMAN EKMEN 334,870
0001711 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)
EĞİTİM FAKÜLTESİ TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ
52 GAMZE ÇOŞKUN 331,272
0002768 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)
EĞİTİM FAKÜLTESİ TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
53 ÖZGE TURHAN 328,116
0004048 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)
EĞİTİM FAKÜLTESİ TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
54 NESRİN YORULMAZ 321,179
0009015 İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ
İLETİŞİM FAKÜLTESİ MEDYA VE İLETİŞİM (BURSLU)
55 DÖNDÜ GÖK 315,564
0016098 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
HUKUK FAKÜLTESİ ADALET MESLEK YÜKSEKOKULU
56 EMRE EŞKİ 309,232
0028764 MARMARA ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)
İLETİŞİM FAKÜLTESİ HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM (İÖ)
57 TUĞBA ZENGİN 304,148
0042939 GAZİ ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)
İLETİŞİM FAKÜLTESİ RADYO, SİNEMA VE TELEVİZYON
58 AYKUT AĞRAŞ 297,867
0064987 ERCİYES ÜNİVERSİTESİ (KAYSERİ)
İLETİŞİM FAKÜLTESİ RADYO, SİNEMA VE TELEVİZYON

TÜRKÇE-MATEMATİK

59 SÜLEYMAN BAYKARA 366,769
0000159 FATİH ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)
HUKUK FAKÜLTESİ (BAŞARI BURSLU)
60 SİNEM ÖZYİĞİT 354,172
0000965 YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)
HUKUK FAKÜLTESİ (BAŞARI BURSLU)
61 SEDEF SÜZER 347,968
0001800 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)
EĞİTİM FAKÜLTESİ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK
62 AYDIN SAKALLI 347,419
0001909 ANKARA ÜNİVERSİTESİ
HUKUK FAKÜLTESİ
63 ERHAN OBUZ 342,260
0003393 ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT
64 MURAT ERSOY 341,182
0003793 SABANCI ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ
SANAT VE SOSYAL BİLİMLER PROGRAMLARI (BAŞARI BURSU)
65 HATİCE AKÇAY 339,511
0004650 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
HUKUK FAKÜLTESİ
66 CEMAL ÇAKIR 338,000
0005584 MARMARA ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)
HUKUK FAKÜLTESİ
67 HİLAL ÇEVİKKAN 336,185
0006823 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
HUKUK FAKÜLTESİ
68 AYŞE ERÖZDEMİR 332,934
0009811 EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
EĞİTİM FAKÜLTESİ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK
69 MELEK ORDU 332,584
0010152 EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
EĞİTİM FAKÜLTESİ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK
70 UĞUR ANIL ÖZDEMİR 332,0660010700
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA) HUKUK FAKÜLTESİ

71 DİLARA YÜKSEK 331,280
0011566 KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ
HUKUK FAKÜLTESİ
72 AZER CAN BALO 330,834
0012124 ERCİYES ÜNİVERSİTESİ (KAYSERİ)
HUKUK FAKÜLTESİ
73 MENSURE ELİTAŞ 329,802
0013394 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ (ESKİŞEHİR)
EĞİTİM FAKÜLTESİ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK
74 HASAN ÇİÇEK 328,107
0015604 MARMARA ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ
SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER (İNGİLİZCE)
75 BEYZA ÇİMEN 325,977
0018718 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)
EĞİTİM FAKÜLTESİ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK (İÖ)
76 DEMET ÇETİN 323,757
0022414 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
BUCA EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ
77 SEVİNÇ SEÇGİN 323,052
0023554 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)
EĞİTİM FAKÜLTESİ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK (İÖ)
78 ALPER GÜRAKAR 321,663
0026173 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ
SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER
79 ESMA BÜŞRA AYDIN 320,246
0028938 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ (ESKİŞEHİR)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME (İNGİLİZCE)
80 HALİL IŞIKDAĞ 319,161
0031194 AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ (ANTALYA)
EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ
81 FATMA SEVİNÇ 318,766
0031981 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ (ESKİŞEHİR)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME (İNGİLİZCE)
82 GİZEM SÖYÜK 318,027
0033579 MUSTAFA KEMAL ÜNİVERSİTESİ (HATAY)
İSKENDERUN SİVİL HAVACILIK YÜKSEKOKULU
SİVİL HAVA ULAŞTIRMA İŞLETMECİLİĞİ
83 HACER CANSEVEN 317,218
0035357 YAŞAR ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
HUKUK FAKÜLTESİ
84 ÖZDEN HAZAL GÜZEL 317,024
0035755 YAŞAR ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ
ULUSLARARASI TİCARET VE FİNANSMAN (BURSLU)
85 MUSTAFA AKARSU 310,916
0050634 GAZİ ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER (İÖ)
86 HALİL PALA 308,339
0057767 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ
İKTİSAT FAKÜLTESİ İKTİSAT
87 ELİF ÇAY 308,122
0058395 CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİ (MANİSA)
EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
88 ALİ YAŞAR YILMAM 299,832
0085669 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER
89 ŞABAN KAYA 298,226
0091788 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ULUSLARARASI TİCARET VE FİNANSMAN
90 MEHMET AKİF KAYA 297,787
0093443 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ MALİYE
91 ECE BOSTANCI 297,044
0096369 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ULUSLARARASI TİCARET VE FİNANSMAN
92 CEREN ERDEMİR 293,489
0111025 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT (İÖ)
93 MUHAMMET İSMAİL ÖZMEN 292,935
0113459 DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ (KÜTAHYA)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ
94 AZİZ BİLEN 291,624
0119316 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT
95 NURAY ÖZÇEVİK 289,536
0129357 CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİ (MANİSA)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME
96 HALİL ÖZÇEVİK 278,635
0189725 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME (İÖ)

Ellerim Kırılsaydı

2009-08-09T18:30:00.001+03:00

Ellerim kırılsaydı, şair olmasaydım ben!..
Bir dalda, bir çiçekte yazılmış duruyorken.
En muhteşem bir şiir, belki; bir Bahar kadar!
Ellerim kırılsaydı, şair olmasaydım ben!..

Ahmet Tevfik Ozan

TURGUTLU ANADOLU LİSESİ 2009+ÖSS

2009-07-12T18:14:00.004+03:00

Bütün Öğrencilerimizi Tebrik ediyoruz...

***

S. NO SINIFI ADI SOYADI ÖSS- SÖZ-1 ÖSS- SAY-1 ÖSS-EA-1 ÖSS- SÖZ-2 ÖSS-SAY-2 ÖSS- EA-2 ÖSS-SAY-2 YER ÖSS- EA-2 YER ÖSS-SÖZ-2 YER.

***

1 12FA HARİKA ASILI 226,434 256,453 253,862 --- 245,465 220,34 "325,255
0034678"
2 12FA H.İBRAHİM AYAZ 245,183 273,548 260,691 --- 270,008 242,108 "345,262
0012643"
3 12FA SİNAN CEYHAN 216,128 230,21 236,367 --- 205,254 198,805 "274,068
0149677"
4 12FA AZER ÇELİKTEN 237,596 265,513 260,585 --- 252,19 228,053 "330,237
0028384"
5 12FA ALPER ÇETİN 255,414 262,792 264,314 --- 257,255 235,437 "333,213
0024948"
6 12FA K. BURAK ÇEVİKARABACI 241,236 235,634 245,685 --- 225,746 215,175 "301,777
0072467"
7 12FA FUNDA DEMİRCİ 197,521 219,374 215,476 --- 205,379 189,489 "279,475
0131249"
8 12FA HAKAN S. DEMİREL 230,435 263,792 255,965 --- 252,79 227,183 "329,666
0029057"
9 12FA OĞUZ DOĞAN 221,235 236,295 230,645 --- 224,029 208,142 "299,536
0077153"
10 12FA RECEP DÜZDEMİR 267,299 265,239 271,592 --- 261,438 243,088 "340,031
0017554"
11 12FA EDA EBÜ 157,635 238,802 194,975 --- 220,828 191,15 "293,534
0090959"
12 12FA ŞENİZ EROL 251,161 259,146 260,689 --- 255,49 230,405 "331,169
0027271"
13 12FA ÖZGÜN ERTUNÇ 193,517 240,499 219,617 --- 225,379 199,531 "297,467
0081729"
14 12FA NEŞE GÖKDENİZ 216,687 251,823 245,766 --- 230,615 215,434 "307,749
0061064"
15 12FA HAYRİYE GÜLLERDEN 238,059 246,037 248,99 --- 239,441 223,602 "315,579
0048331"
16 12FA SİNEM İPEK 243,75 267,82 259,276 --- 258,808 231,236 "338,401
0019242"
17 12FA MUHAMMED ŞEREF OCAK 249,84 265,461 255,065 --- 258,15 232,532 "333,864
0024207"
18 12FA EKİN OĞUZ 233,76 265,581 253,628 --- 249,394 226,655 "326,339
0033254"
19 12FA YUSUF ÖZÇEVİK 243,718 278,134 270,311 --- 272,286 237,986 "352,286
0007189"
20 12FA İBRAHİM TUĞRUL SÖNMEZ 262,758 274,501 272,593 --- 270,363 244,367 "348,561
0009961"
21 12FA HAKAN TARI 256,3 277,598 270,26 --- 254,922 236,066 "328,426
0030575"
22 12FB ZÜBEYİR ATEŞ 219,155 250,089 243,908 --- 218,826 207,018 "284,176
0116391"
23 12FB MERVE AYAZ 258,649 273,855 268,97 --- 261,293 237,986 "340,667
0016865"
24 12FB EKİN AYDINKAL 246,132 256,89 261,632 --- 246,612 227,678 "321,583
0039586"
25 12FB İLKEM BAHÇAVANOĞLU 253,689 276,821 265,83 --- 271,245 243,521 "346,542
0011576"
26 12FB YASEMİN ÇETİNKAYA 265,079 279,159 279,8 --- 272,19 244,695 "350,594
0008365"
27 12FB SEZİN EZGİ ÇİFÇİ 254,756 271,517 267,315 --- 253,017 237,799 "328,061
0031064"
28 12FB MEHMET ALİ ELMAS 205,426 231,909 223,735 --- 203,105 194,034 "273,399
0152022"
29 12FB HAKAN IMIRGI 218,529 220,793 228,849 --- 209,719 199,604 "275,975
0142985"
30 12FB ÖZGE KAHYAOĞLU 220,492 251,584 240,281 --- 231,399 214,056 "304,019
0068025"
31 12FB BARIŞ KUTSAL KARAASLAN 229,424 255,89 249,856 --- 245,686 223,084 "318,143
0044506"
32 12FB UFUK KOCA 204,72 226,727 230,145 --- 207,38 202,686 "277,682
0137140"
33 12FB GİZEM KURŞOVA 242,251 254,765 253,031 --- 248,058 225,06 "323,745
0036644"
34 12FB ENDER KURU 219,552 259,076 244,78 --- 241,225 217,176 "316,643
0046719"
35 12FB MERVE KUTLUER 232,119 228,161 239,582 --- 202,741 200,066 "272,494
0155384"
36 12FB KAAN KÜÇÜK 224,214 251,389 243,258 --- 230,719 214,824 "300,313
0075392"
37 12FB EMRE ONARAN 230,353 252,448 247,984 --- 249,412 220,528 "325,503
0034359"
38 12FB NURİYE ÖZCAN 277,131 280,925 286,146 --- 272,63 249,064 "350,862
0008173"
39 12FB ESMA SEFER 251,761 272,36 267,307 --- 264,236 238,337 "340,155
0017402"
40 12FB ERALP SERGİN 211,582 251,32 229,874 --- 231,221 207,238 "304,548
0067032"
41 12FB EMRE ŞENTÜRK 247,039 263,841 255,9 --- 246,096 226,492 "318,235
0044367"
42 12FB ERMAN ÜZEL 247,039 263,841 255,9 --- 264,277 240,959 "342,608
0015062"
43 12FC UĞUR AKTAŞ 240,3 262,486 250,779 --- 229,234 217,093 "301,532
0072954"
44 12FC MUAMMER AKÜZÜM 209,821 256,092 239,429 --- 240,326 211,212 "315,636
0048246"
45 12FC ERAY ALAN 218,883 240,315 227,92 --- 215,15 203,432 "285,208
0113344"
46 12FC GAMZE ALTUNBİLEK 238,22 263,07 256,295 --- 258,343 230,43 "336,249
0021646"
47 12FC HANDE BİLGİÇ 267,256 271,658 272,538 --- 256,372 239,385 "334,282
0023766"
48 12FC EZGİ ÇOKYAVAŞ 278,209 283,5 287,026 ---
49 12FC MERT DİRİK " 284,196 " 289,417 289,41 - 290,379 262,81 "369,769
0000446"
50 12FC EGEMEN ERİTMEN 235,725 263,121 251,955 --- 256,833 232,947 "333,001
0025180"
51 12FC TÜRKAN GÖBEKLİ 231,538 262,205 248,008 --- 248,392 225,951 "324,745
0035307"
52 12FC CEYDA GÜNEŞ 224,78 237,518 242,423 --- 207,415 200,806 "279,077
0132573"
53 12FC KÜBRA GÜZEL 250,533 260,675 261,797 --- 245,44 227,296 "322,831
0037920"
54 12FC HASAN ARDA KARABARUT 206,239 244,821 228,344 --- 222,95 199,092 "294,896
0087690"
55 12FC HAKAN KURTULMUŞ 246,728 269,924 257,023 --- 262,626 235,948 "340,720
0016816"
56 12FC AYŞENUR MENTEŞE 223,949 245,224 240,505 --- 223,197 209,766 "294,851
0087811"
57 12FC HASAN MİHCİ 241,814 270,868 263,13 --- 253,761 235,503 "329,779
0028904"
58 12FC EMİNE DENİZ ÖZDAMAR 221,256 252,166 241,359 --- 229,076 207,432 "302,326
0071358"
59 12FC MEHMET FATİH ÖZTÜRK 263,683 286,917 274,855 --- 280,645 249,974 "356,251
0004888"
60 12FC NEZİR SALLITEPE 225,879 253,902 253,055 --- 217,147 203,738 "289,011
0102722"
61 12FC SAYGIN SEVEN 224,203 247,148 237,887 --- 238,183 216,113 "310,348
0056691"
62 12FC BURAK TELEK 181,116 237,192 213,925 --- 202,694 187,777 "274,180
0149275"
63 12FC DERYA TEMEL 266,492 284,018 278,374 --- 269,015 243,73 "348,015
0010384"
64 12FC GİZEM YATAĞAN 246,687 251,774 256,1 --- 250,905 230,9 "326,202
0033423"
65 12FC DİNÇER YEĞİN 265,348 287,527 277,267 --- 274,762 245,431 "353,063
0006710"
66 12FC ELİF YİĞİT 223,411 237,254 241,74 --- 214,863 206,426 "288,208
0104814"
67 12FC BEYZA YILDIRIM 210,169 234,02 228,307 --- 213,826 201,246 "287,943
0105509"
68 12SOS AYKUT AĞRAŞ 220,036 170,889 201,19 225,159 --- 198,481 "297,867
0064987"
69 12SOS GAMZE ÇOŞKUN 254,188 201,744 235,884 254,331 --- 221,19 "331,272
0002768"
70 12SOS OSMAN EKMEN 251,86 204,52 236,601 260,101 185,229 225,59 "334,870
0001711"
71 12SOS EMRE EŞKİ 240,231 191,845 220,56 237,446 --- 208,586 "309,232
0028764"
72 12SOS DÖNDÜ GÖK 259,187 204,053 241,679 242,657 --- 220,66 "315,564
0016098"
73 12SOS KERİM SERT 256,958 192,002 234,17 261,367 --- 223,125 "335,848
0001501"
74 12SOS SÜLEYMAN TURGUT 247,762 221,701 232,554 259,995 191,661 220,802 "335,211
0001645"
75 12SOS ÖZGE TURHAN 246,844 208,763 236,065 250,384 --- 219,808 "328,116
0004048"
76 12SOS NESRİN YORULMAZ 253,237 186,121 228,122 244,633 --- 215,216 "321,179
0009015"
77 12SOS TUĞBA ZENGİN 234,501 179,374 216,238 231,137 --- 200,499 "304,148
0042939"
78 12TA MUSTAFA AKARSU 251,142 211,231 248,144 235,45 195,715 236,734 "310,916
0050634"
79 12TA SÜLEYMAN BAYKARA 281,687 276,582 285,936 260,113 255,547 287,639 "366,769
0000159"
80 12TA ECE BOSTANCI 236,036 213,575 241,383 216,28 194,668 223,038 "297,044
0096369"
81 12TA CEMAL ÇAKIR 269,132 232,975 268,143 239,293 227,692 261,077 "338,000
0005584"
82 12TA ELİF ÇAY 227,8 209,904 237,542 216,36 201,889 231,818 "308,122
0058395"
83 12TA DEMET ÇETİN 236,037 216,79 240,994 227,898 212,294 247,886 "323,757
0022414"
84 12TA HİLAL ÇEVİKKAN 248,029 224,286 256,674 237,747 221,546 260,419 "336,185
0006823"
85 12TA HASAN ÇİÇEK 269,717 232,881 264,259 240,597 218,828 253,103 "328,107
0015604"
86 12TA BEYZA ÇİMEN 249,223 214,435 246,616 230,721 214,244 249,739 "325,977
0018718"
87 12TA CEREN ERDEMİR 227,432 207,226 234,526 203,93 199,691 220,262 "293,489
0111025"
88 12TA AYŞE ERÖZDEMİR 247,936 226,673 257,237 229,819 225,733 257,332 "332,934
0009811"
89 12TA ALPER GÜRAKAR 253,144 222,784 254,123 232,124 211,52 246,153 "321,663
0026173"
90 12TA HALİL IŞIKDAĞ 239,995 210,385 240,949 226,322 209,621 244,507 "319,161
0031194"
91 12TA MEHMET AKİF KAYA 239,143 218,134 245,946 216,34 199,416 225,939 "297,787
0093443"
92 12TA ŞABAN KAYA 231,291 205,879 232,124 218,179 190,154 223,043 "298,226
0091788"
93 12TA ERHAN OBUZ 253,295 234,82 261,512 236,519 232,421 265,621 "342,260
0003393"
94 12TA NURAY ÖZÇEVİK 228,501 201,468 228,801 215,775 185,227 217,856 "289,536
0129357"
95 12TA M. İSMAİL ÖZMEN 234,402 198,967 230,634 214,66 188,722 219,129 "292,935 0113459"
96 12TA SİNEM ÖZYİĞİT 275,038 267,642 278,804 248,694 248,933 275,53 "354,172
0000965"
97 12TA HALİL PALA 239,588 210,777 241,709 222,95 200,164 233,116 "308,339
0057767"
98 12TA AYDIN SAKALLI 269,312 248,028 274,651 244,504 240,961 273,281 "347,419
0001909"
99 12TA SEDEF SÜZER 263,126 236,64 268,921 245,867 232,755 270,838 "347,968
0001800"
100 12TA ONURCAN YILMAZ 192,713 207,613 208,947 181,273 176,835 186,219 "254,170
0373033"
101 12TB HATİCE AKÇAY 261,22 233,904 262,924 236,288 229,883 261,71 "339,511
0004650"
102 12TB SILA ALÇI 241,462 210,92 242,997 225,315 202,796 236,971 "313,133
0044953"
103 12TB ESMA BÜŞRA AYDIN 246,878 222,818 251,67 226,887 213,681 244,324 "320,246
0028938"
104 12TB AZER CAN BALO 254,551 222,904 258,461 234,956 220,51 255,903 "330,834
0012124"
105 12TB ALİ BAŞER 240,935 213,566 240,006 225,498 193,857 229,188 "300,023
0084946"
106 12TB AZİZ BİLEN 243,178 209,484 242,722 217,674 191,954 220,738 "291,624
0119316"
107 12TB HACER CANSEVEN 241,289 211,323 242,231 221,712 210,574 241,136 "317,218
0035357"
108 12TB SEZER DENİZ 236,963 215,799 243,323 217,421 188,787 217,863 "289,008
0131932"
109 12TB KÜBRA ECE 225,294 193,419 223,262 204,71 186,964 212,243 "287,000
0141967"
110 12TB MENSURE ELİTAŞ 242,763 228,805 253,475 232,261 217,143 251,513 "329,802
0013394"
111 12TB MURAT ERSOY 259,249 239,588 264,032 240,048 230,834 262,97 "341,182
0003793"
112 12TB SERKAN GÖREN 226,214 224,351 236,259 211,663 207,78 229,891 "301,371
0080019"
113 12TB ÖZDEN HAZAL GÜZEL 248,074 223,486 251,588 228,274 210,995 242,358 "317,024
0035755"
114 12TB MELEK ORDU 248,119 229,285 256,081 230,653 224,005 255,581 "332,584
0010152"
115 12TB HALİL ÖZÇEVİK 219,565 204,55 219,195 202,561 186,499 209,103 "278,635
0189725"
116 12TB UĞUR ANIL ÖZDEMİR 256,022 235,268 262,712 238,278 223,193 258,168 "332,066
0010700"
117 12TB SEVİNÇ SEÇGİN 236,729 218,86 246,033 220,659 216,221 245,054 "323,052
0023554"
118 12TB FATMA SEVİNÇ 247,242 222,959 255,166 231,772 208,079 243,624 "318,766
0031981"
119 12TB GİZEM SÖYÜK 251,015 217,578 250,298 233,869 204,769 242,731 "318,027
0033579"
120 12TB ALİ TÜRKOĞLU 238,71 221,643 237,846 222,321 200,842 229,677 "302,019
0077801"
121 12TB TOLGA USLU 225,341 207,421 231,089 199,374 185,952 204,779 "276,109
0205759"
122 12TB ALİ YAŞAR YILMAM 232,156 218,894 241,571 223,804 194,693 228,666 "299,832
0085669"
123 12TB DİLARA YÜKSEK 246,224 218,55 249,326 231,692 218,697 254,51 "331,280
0011566"

İzmir Kitap Fuarı

2009-03-15T01:19:00.002+02:00

14. İzmir Kitap Fuarı Yaklaşıyor...

Kitap Fuarı 18-26 Nisan 2009 tarihleri arasında İzmir Fuar alanında açılıyor.

TÜYAP Tüm Fuarcılık Yapım A.Ş. ve Türkiye Yayıncılar Birliği işbirliği ile Uluslararası İzmir Fuar Alanı’nda düzenlenecek olan 14. İzmir Kitap Fuarı, 18-26 Nisan 2009 tarihleri arasında gerçekleştirilecektir.

Fuara gidecek öğrencilerimiz şimdiden kendilerini hazırlayabilir. Tabi kitap almak için harçlıklarını da...

Kültür ve Edebiyat Kulübü

Fotoğraf Mehmet Aycı

2009-02-21T15:20:00.001+02:00

Bir başka başlıyorsun hayata her bakışta
Nasıl söylesem bilmem, hangisi daha anne
Bakışın mı hayatta, hayat mı bakışında?

Gün öylesine geçer, fotoğraf öylesine
Boğulduğum derinlik,
Zirvesinde titrediğim dağ
Soluklandığım sine…

Türkçe sözlüğümdür gülümsemen başucumda
En çok tek sözcüğe değer kışı eriten bakışların
Altın sikkelerden parlak alımlı gülümsemen öylesine

Gülümsemen dağ çiçeği her rüzgârda tarifsiz

Gülümsenen gizli ilimler kitabı gayrisi bilmez

Gülümsene ay ışığı, ay aşısı, ay aşkı, ay yakısı

Gülümsemen dünya çocukluk anıtı yontulması imkânsız

Gülümsemen sıcak yağmurlar ılık ırmaklar albümü

Gülümsemen taze ceviz taze çay taze kekik
Buğusuz ayna
Çeltik…

FÜTÜRİZM (GELECEKÇİLİK)

2009-01-22T23:18:00.000+02:00

İtalyan yazar, Marinetti’nin açtığı bir akımdır.
Geçmişi ve gelenekleri tanımayan onlara savaş açan ve makineyi ve hızı sanata sokarak geleceğe yönelmek amacı güden bir akımdır.
Savaşçı bir ruh hali içinde kaleme alınan eserlerde ahlak ve geleneklere şiddetle karşı çıkılır.
Şiirde çığlık, gürültü, makine gürültüleri, teknolojinin, uçağın, trenin sesini adeta bu sesten zevk alarak duyurmaya çalışırlar.
Türk edebiyatında en önemli Fütürist şair Nazım Hikmet’tir.

Orhan Şaik Gökyay

2008-12-29T22:00:00.002+02:00

Orhan Şaik Gökyay (1902-1994)

Edebiyat okumuş. 70 yıl öğretmenlik yapmış, 92 yaşında ölmüştür.
1944’te Turancılık davasından Nihal Atsız’la tutuklanmış, tabutluklarda eziyet görmüş, 11 ay hapis yatmış. Türkçü milliyetçidir.
Şiirinde ideoloji yoktur.
‘Bu Vatan Kimin’ şiirinde geleneksel hece ve aşık tarzı koçaklama havası görülür. Bu şiirde vatanın asıl sahiplerini gösterir.
İlk şiirlerini aruzla yazmıştır. Daha sonra aşık tarzına uygun heceyle çoğunlukla yerli ve milli konuları işleyen lirik şiirler yazmıştır.
Daha sonra edebiyat tarihi, folklor ve Halk edebiyatı araştırmalarına yönelir. Eski metinleri sadeleştirerek bastırmıştır. Dede Korkut kitabı üzerinde çalışmalar yapmıştır. Eser çevirmiş edebiyat tarihi araştırmaları yapmıştır.
Kırk bin kitaplık kütüphanesi vardır.

Eserleri - Şiir: Birkaç şiir-Poems
Eleştiri: Destursuz Bağa Girenler (Dergâh yayınları, İstanbul 1982)
Sadeleştirme-düzenleme: Dede Korkut (İstanbul, 1938), Katip Çelebi'den Seçmeler (İstanbul, 1968), Dedem Korkut'un Kitabı(İstanbul, 1973), Kabusname (Mercimek Ahmet’ten), Eşkâl-i Zaman (1969, Ahmet Rasim'den)

Ahmet Kutsi Tecer

2008-12-29T22:00:00.001+02:00

Ahmet Kutsi Tecer (1901 Kudüs -1967 İstanbul)

Felsefe eğitimi aldı, edebiyat öğretmenliği yaptı.
1939'da Seyhan (Adana), 1943'te Urfa milletvekili seçildi.
Hece ölçüsüyle yazdığı ilk şiirleri 1921-1925 arasında "Dergah" ve "Milli Mecmua" adlı dergilerde yayımlandı.
Varlık, Oluş, Yücel, Türk Düşüncesi, Türk Dili ve bir ara kendisinin yönettiği "Ülkü" dergisindeki şiirleriyle tanındı.
Batılı şiir anlayışından âşık tarzı söyleyişe yönelerek halk şiiri geleneğinden yararlandı.
Hece ölçüsünde yeni biçimler, yeni imkanlar aradığı şiirinde lirik bir dille Anadolu motiflerini işleyen kişisel duyguları yansıttı.
Şiirlerinde iç duygu ve bununla gelişen hafif sesli bir musiki vardır.
İnce, özlü, aydınlık bir şiir yapısı; sade ve açık bir dil ile anlatımı vardır.
Oyunlarında da milli duyguları işledi.
Çoğunluğu dergilerde olmak üzere Halk edebiyatı ve folklor konularında çeşitli incelemeler yaptı.
Ünlü halk ozanımız Aşık Veysel'in keşfedilip Türkiye'ye tanıtılmasında önemli rolü vardır.
En çok bilinen şiiri "Orda Bir Köy Var Uzakta" dır.
--------
ESERLERİ – ŞİİR: Şiirler (1932), Tüm Şiirleri (ölümünden sonra, 1980)
OYUN: Yazılan Bozulmaz (1947), Köşebaşı (1948), Bir Pazar Günü (1959), Köroğlu (1959), Satılık Ev, (1961)
İNCELEME: Sivas Halk Şairleri bayramı, Ortaoyunu, Yunus Emre, Karacaoğlan, Aşık Veysel; Köylü Temsilleri (Köy seyirlik oyunları derlemesi, 1940)

Faruk Nafiz Çamlıbel

2008-12-29T21:58:00.002+02:00

(18 Mayıs 1898, İstanbul – 8 Kasım 1973, İstanbul)
• Şair ve oyun yazarı.
• Gazetecilik ve öğretmenlik yaptı.
• 1946’da siyasete atıldı. 1946'dan 27 Mayıs 1960'a kadar Demokrat Parti İstanbul milletvekili seçildi.
• 27 Mayıs 1960 ihtilalinin ardından kısa bir süre Yassıada'da, daha sonra da Kayseri Kapalı Cezaevi'nde tutuklu kaldı.
• Hecenin Beş Şairi'nden biridir.
• Şiir yazmaya genç yaşlarda başlayan Çamlıbel; Yeni Mecmua, Fağfur, Edebiyat-ı Umumiye Mecmuası, Büyük Mecmua, Nedim, Yarın, Süs ve Hayat gibi
dergilerde şiirlerini yayımladı.
• "Çamdeviren", "Deli Ozan" mahlaslarıyla mizah şiirleri de kaleme almış olan Çamlıbel, Anayurt adlı bir de dergi çıkardı.
• Behçet Kemal’le birlikte yazdıkları “Onuncu Yıl Marşı” Cemal Reşit Rey tarafından bestelendi.
• Ünlü "Han Duvarları" adlı şiirini Kayseri Lisesi'ne edebiyat öğretmenliği görevine gelirken yazdı.
• Yenilikçi edebiyatımızın geçiş döneminde dili, tekniği ve romantik Istan bul’lu kişiliğiyle de olsa, Anadolu gerçeğine açıldı.
• Şiirlerinde ve oyunlarında bireysel konuları, Anadolu'yu, millet ve memleket sevgisini işledi.
• Başarılı ve lirik şiirler yazdı.
• Batı şiiri etkilerine kapalı, halk şiiri geleneğine açık bir tutum sergiledi.
• Türkçenin gelişmesine büyük katkıları oldu.
• Sade, açık ve anlaşılır bir dili ve üslubu vardır.
• Şair, 8 Kasım 1973 tarihinde çıktığı yurt gezisinde, Akdeniz sularında seyreden Samsun vapurunda hayatını kaybetti.

Eserleri - Şiir kitapları: Şarkın Sultanları (1918), Gönülden Gönüle (1919), Dinle Neyden (1919), Çoban Çeşmesi (1926), Suda Halkalar (1928), Bir Ömür böyle geçti (1933), Elimle Seçtiklerim (1934), Akarsu (1936), Tatlı Sert (Mizahi şiirler, 1938), Akıncı Türküleri (1938), Heyecan ve Sükun (1959), Zindan Duvarları (1967), Han Duvarları (1969)
Tiyatro oyunları: Canavar (1925), Akın (1932), Özyurt (1932), Kahraman (1933), Yayla Kartalı (1945), İlk Göz Ağrısı (1953)
Roman: Yıldız Yağmuru (1936)
Biyografi: Tevfik Fikret: Hayatı ve Eserleri, İst.: Cumhuriyet Kitaphanesi, 1937.

Beş Hececiler’in Şiir Anlayışı ve Özellikleri

2008-12-29T21:58:00.001+02:00

Şiire 1. Dünya Savaşı ve Millî Mücadele yıllarında başlayan, Mütareke yıllarında şöhret kazanan hececiler, Anadolu'yu ve vasat insan tipini şiire soktular. Memleket sevgisi, yurt güzellikleri, kahramanlık ve yiğitlik, işledikleri başlıca konulardır. Hecenin bu beş şairi millî edebiyat akımından etkilenmiş ve aruzu bırakarak şiirlerinde heceyi kullanmaya başlamışlardır. Bunda da oldukça başarılı olmuşlardır.

*Hecenin beş şairi adıyla da anılan bu sanatçılar milli edebiyat akımından etkilenmiş ve şiirlerinde hece veznini kullanmışlardır.
*Şiirde sade ve özentisiz olmayı ve süsten uzak olmayı tercih etmişlerdir.
*Beş hececiler şiire birinci dünya savaşı ve milli mücadele döneminde başlamışlardır.
*Beş hececiler ilk şiirlerinde aruz veznini kullanmışlar daha sonra heceye geçmişlerdir.
*Şiirde memleket sevgisi, yurdun güzellikleri, kahramanlıklar ve yiğitlik gibi temaları işlemişlerdir.
*Hece vezni ile serbest müstezat yazmayı da denediler.
*Mısra kümelerinde dörtlük esasına bağlı kalmadılar yeni yeni biçimler aradılar.
*Nesir cümlesini şiire aktardılar ve düzyazıdaki söz dizimini şiirlerde de görülmesi beş hececiler de çok rastlanan bir özelliktir.
*Beş hececiler şu sanatçılardan oluşmuştur: Faruk Nafız Çamlıbel, Yusuf Ziya Ortaç, Enis Behiç Koryürek, Halit Fahri Ozansoy, Orhan Seyfi Orhon

Millî Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiirin Özellikleri

2008-12-29T21:53:00.001+02:00

• Kurtuluş Savaşı’nın etkilerinin sürdüğü dönemde ortaya çıkmış, dünyadaki milliyetçilik akımından etkilenmiştir.
• Milliyetçi bir yapısının olması nedeniyle Türk diline büyük önem verilmiştir.
• Yabancı dillerin dil kuralları terk edilmiştir.
• Yabancı sözcükler yerine mümkün olduğunda Türkçe karşılıkları kullanılmıştır.
• Hece vezni kullanılmıştır.
• Millî konulara yer verilmiştir, millî hisler ön plândadır.
• Sözcükler ilk anlamlarıyla kullanılır.
• Şiirlerde halk arasından seçilmiş sıradan insanlar vardır.
• Şairler şiirlerini, Kültür Haftası, Hisar, Çınaraltı gibi dergilerde yayımlamışlardır.

Şairleri

• Beş Hececiler (Faruk Nafiz Çamlıbel, Yusuf Ziya Ortaç, Enis Behiç Koryürek, Halit Fahri Ozansoy, Orhan Seyfi Orhon) ile
• Ahmet Kutsi Tecer • Orhan Şaik Gökyay • Arif Nihat Asya • Kemalettin Kamu gibi şairler sayılabilir.

Milli edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiirin tema ve içerik bakımından Halk şiiri ve Millî edebiyat dönemi şiiriyle benzer ve farklı özelliklere göre karşılaştırılması:

1. Milli edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiirlerde genellikle bireysel nitelikli konular işlenmiş gibi görünse de aslında şairler bireysel olarak çıktıkları yolda milli ve yerli konuları ve manzaraları şiirlerde işlemişlerdir.
2. Halk şiiri ve Millî edebiyat dönemi şiirleriyle Milli edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiir benzer temalar etrafında şiirler yazılmıştır.
3. Şiirlerde hece ölçüsü ve ahenk unsurları başarıyla kullanılmıştır.
4. Şiirlerde hemen hemen aynı edebî sanatlar kullanılmıştır.
5. Milli edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şairler birer dergi etrafında kümelenmişlerdir.
6. Milli edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şairler, batı edebiyatçılarından diğerlerine göre daha fazla etkilenmişlerdir.

Cahit Sıtkı Tarancı

2008-12-15T17:50:00.000+02:00

Cahit Sıtkı Tarancı (d. 4 Ekim 1910, Diyarbakır - ö. 13 Ekim 1956, Viyana)

Asıl adı Hüseyin Cahit şair; melankoli yüklü dizeleri ile tanınmış, "Otuz Beş Yaş" şiiri ile özdeşleşmiştir.

İlkokulu Diyarbakır'da bitirdikten sonra, Galatasaray Lisesi'nde okudu.

Mülkiye Mektebi'nde başladığı yüksek öğrenimini, Paris'te Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde tamamlamak istediyse de, İkinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesi üzerine, yurda dönmek zorunda kaldı.

1946'da CHP Şiir Ödülü'nde birincilik aldı. Ankara'da Anadolu Ajansı'nda çevirmenlik yaptı. Toprak Mahsulleri Ofisi ve Çalışma Bakanlığı'nda da bir süre görev yaptı.

1953 yılında, genç yaşta ağır bir hastalığa yakalandı. 1956 yılında tedavi için gönderildiği Viyana'da öldü. Ankara'da toprağa verildi.

İlk şiirleri temiz dili ve yeni buluşlarıyla dönemin edebiyat çevrelerinde ilgi uyandırdı. Belli duyguları hece ölçüsüne bağlı olarak işlediği şiirlerinde Yahya Kemal'den Tanpınar'a uzanan bir çizgide, Necip Fazıl, Ahmet Hamdi, Ahmet Muhip’le ortak özellikler ve etkiler taşımaktadır. Ayrıca Fransız şiirinin ve halk şiiri biçimlerinin etkileri gözlemleniyor. Bazı şiirlerinde, Ziya Osman Saba'nın ve daha sonra Behçet Necatigil'in küçük adamıyla ortak özellikler taşıyan lirik kahraman, genellikle şairin kendisidir.

Hece ölçüsünde durakları atarak yeni uyumlar arama kaygılarına bağlı eski tekniği değiştirdi; biçimde daha serbest, konularda yaşama, gerçeğe daha açık şiirler yazdı. Her döneminde içten, Türkçenin imkanlarını kullanmada başarılı, 'şairane'ye kaçma eğilimini yendiği zaman etkili şiirleriyle kendisinden sonra yetişen kuşaklara yeni söyleyiş ufukları açan bir kimlik kazandı.

Fransızca’yı çok iyi öğrendiğinden Baudelaire, Rimbaud, Verlaine ve Mallarmê gibi sembolistleri tanımış, çözümlemiş; özellikle Baudelaire ve Verlaine'den etkilenmiştir. Bu şairlerin kimi şiirlerini dilimize çevirerek onların biçim güzelliği anlayışına yaklaşmıştır.

Cahit Sıtkı Tarancı şiirinde bireysellikteki evrenselliği yakalayabilmiş olmasıyla, şiiri yararcı mecrasına çekmeden, devinim, ses, biçim birlikteliğiyle yoğurarak kitlelere ulaştırmayı başarabildi. Bu politize olmamış dünyasal bir şiirdi.

Cahit Sıtkı Tarancı, zaman, Türkçe, şiir, ölüm izleklerinden ilerleyerek, üzerinde “divan şairi kokusuyla hece ve garip akımı ekseninde seyreder. O, “Türkçe ağzımda anamın sütü gibidir. Suda sabun gibi eriyor zaman. Ölüm bir at olmuş, kişner kapımda” ve “Şiir sözcüktür” dedi. Fakat, sözcük nedir? Gene kendi deyişiyle “Dost, kadeh, sevgili, özlem, düş, anlam gölgesi, arada rengi olan, insanoğlundan haber veren bir derinliktir” . Asıl önemlisi, doğayı, tüm yaşamı emerek akla indirir, gönle düşürür.

İçe dönük bir şairdir. Kendini Haşim gibi çirkin bulması, kız arkadaş edinememesi, yalnızlığını katlıyordu. Kırılgan, ürpertili ve tedirgin oluşu, doğal ki, şiirini derinleştiriyordu. Tarancı, esrarlı yollara kolayca sapmaz gözükse de, sürekli içe gider. Şiir içte gezdirilen bir aynadır da ona göre.

'Sanat için sanat' ilkesine bağlı kaldı. Ona göre şiir, kelimelerle güzel şekiller kurma sanatıdır.

Ölçü ve kafiyeden kopmamış; ama ölçülü veya serbest, her türlü şiirin güzel olabileceği inancını taşımıştır.

Açık ve sade bir üslubu vardır. Çoğu gerçeğe bağlı olan mecazları, derin, karışık ve şaşırtıcı değildir. Uzak çağrışımlara ve hayal oyunlarına pek itibar etmemiştir. Zaman zaman bazı imaj ve sembollere başvurmuştur.

Şiirlerinde en çok yaşama sevinci ve ölüm temalarına yer vermiş, nedense hep ölümün üstüne gitmiştir. Ayrıca yitik aşklar, mutlu sevdalar, yalnızlık, yaşadığı bohem hayatın buruklukları, çocukluk özlemi de şiirlerine konu olmuştur.

ESERLERİ

Şiir:
Ömrümde Sükût (1933, 1968)
Otuz Beş Yaş (1946, 1982)
Düşten Güzel (1952, 1969)
Sonrası (Ölümünden sonra 1957, 1962)
Otuz Beş Yaş Bütün Şiirleri (Can Yayınları)

Mektup:
Ziya’ya Mektuplar (Ölümünden sonra 1957. Ziya Osman Saba'ya mektupları)

Biyografi:
Peyami Safa Hayatı ve Eserleri (1940)

Hikayeleri:

Bazılarında "Cahit Sıtkı Tarancı", bazılarında da "Cevat Sadık" adını kullandığı hikayelerinin hepsini (80 hikaye) 1935 - 1947 yılları arasında Cumhuriyet Gazetesi' nde yayımlanmıştır. Ayrıca Cahit Sıtkı, hikaye tercümeleri de yapmıştır.

Celâl Sılay

2008-11-03T22:06:00.001+02:00

Celâl Sılay (1914 - 7 Eylül 1974)
Türk şair, denemeci ve öykü yazarı. Bursa'da doğdu. Bursa Işıklar Askeri Lisesi'nin ilk ve orta bölümlerini bitirdi. İstanbul'da Hayriye Lisesi'nde ve İstiklâl Lisesi'nde öğrenimini sürdürdü. Daha sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin Felsefe Bölümü'nde okudu. 1940-1951 arasında Vatan, Tasvir-i Efkâr, Her Hafta, Her Gün ve Ticaret Postası gazetelerinde çalıştı. 1952-1955 arasında Yeni Memleket gazetesinin yazı işleri müdürlüğünü yaptı. 1957-1958'de Yeni Gazete'de ve 1959-1960'ta da Her Gün gazetesinde Ahmed Selâmi Sel takma adıyla köşe yazıları yazdı. 1944'te dört sayı boyunca İşte ve 1956-1957 yıllarında da on beş sayı boyunca Esi dergilerini yönetti. 1952-1956 arasında toplam otuz sayı olarak çıkan Doğu ve Batı ile 1963-1971 arasında toplam yüz beş sayısıyla okuyucuyla buluşan Yeni İnsan dergilerini o kurdu. Ayrıca Yeni İnsan Yayınları'nın da kurucusudur.

Necip Fazıl - Dağlarca çizgisinde özgün bir şair. Eşyanın ilginç ayrıntılarını gözlemleyişiyle maddeci diye nitelenebilecek şiiri, genel havasıyla mistik, felsefi özellikler taşıyor. Çağdaş şiirimizin önemli, ilginç bir şairi.

Edebiyat çevrelerinde hayatı ciddiye almayan, alaycı bir üslûba sahip, çok ciddi edebiyat hareketleri içinde yer almasa da özellikle şiir alanında sağlam eserler veren fakat değeri pek fazla bilinmeyen bir şair olarak tarif edilir. Felsefe eğitimi görmüş olması şiire felsefi ve mistik bir anlayış getirmesini ve bu yolla Necip Fazıl’ı hatırlatmasını sağlamıştır. Bir edebiyatçı olarak okumaya çok zaman ayırmaması da kendi alanında çok da iddiaya değil keyfiyete dayanan bir çalışma şekli olduğunu gösterir. Şairin yaşadığı dönemde dünyayı bunalıma sürükleyen savaşların olması da onun hayata küsmesine sebep olmuştur. Hayatla çok sıkı bağlar kurmak istememesine rağmen bu küskünlüğünü gülüşünün arkasıns gizlemiştir. Çünkü mizacı itibarıyla ironiyi seven neşeli bir insandır. Metinde yer alan motifler bu şekilde çözümlenebilir.
Cemil Meriç kendisi için " Türkiye'nin *Oscar Wilde'dır " demiştir. *(İrlandalı yazar, şair.)
Şiir Kitapları

• Çöl Yolcuları (1934)
• Dört Kapı (1934)
• Lâcivert Işıklar (1934)
• Ebedi Renkler (1936)
• Mısralar (1937) [Bu kitap aynı yıl yeniden Hüsran Filizleri adıyla yayımlandı.]
• Merhamet Şiirleri 1939-1943 (1943)
• Acaba (1945)
• Sonra? (1946)
• Boşlukta Duran Taş (1948)
• Zaman ile Yarış (1956)
• Adamca (1959)
• Doğa (1965)
• Aşk Dialektiği (1967)
• Şimdi Geldin Şimdi Gittin (1968)
• Küpe Destanı (1968)
• İlişki Deyimleri (1969)
• Karşın (1971)
• Hüsran Filizleri: Toplu Şiirler (2000) Yapı Kredi Yayınları
• Ayrılamam senden(1996)

Deneme Kitapları
• Değinmeler (1966)
• Kişi-Birey (1967)
• Yorum (1968)
• Söz-Eylem (1969)
• Üçüncü Dönem (1969)
Öykü Kitabı
• Zorunla Somut (1969)

Anı Türü ve Özellikleri

2008-11-03T21:28:00.004+02:00

Anı; bir kimsenin, özellikle tanınmış kişilerin yaşadıkları dönemde gördükleri ya da yaşadıkları ilginç olayları gözlemlerine ve bilgilerine dayanarak anlattıkları yazı türüdür.
Tanınmış sanatçı, siyasetçi, ve bilim adamlarının yazdığı anılar onların yaşayışlarını, yaşadıkları dönemdeki önemli olayları anlatması bakımından önemlidir.

Anı ( Hatıra ) Türü Özellikleri :
1 – Yaşanmakta olanı değil, yaşanmış bir konuyu anlatır.
2 – İnsan belleğinde iz bırakan olay ve olguları anlatır
3 - Tarihsel gerçeklerin öğrenilmesine katkı yaptığı için tarihçilere ışık tutar.
4 – Tanınmış, bilim, sanat ve politika adamlarının yaşamlarını çalışma ve araştırmalarını anlatır.
5 – Yazarın unutulmasını istemediği gerçekleri kalıcı kılar.
6 – Geçmiş birinci kişinin ağzından kişisel yargılar ve yorumlarla verilir.

Anılar, genellikle aşağıdaki nedenlerden dolayı yazılır?

Anıların yazılış nedenleri de anı yazarının siyasi kimliğine, ruh haline ve tarihi konumuna göre farklılık göstermektedir. Bu faklılıkları ve nedenlerini şöyle sıralayabiliriz:
1. Geçmişi bir kez daha yaşamak ve yazma alışkanlığı kazanmak.
2. Anıları unutulmaktan kurtarmak.
3. Yok olup gitmesini göze alamadığımız bir gerçeğe kalıcılık kazandırmak.
4.Yazma alışkanlığı içinde bulunmak,
5.Birlikte yaşadığı kişilerden kimilerine karşı duyduğu hayranlığı bildirmek,
6. Anıyı oluşturan olayı, durumu, yerleri, kişileri söz konusu edip, başkalarının bilgisine, yararına sunmak.
7. Kamuoyu önünde aklanmaya çalışmak, pişmanlığı dile getirip içini boşaltmak, günah çıkarmak.
8. Gelecek kuşaklara geçmişten sonuçlar çıkarıp sunmak.
9. Gerektiği zaman bir eleştiride bulunmak, siyasi hısımlarını kötülemek ya da kendini savunmak.
10. İnsanoğlunun; yaşantılarını, deneyimlerini başkalarıyla paylaşmak gereğini duymak. (S. SARICA - M. GÜNDÜZ, Güzel Konuşma Yazma, s. 375)

Bu itibarla anılar, samimi bir dille yazılmalı, yeni kuşaklara ders verici nitelikte olmalı, onları iyi şeylere özendirmeli ve gerçekleri olduğu gibi aksettirmelidir. Kaba yahut aşırı duygusal ifadelerden kaçınmalı; içten, samimi bir anlatım tarzı benimsenmelidir

Anı İle Günlüğün Benzer ve Farklı Yanları

1 – Anı da günlük gibi bir kişinin başından geçen gerçek yaşantılardan kaynaklanan yazı türüdür
2- Günlük yaşanırken anı ise yaşandıktan sonra yazılır
3 - Anılar, yazarların yaşlılık çağlarında yazdıkları ve yaşamları boyunca karşılaştıkları olayları nesnel bir şekilde ortaya koyan yazılardır
Günlükler ise daha öznel, derin, içten ve ruhun derinliklerinden kopup gelen Anlık duygu ve düşünceler hakimdir.
4 - Anı yazılarının anlatım açısından kurgusal niteliklere sahip olduğunu da söyleyebiliriz Günlükler ise kurgudan uzak yoğun düşüncelerin toplamıdır.

Anı-Biyografi Farkı
1. Anı hayatın belli bir kısmı ve yazarın kendi hayatını konu alır.
2. Biyografi ise hayatın tamamı ve başkasının hayatını konu alır.

Anı ile Otobiyografi Arasındaki Fark
• Hem anıda hem de otobiyografide anlatım birinci kişi ağzıyla yapılır.
• Otobiyografide kişinin kendisi ön plandadır, anıda ise kişinin yanı sıra, kişinin çevresindeki kişiler, yaşadığı dönem, tanık olduğu toplumsal olaylar da anlatılır.
• Anıda kişinin yaşamından belirli kesitler sunulur, otobiyografide ise kişinin yaşamı başından sonuna kronolojik bir şekilde anlatılır. Yani otobiyografiye kişinin bütün yaşamı dersek, anıya bu bütünden birkaç küçük parça diyebiliriz.
• Otobiyografiler, anıya göre daha geniş, daha uzun bir süreyi kapsar.

Anı ile Gezi Yazısı Arasındaki Fark
• Gezi yazılarında önemli olan, gezip görülen yerlerin anlatılmasıdır. Gezi yazılarının merkezinde dış dünya vardır. Dış dünyaya ait gözlemler ön plandadır.
• Anılarda ise ön planda olan kişinin kendisidir. Kişi başından geçen olayları, yaşadığı dönemde tanık olduğu olayları anlatır.
• Anılarda çevreye, dış dünyaya ait tasvirler gezi yazılarındaki kadar ayrıntılı ve güçlü değildir.

Anı ( Hatıra ) Türü Tarihsel Gelişmi
Batıda en çok yaygın bir tür olup ilk örneğini eski Yunan sanatçısı Ksenophon’un “Anabasis” adlı eseriyle vermiştir. Eflatun’un birçok eseri bu türdendir.
18. yüzyılda; Sain-Simon (1675-1755) - "Hatıralar", J. J. Rouseau’nun “ İtiraflar” Goldoni’nin “İyilik Sever Somurtkan”, Goethe’nin “Şiir ve Gerçek Andre Gide’nin “Jurnaller “bu alanda önemli eserlerdir.
19. yüzyılda Fransız edebiyatında : Victor Hugo’nun ”Gördüklerim”, Stendhal'ın “Bencillik Anılar”, Verlaine’nin “ İtiraflar”
Rus yazar Tolstoy’un "İtirafım" 20. yüzyılda dünyanın her ülkesinde çok sayıda edebiyatçı bu türde eserler vermeye devam etmektedir.

Bizde, 7. yüzyıla ait “Göktürk Yazıtları” bu türün ilk örneği sayılmaktadır. 16. yüzyılda Hindistan’da bir imparatorluk kurmuş olan Babür Şah’ın yazdığı “Babürname” ,
17. yüzyılda Ebul Gazi Bahadır Han’ın yazdığı “Şecere-i Türk” , Katip Çelebi ve Naima’nın bir çok eseri bu türün örneklerindendir.
Eski edebiyatta anı özelliği taşıyan “vakainameler, gazavatnameler, sefaretnameler” bu türün örnekleri sayılmaktadır. Edebi tür anlamında anı ise bizde Tanzimat döneminde başlamıştir. Önceleri Ebuziya Tevfik ve Ali Suavi çıkardıkları gazetelerde anılarını yayınlarlar.
Tanzimat dönemi Türk edebiyatındaki anı eserlerine örnekler:

Akif Paşa’nın “Tabsıra”,
Namık Kemal’in “Magaza Mektupları” ,
Ziya Paşa’nın "Defter-i A'mâl",
Ahmet Mithat Efendi’nin “Menfa”,
Muallim Naci’nin “Ömer’in Çocukluğu”,

Servet-i Fünun Döneminde;
Ahmet Rasim’in “Eşkal-i Zaman”, "Falaka" ve "Muharrir, Şair, Edip"
Halit Ziya’nın “Kırk Yıl”, Saray ve Ötesi
Hüseyin Cahit Yalçın’ın : “ Edebi Hatıralar”

Son Dönem Edebiyatında;
Yakup Kadri: “Zoraki Diplomat, Vatan Yolunda , Gençlik ve Edebiyat Hatıraları”,
Ruşen Eşref Ünaydın : “ Atatürk’ü Özleyiş”,
Falih Rıfkı Atay : "Çankaya" ve "Zeytindağı",
Halide Edip : “Türk’ün Ateşle İmtihanı”,
Yahya Kemal: “ Çocukluğum, Gençliğim, Siyasi ve Edebi Hatıralarım
“Yusuf Ziya Ortaç “ Porteler,” Bizim Yokuş”,
Ahmet Hamdi Tanpınar : “ Kerkük Anıları” ,
Samet Ağaoğlu: “ Babamın Arkadaşları”,
Salah Birsel : “Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu”,
Halikarnas Balıkçısı : “ Mavi Sürgün”,
Oktay Rıfat : “Şair Dostlarım”

Ayrıca, son dönemde, Celal Bayar, İsmet İnönü, Kazım Karabekir ve Rauf Orbay gibi siyasi kişilerin yazdıkları anılar, yakın tarihimizi aydınlatması bakımından önemli eserlerdir.

Metnin yazılış amacı anlatımı nasıl etkiler?

2008-09-27T12:51:00.000+03:00

Metnin yazılış amacına göre nasıl bir anlatım kullanılacağına hangi anlatım türünün seçileceğine karar verilir.

Metnin yazılış amacı bilgi vermekse, açıklayıcı bir anlatım kullanılır.

Metnin yazılış amacı estetik zevkse, dolaylı bir anlatım kullanılır.Bilgi vermek amacıyla yazılan metinler açık ve akıcı bir dille yazılır.

Edebiyatta Kurmaca ve Gerçeklik

2008-09-27T12:45:00.001+03:00

Kurmaca:
Edebiyatta öğretmek, eleştirmek ve mesaj kaygısı taşımaktan çok daha öte sanat eseri oluşturmak, özgürleştirmek, felsefi bir yol çizmek, keşfetmeyi sağlamak, yakalamak amaç olarak algılanabilir. Bir sanat eseri yalnızca akılla değil, duygularla ve bedenle de anlaşılabilir.
Aslında sanatın kendisi ruhun, bedenin ve düşüncenin algılarını anlatmak için kullanılan bir dildir. Öykü anlatmak, kısacası bu sistem, kim olduğumuzu sorma ve söyleme yoluyla içinde yaşadığımız toplumları bir arada tutmamızı sağlar ve bir bireyin kim olduğunu, yaşamın ondan neler isteyebileceğini ve bu isteklere nasıl karşılık verebileceğini keşfetmek için kullanabileceği en iyi araçlardan birisidir.

Gerçeklik:
Edebi olarak gerçekliği var olan olay, durum, kişi,mekan ve zaman kavramlarıyla anlatabilmemiz mümkündür.Yazınlarda öğretmek, eleştirmek veya bir mesaj iletme kaygısı vardır, örneğin makale de de kanıtlama kaygısı vardır ve gerçeklik ilkesine göre ele alınır. Yukarda bahsettiğim Kurmacanın tam tersi özelliklere sahiptir

Dilin işlevleri nelerdir - Günlük hayatta Dilin Kullanımı

2008-09-27T12:34:00.001+03:00

Dil günlük hayatta daha çok hangi işlevde kullanılır?
Dil günlük hayatta tabi ki göndergesel işlevde kullanılır peki bu nedir son zamanlarda dil ve anlatım kitaplarında başrol oyunculuğu yapan bu kelime?
Milli eğitimin açıklamasına göre göndergesel işlev: Dilin gönderiyi olduğu gibi ifade etme amacıyla düzenlenmesidir. Yani buradan anlaşacağı gibi Dil günlük hayatta başka insanlarla iletişim kurarken iletmek istediğimiz gönderiyi yani mesajı yani anlatmak istediğimiz duygu ve düşüncelerimizi olduğu gibi herhangi bir sanat yapmadan karşı tarafa iletmemiz olayıdır.

DİL VE İLETİŞİM

"İnsan dil yetisine sahip bir varlıktır." Dil yetisi çevresinde iletişim etkinliği gerçekleşmeye başlar.” İletişim anlaşmayı sağlamak için gerçekleşir.” İşaretle anlatmadan sembollerle anlatmaya geçiş için zamana ihtiyaç vardır.” Dille gerçekleştirilen iletişim, diğer araçlarla gerçekleştirilenden çok daha kullanışlıdır.” Günümüzde de insanların dil dışında araçlar yardımıyla da anlaşabilmektedir.” İletişim tablosunda; gönderici, alıcı, ileti, bağlam, kanal, iletilen objenin/kavram (gönderge) ve şifre durumundaki dil yer alır.İLETİŞİM TABLOSU
” İleti, dilin göndergeyi olduğu gibi ifade etmesi amacıyla düzenlenerek oluşturulmuşsa dilin göndergesel işlevde kullanılır. (ÖRNEK: Hegelin felsefesinin çıkış noktası bilim değil, tarihtir.)
” İleti, göndericinin iletinin konusu karşısındaki duygu ve heyecanlarını dile getirme amacıyla oluşturulmuşsa dil heyecana bağlı işlevde kullanılır. (ÖRNEK:Böyle olacağını tahmin ediyordum;gerçekten çok üzüldüm.)
” İleti, alıcıyı harekete geçirmek üzere düzenlenmişse dil alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılır. (ÖRNEK: Hemen buradan gidelim.)
” İleti, kanalın iletiyi iletmeye uygun olup olmadığını öğrenmek amacıyla düzenlenmişse kanalı kontrol işlevinde kullanılmıştır. (ÖRNEK: Beni anladınız değil mi?)
” İleti, dille ilgili bilgiler vermek üzere düzenlenmişse dil ötesi işlevde (ÖRNEK: Fiil cümledeki işi, oluşu, hareketi bildirir.)
” Ve iletinin iletisi kendinde ise dil şiirsel işlevinde (Poetik) kullanılır.(ÖRNEK: Bir garip ölmüş diyeler / Üç günden sonra duyalar / Soğuk suyla yuğalar / Şöyle garip bencileyin.)
” Edebî metinlerde, şiirsel işlevinin hakimiyetinde dilin diğer işlevleri de kullanılır.” Bazı metinlerde, birkaç işlev birlikte kullanılabilir.
” Dil şiirsel işlevinde kullanıldığında iletinin iletmek istediği husus, iletinin kendisinde aranmalıdır. Bu durumda ileti kendi dışında herhangi bir şeyi, herhangi bir olguyu ifade etmez, yansıtmaz.
” Obje iletinin kendisidir. Ancak bu, iletinin insandan, hayattan ve yaşanılan dünyadan soyutlanması değildir. Burada sanata özgü gerçeklik vardır.
” Kelimeler farklı ortamlarda değişik anlamlar ifade edecek şekilde kullanılabilir. Bu kullanımlara BAĞLAM adı verilir.
” Kendi dışında başka bir şeyi gösteren, düşündüren onun yerini alabilen nesne, görünüş ve olgular GÖSTERGEdir. Örn.: Ülkelerin bayrakları,onların bağımsızlıklarının göstergesidir.

1.GÖNDERGESEL İŞLEV:
Bir ileti dilin göndergeyi olduğu gibi ifade etmesi için düzenlenerek oluşturulmuşsa dil göndergesel işlevde kullanılmıştır. Bu başka bir ifadeyle dilin bilgi verme işlevidir. Burada amaç, gönderge konusunda doğru, nesnel, gözlemlenebilir bilgi vermektir. Bu işlev daha çok kullanma kılavuzlarında, nesnel anlatılarda, bilimsel bildirilerde, kısa not ve özetlerde karşımıza çıkar.
ÖRNEK: “ Hegel’in felsefesinin çıkış noktası bilim değil, tarihtir.”

2.HEYECANA BAĞLI İŞLEV:
Bir ileti, göndericinin iletinin konusu karşısındaki duygu ve heyecanlarını dile getirme amacıyla oluşturulmuşsa dil heyecana bağlı işlevde kullanılmıştır. Bu işlev, göndericinin kendi iletisine karşı tutum ve davranışını belirtir. Bu işlevde çoğunlukla duygular, heyecanlar, korkular, sevinç ve üzüntüler dile getirilir. Dilin göndergesel işlevinde nesnellik, heyecana bağlı işlevinde öznellik hâkimdir. Özel mektuplarda, öznel betimlemeler ve anlatılarda, lirik şiirlerde, eleştiri yazılarında dilin heyecana bağlı işlevinden sıkça yararlanılır.
ÖRNEK: “Ben bu davranışınızı etik bulmuyorum, siz yanlış davranıyorsunuz.”

3.ALICIYI HAREKETE GEÇİRME İŞLEVİ:
Bu işlevde ileti alıcıyı harekete geçirmek üzere düzenlenmiştir. İletinin bir çeşit çağrı işlevi gördüğü bu işlevde amaç, alıcıda bir tepki ve davranış değişikliği yaratmaktır. Propaganda amaçlı siyasi söylevler, reklâm metinleri, genelgeler, el ilanları genellikle dilin bu işleviyle oluşturulur. Dilin alıcıyı harekete geçirme işleviyle hazırlanan metinlerde gönderici, iletiyi alanı işin içine sokmayı, onu sorgulamayı ister.
ÖRNEK: “Sınıfı hemen terk et.”

4.KANALI KONTROL İŞLEVİ:
Bir ileti, kanalın iletiyi iletmeye uygun olup olmadığını öğrenmek amacıyla düzenlenmişse dil, kanalı kontrol işlevinde kullanılmıştır. Gönderici ile alıcı arasında iletişimin kurulmasını, sürdürülmesini ya da kesilmesini sağlayan bu işlevde iletinin içeriğinden çok iletişimin devam ettirilmesi olgusu ağır basar. Törenlerde, uzun söylevlerde, aile yakınları ya da sevgililer arasındaki konuşmalarda; dilin kanalı kontrol işlevini yansıtan iletiler sıkça kullanılır.
ÖRNEK: “Beni anladınız değil mi?”

5.DİL ÖTESİ(ÜST DİL)İŞLEVİ:
Bir ileti dille ilgili bilgi vermek üzere düzenlenmişse o iletide dil, dil ötesi işlevde kullanılmıştır. Dilin dil ötesi işlevinde iletiler, dili açıklamak, dille ilgili bilgi vermek için düzenlenir. Daha çok bilimsel metinlerde ve öğretme amaçlı konuşmalarda karşımıza çıkan ve “yani, demek istiyorum ki, bir başka deyişle” gibi sözcüklerde kendini gösteren dil ötesi işleve, günlük yaşamda da sıkça başvurulur. Örneğin “Beni yanlış anlamayın, ben bu sözcüğü mecaz anlamda kullandım.”cümlesinde ileti, dille ilgili bilgi vermek, başka bir iletiyi açıklamak üzere düzenlenmiştir.

6.ŞİİRSEL(SANATSAL)İŞLEV:
Bir iletinin iletisi kendisinde ise dil şiirsel işlevde kullanılmıştır. Dil bu işlevde kullanıldığında iletinin iletmek istediği husus, iletinin kendisindedir. Bu durumda ileti, kendi dışında herhangi bir şeyi ifade etmez, yansıtmaz. Obje iletinin kendisidir. Örneğin dilin şiirsel işlevde kullanıldığı metinler olan lirik anlatılarda ve şiirlerde şiirin amacı o şiirin kendisidir. Şiirsel metinler, kendinden başka bir şeyi ifade etmeye ihtiyaç duymaz, bir şiir sadece şiir olduğu için önemli ve anlamlıdır, yani şiirin gerçeği, şiirin kendisidir. Dilin şiirsel işleviyle kullanıldığı metinlerde gönderici alıcıda hissettirmek istediği etkileri uyandırmak için, dili istediği gibi kullanır, yani kendi özgün üslubunu oluşturmak için bir anlamda dili yeniden yaratır. Edebi sanatlardan, karşılaştırmalardan, çağrışım gücü yüksek sözcüklerden yararlanarak imgeler oluşturur, sözcükleri daha çok yan ve mecaz anlamlarda kullanır. Edebi metinlerde dil şiirsel işlevde kullanılır.
Dil ve konuşabilme yeteneği, insanoğluna yaratılışıyla birlikte bağışlanmış ve onu diğer canlılar üzerinde üstün kılmış en önemli özelliklerinden birisidir. İnsan adı verilen bu canlı türünün en üstün özelliği düşünebilmesi ve muhakeme edebilmesidir. Dil-düşünce ilişkisi ise, yüzyıllardan beri araştırılan bir konudur. Kimi dilbilimcilere göre, dil, düşüncenin evidir. Diğer bir söyleyişle, düşünce ancak dille oluşur ve yine dil sayesinde dış dünyaya aktarılır. Çok yeni sayılabilecek bir bakış açısına göre ise, adlandırma ve kavramlar olmadan düşünce üretilemez. Öyle anlaşılıyor ki insanı insan yapan bu iki temel özelliği, birbiriyle yakından ilgilidir.
Dil, bireye düşünce üretebilme, düşüncelerini dışa vurma, bilgi edinme, geçmişini hatırlama, gününü yaşama, geleceğine yön verme, kişiliğini kazanma, hayatını sürdürme gibi daha pek çok açıdan yardımcı olmaktadır. Bu yönüyle dil, daha çok bireyseldir. Çünkü, kişiliğimiz biraz da dilimizle kazanılır ve kişiliğimiz aslında dilimizde gizlidir. Dil, ferdî ve millî kişilik ve kimliğimizi bünyesinde barındırır. Dil, hayatın her safhasını kapsayan, her an onun içinde yaşadığımız genişçe bir dünyadır. Kısacası, dil, aslında hayatın kendisidir.
İnsanoğlu, toplu hâlde yaşamaya mecbur ve muhtaç olan bir canlı türüdür. Hiçbir insan tek başına yaşayamaz. İnsanların bir arada yaşayabilmeleri için, aralarında birtakım ortak özelliklerin bulunması gerekir. İnsanları bir araya getirip aralarında ortak duygusal bağlar kuran vasıtalardan birisi de dildir. Dilin insanlar arasında iletişimi sağlaması, onun çok küçük bir yönünü ifade etmektedir. Dil, asla mekanik değil, duygusal bir iletişim aracıdır. Dilin asıl işlevi, insanlar arasında doğal, duygusal ve ruhsal bağlar kurmasıdır.
Böylelikle diller, insan topluluklarını birbirlerine yaklaştırarak “millet” adı verilen sosyal kurumun oluşmasına zemin hazırlarlar. Bu yönüyle dil, milleti oluşturan bireyler arasında tam bir birleştirici unsur görevini üstlenir. Onları duygu, düşünce, hayal ve en önemlisi dış dünyayı algılama açısından birbirine yaklaştırır. Dil sayesinde ortak duygu, düşünce ve ideallere sahip olan bireyler arasında, aynı zamanda ortak bir şuur da oluşur. Bu şuur ferdî şuurun çok ötesinde millî bir şuurdur. Millî şuur ise, bir milleti ayakta tutan, geçmişini hatırlatan, değerlerini bugüne taşıyan, bugününü en güzel şekilde yaşatan ve bütün bunları kapsayacak şekilde geleceğe yön veren hareketlerin bütünüdür.

İleti, dilin göndergeyi olduğu gibi ifade etmesi amacıyla düzenlenerek oluşturulmuşsa dilin “göndergesel işlev”de; ileti, göndericinin iletinin konusu karşısındaki duygu ve heyecanlarını dile getirme amacıyla oluşturulmuşsa dilin “heyecana bağlı işlev”de; ileti, alıcıyı harekete geçirmek üzere düzenlenmişse dilin “alıcıyı harekete geçirme işlevi”nde; ileti, kanalın iletiyi iletmeye uygun olup olmadığını öğrenmek amacıyla düzenlenmişse “kanalı kontrol işlevi”nde; ileti, dille ilgili bilgiler vermek üzere düzenlenmişse “dil ötesi işlev”de ve iletinin iletisi kendinde ise dilin “şiirsel işlevi”nde (Poetik) kullanıldığı vurgulanır. Edebî metinlerde, şiirsel işlevinin hakimiyetinde dilin diğer işlevlerinin de kullanıldığı belirtilir. Bazı metinlerde, birkaç işlevin birlikte kullanılabileceği sezdirilir. Dil “şiirsel işlevi”nde kullanıldığında iletinin iletmek istediği husus, iletinin kendisinde aranmalıdır. Bu durumda ileti kendi dışında herhangi bir şeyi, herhangi bir olguyu ifade etmez, yansıtmaz. Obje iletinin kendisidir. Ancak bu, iletinin insandan, hayattan ve yaşanılan dünyadan soyutlanması değildir. Burada sanata özgü gerçeklik vurgulanmalıdır.

Fabl ve Özellikleri

2008-09-27T12:28:00.000+03:00

Fabl (fable):
Düzyazı ya da şiir biçiminde, ders vermek amacıyla kaleme alınmış kısa anlatı. Kişiler genellikle insane olmayan yaratıklar ya da cansız nesnelerdir. Yazınsal fablın belirleyici özelliği, insanların hayvanlar yoluyla anlatılmasıdır; bu özelliğiyle yazınsal fabl, ilkel hayvanların günümüzde de yaratmaya devam ettikleri fabllardan ayrılır. Bu tür, büyük olasılıkla Yunanistan’da doğdu; ilk fabl derlemesi Ezop’a atfedilmiştir. (İ.Ö. VI. yy.) Hint fabllarının ünlü bir derlemesi İ.S. 300 yılında, büyük olasılıkla Sanskritçe yazılmış Bidpai’dir. Bu türde dünyanın en büyük ustası olarak tanınan La Fontaine, öykülerinin çoğunu Ezop’tan ve Phaedrus’tan alıp kendi şiir diline çevirmiştir.
Fabl, kahramanları genellikle hayvanlar olan, içinde hep bir ders bulunan masallardır. Bu masalların çoğunun sonunda ya da içinde okura bir özlü sözle verilen ders bulunur: “İşte bu da ona bir ders olmuş, bir daha kimseyi kandırmamış,” ya da, “Uşaklar ilk efendilerinin değerini sonrakilerin eline düştükten sonra anlamışlar,” gibi…
Fabl masalları, kulaktan kulağa yayılarak sözlü anlatım döneminin edebiyat ürünleri olarak insanlık tarihinde yerini almış ve basit, kolay, ahlak ilkelerini öğretme işlevini yüklenmişlerdir. Hatta ünlü bir Latin şairi Pehedre (Fedr) fabl için, “Bu masallar insanların kusurlarını düzeltmek için anlatılmalı ve yazılmalıdır,” demiştir.
***
Fabl’ların ilk kez Hindistan’dan çıktığı ve ilk fabl masallarının da “Pançatandra Masalları” olduğu söylenir. Bu kitabın önsözüne bakıldığında, kitabın yazarının, “Mehapur” hükümdarının, üç tembel çocuğunu eğitmek için tuttuğu “Vişnu- Sarma” adlı bir öğretmen olduğu belirtilir.
***
Ayrıca Hindistan’da Beydaba, Batı’da Ezop ve Lafonten ünlü fabl ustalarıdır. Bu masalların hepsi genellikle yetişkinler için yazılmış, daha sonra da çocukların dünyasında kendilerine geniş bir yer edinmişlerdir. Şiir ve düzyazı biçiminde yazılmış olmaları ve çocukların kolayca ezberlemeleri de onları hep diri tutmuştur.
***
‘Lafonten ‘den Bir Örnek

Orman Mahkemesinde’ ***

Krilov’un masalları ülkemizde “Keçi Bir Gün…” adıyla Tarık Dursun K. tarafından derlenmiş ve yeniden yazılmıştır. Bu kitapta masalların sonunda yine dersler verilir, ama bazı masallarda Krilov dersleri kendince yorumlayarak farklı eleştiriler ortaya koyar. Benim çok sevdiğim; “De Gidi Eşek De!..” masalında olduğu gibi…
***
EŞEK, bülbülün yoluna çıkmış, durdurmuş.
- Yahu, kardeş, demiş. Nereye gitsem, hep sen! Herkes bülbül diyor da başka bir şey demiyor. Yok, en güzel öten senmişsin, yok güle şu dünyada âşık olan tek senmişsin… Hele o güle olan aşkın, hele o!.. Öylesine bir aşk ki bu, diyorlar. Ne Mecnun’da vardır, ne Ferhat’ta, Kerem’de… Doğru mu?
Bülbül boynunu bükmüş, derin bir iç çekmiş.
- Doğru kardeş, demiş. Doğru!
Eşeği bu kez daha büyük bir şaşkınlık almış mı sana. Kulaklarını eğip, dudaklarını sarkıtmış:
- Valla’i çok şaştım birader, demiş. Neden dersen, geçende senin o güllerden birini yedim, hiçbir şeye benzetemedim. Çünkü ne tadı vardı, ne tuzu…
Ah, insanlar arasında,bülbülü tanımadıkları yetmiyormuş gibi, bir de güle olan tutkusunu bilmeyen nice nice eşekler yok mudur?

Cumhuriyet Dönemi Edebiyatının Oluşumu

2008-09-27T12:21:00.001+03:00

CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI
Cumhuriyet döneminde Türkiye hemen hemen her alanda hızlı bir çağdaşlaşma hareketine girmiş olduğundan bu dönemde ortaya çıkmış birçok edebi ve fikri hareket aynı zaman içinde varlık göstermişlerdir. Daha önce olduğu gibi bir edebi akım ömrünü tamamlayıp yerine bir başkası geçmemiştir. Birçok edebi akım varlığını günümüze kadar devam ettirmiştir. Farklı görüşte olan edebi anlayışlar Cumhuriyetin kurulduğu ilk yıllardan günüm.üze kadar varlıklarını devam ettirmiş, temsilcileriyle edebiyat ve sanat dünyasında örneklerini vermişlerdir.
Bu nedenle Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında gelişen edebi akımları kesin bir şekilde bir sınıflamaya sokmak biraz zor gibi gözükmektedir. Ancak biz yine de Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatını iki ana devre ve bunların alt kolları olan gruplara ayırmaya çalıştık. Cumhuriyet döneminde “edebiyat en çok; şiir, roman ve hikaye, tiyatro ve dergi gibi türlerde rağbet gördüğünden bu edebi türlerin Cumhuriyet dönemindeki gelişimini ele almaya çalıştık.
1923-1940 arası Türk edebiyatı
1940 sonrası Türk Edebiyatı.
1923-1940 arası Türk Edebiyatı da kendi içinde bölümlere ayrılır: I-ŞİİR: 1) Memleket Edebiyatı: a-Folklor şairleri b-Hamasi şairleri c-Mistik şairler 2) Öz Şiir Anlayışını benimseyenler: a) Yedi Meşaleciler 3) Toplumsal Gerçekçi Şiir. II-ROMAN VE HİKAYE : A-Memleket edebiyatı çerçevesinde gelişen roman ve hikaye yazarları. B-TOPLUMSAL Gerçekçi roman ve öykü III- TİYATRO IV-DERGİLER V-Müstakil Şahsiyetler: Mehmet Akif ERSOY, Hüseyin Rahmi GÜRPİNAR, Abdülhak Şinasi HİSAR, Yahya Kemal BEYATLI, Cahit Sıtkı T ARANCI, Sait Faik ABASIY ANIK, Ahmet Hamdi TANPINAR, Peyami Sara.
1940 sonrası Türk Edebiyatı: I-ŞİİR: a) Nazım Hikmet’in Toplumsal Gerçekçi Şiir anlayışını devam ettirenler b-Garip Hareketi c) Hisarcılar ve Hisar Dergisi d) Mavi Grubu e) İkinci Yeni Hareketi, 1) 1960-2000 Arası Türk Şiiri g) 1940 Sonrası Türk Şiirinin Bazı Özgün isimleri 2- Roman a-1940 Sonrası Türk Roman ve Hikayesinin Bazı Usta Kalemleri 3- Tiyatro 4- Dergiler.
“Türkiye’de Cumhuriyet Devri Edebiyatı bu devrin ilk yıllarında önce, İstiklal Savaşı zaferlerinin ve Cumhuriyet inkılabının yarattığı devamlı heyecanlarla beslenerek, daha çok, Anadolu’daki Türk milletinin ve Türklerin elinde kalan öz yurt topraklarının hayat ve hareketlerini terennüm etmiştir. İnönü zaferleri için Sakarya ve bilhassa Dumlupınar kahramanlıkları için şiirler yazılmış, İzmir’ e giden yolların; Akdeniz’e varan kahraman koşuların heyecanları dile getirmiştir.
“Refik Halit’in “Av Peşinde”sinden, Halide Edip’in “Ateşten Gömlek”, “Vurun Kahpeye”, “Dağa Çıkan Kurt” gibi eserlerinden, Yakup Kadri’nin Falih Rıfkı’nın bu konudaki yazılarından başlayarak; İstiklal Savaşı’nın mensur destanları, hikayeleri ve romanları yazılmıştır. “Halas” isimli romanıyla Mehmet Rauf, “Türk ilahisi isimli ‘şiiriyle Süleyman Nazif gibi Servet-i Fünun sanatkarlarından başlayarak, en yeni en genç Türk şair ve muharrirlerine kadar, eli kalem tutan herkes, bu anlarda bu büyük ve enerjik Kurtuluş Savaşı için, duyduklarını, düşündüklerini söylemekte büyük bir zevk bulmuşlardır.
“Devrin şiir ve romanı gibi tiyatro edebiyatı da Cumhuriyetin ilk on yılı boyunca; bilhassa manzum tiyatro eserleri ve manzum destanlar halinde ve yine bu heyecanın yarattığı bir milli inanışla; en uzak ve en yakın Türk fazilet ve kahramanlıklarını sahneye koyan eserler yazılır.
“Aka Gündüz’ün “Mavi Yıldırım”ı, Faruk Nafıi’in “Akın, Kahraman, Öz Yurt” isimli tiyatroları, Behçet Kemal’in “Çoban ve Attila” isimli eserleri Yaşar Nabi’nin “Mete”si ve daha bir çok sanatkarların bu çeşit manzum tiyatroları, hep bu on yılın milli verimlerindendir. Sayı bakımından önemli bir yekun tutan bütün bu eserlerin sanat kıymeti bakımından ekseriya Türk edebiyatının birinci sınıf mahsulleri arasında yer alamayacaklarını ayrıca söylemek gerekir.”
CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK ŞİİRİ
“Cumhuriyet Dönemi Türk şiiri, Osmanlı Devleti’nin yıkılması ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasından sonra yazılan şiirlere verilen addır. Burada siyasi bir durum söz konusudur. Ancak, imparatorluktan milli devlete geçiş, bütün edebiyatımıza, kültür hayatımıza ve elbette ki şiirimize de derinden tesir etmiştir.
“Osmanlı Devleti uzun yıllar yıkılışın sancılarını çekmiş, yıkılışı. geciktirecek birtakım geçici tedbirlere başvuffi1Uş ve gelişen Avrupa karşısında büyük bir aşağılık duygusuna kapılmıştır. Bunun edebiyata yansıması ise kötümserlik şeklinde olmuştur. Türkiye Cumhuriyeti ise varolma mücadelesini vermiş ve bu mücadeleyi kazanmıştır. Bunun edebiyattaki yansıması da kahramanlık ve iyimserlik şeklinde 0Imuştur.”
Cumhuriyet dönemi şiirimiz tıpkı Tanzimat sonrası yenileşme dönemi şiirimiz gibi üç gelenekle beslenmiş ve gelişmiştir. Bunlar Divan şiiri. Halk şiiri ve Batı şiiri. Batı şiiri, şairlik geleneği kadar bilgi ve kültür bakımından da son derece donanımlı olan şairler tarafından edebiyatımıza sokulur. Yahya Kemal Parnast’lardan aldığı etkileri, Ahmet Haşim ise Sembolist ve empresyonist bazı özellikleri şiirimize getirir.
Edebiyatımızın en güçlü geleneklerinden olan Divan şiiri Tanzimat’tan sonra tamamen reddedilmekle beraber, şairlerin kalitesi yükselip zevkleri inceldikçe her dönem tekrar ele alınan bir kaynak olmuştur. Bazı sanatçıların sadece şekil ve vezin, bazılarının ise duygu ve imaj bakımından etkilendikleri Divan şiiri, 1923 ‘ten sonra eser veren şairler üzerinde de etkili olur. Cumhuriyet Devri Şiirinin, başlangıç yıllarında en çok etkilendiği .kaynak Halk şiiri geleneğidir. Ancak bir süre sonra Garipçiler tarafından tamamen reddedilen bu geleneğe yine bu grubun öncülerinden Orhan Veli’nin “Yol Türküleri” adlı eseri ile geri dönülür. Halk şiiri geleneğinin son dönemdeki gerçek temsilcisi Aşık Veysel’dir.
Tanzimat’tan sonraki şiirimizde görüldüğü gibi, Cumhuriyet şiirinde de didaktik, hamasi, sosyal muhtevalı şiir anlayışını, insanın iç dünyasını da ele alan şiir anlayışı takip etmiş, sonra bu aşırı ferdiyetçiliğe yeniden bir sosyal şiir anlayışı ile mukabele edilmiştir.
Servet-i Fünun, Fecr-i Ati ve Milli Edebiyat hareketleri içinde bulunarak üne kavuşmuş olan yazar ve şairler, Cumhuriyet’in ilk yıllarında henüz hayattadırlar. Bunlardan Abdülhak Hamid gibi Tanzimat’tan sonraki bütün yeniliklerin içinde bulunmuş olanlar artık son eserlerini verirler. Ahmet Haşim, Yahya Kemal, Yakup Kadri vb. sanatçılar ise geçmiş dönemlerde olgunlaştırmış oldukları sanat anlayışlarıyla en güzel sanat eserlerini Cumhuriyet döneminde kaleme alırlar.
Bu dönem edebiyatının en önemli özelliklerinden biri; Milli Edebiyat hareketi sırasında ilk defa ele alınan Anadolu insanının, daha geniş açılardan bakılarak edebiyata konu yapılmasıdır.
Memleket edebiyatı adı verilen bu yöneliş,. eski nesle mensup şair ve yazarlarla ilk eserlerini mütareke yıllarından itibaren vermeye başlayan genç sanatçılar tarafından benimsenir. Bu konuyu işleyen manzum ve mensur eserlerin en bol olduğu dönem Cumhuriyet’in ilk yıllarıdır.
Dünyadaki ve Türkiye’deki sosyolojik değişmelerin etkisiyle Osmanlı- İslam tarihi ve kültürü ile aydınlar arasında çizilen kesin çizgi, manevi alanda boşluklar yaşayan bir aydın nesil yaratmaya başlar. Bu maddeci akıma karşı manevi değerleri ön plana çıkaran bir mistik akım oluşur. Şiirde Necip Fazıl, romanda ise Peyami Safa’nın öncülük ettiği mistisizmin yanı sıra, olgunluk dönemi eserlerini yer vermekte olan Ahmet Haşim ve Yahya Kemal’ in eserlerinde Sembolizmin izleri görülür.

MEMLEKET EDEBİYATI
Bu şairlerin çoğu halk edebiyatı geleneğini takip ederek, yeni bir şiir oluşturmaya çalışırlar. Ziya Gökalp ve Emin Yurdakul’un yolunu izlerler. Şiirlerinde konu memlekettir, hece veznini kullanırlar ve halk şiiri nazım şekillerini tercih ederler. Sade bir dille yazıp mahalli söyleyişlere de yer verirler. Daha ziyade didaktik bir tarzları vardır. Gururlu, iradeli ve iyimser bir psikoloji ile hitabet tonunda şiirler yazarlar.

FOLKLOR ŞAİRLERİ
“Halk evleri vasıtasıyla gücünü ve sayısını arttıran bu tarz şiirler çoğunlukla öğretmen yazarlara aittir. Böylece halk edebiyatı ve halk kültürüne ilgi, öğretmen şairler vasıtasıyla büyük bir yaygınlık kazanmış, sonraki nesillere de geçirilmiştir. Ahmet Kutsi Tecer’in Ülkü dergisinin idaresini üstlenmesinden sonra folklora da büyük ağırlık verilir. Ahmet Kutsi Tecer’in:
“Orda bir köy var uzakta O köy bizim köyümüzdür”
diye başlayan şiiri, halkçı şairlere tek bir hedef gösterir: Köy. Ancak, bu köyü konu alan şiir zevki halkevleri ve dergileri vasıtasıyla bütün ülkede yaygınlaşır. Ahmet Kutsi, köye, folklora ait bütün değerleri ortaya çıkarırken, Halk şiiri geleneğinin son büyük temsilcisini, Aşık Veysel ŞA TIROĞLU’nu keşfeder. Küçük yaşta gözlerini kaybeden şairin bütün dünyayı diğer duyularıyla idraki, köyün dar çerçevesinin ötesinde insanın ebedi özlemlerini dile getiren bu şiirler çok sevilmiş, taklit edilmiş ve halk şiiri geleneğinin ölümsüzlüğüne delil sayılmıştır. Ancak Aşık Veysel’ den sonra gelen halk şairlerinde aynı gücü bulmak mümkün deği1dir.”
“Folklor malzemesini en başarılı bir şekilde şiirimizde kullanan önemli bir isim de, Ressam Bedri Rahmi EYÜBOĞLU’dur (1911*1975). O folklor ile modem sanatı coşkun bir heyecan İle hem resimde hem de şiirde birleştirerek orijinal ve başarılı örnekler vermiştir. Resimleriyle şiirleri arasında büyük bir yakınlık vardır. Renk’ duygusu çok kuvvetli olan şair, hem şiirde hem resimde renk uyumuna büyük önem verir. Renklerden bahseden ve onları hayatın bin bir durumu, duyguları ve eşyalar ile birleştiren şairdir.
“Çocukluk ve masal, hayatı değiştirme vasıtaları olarak, Bedri Rahmi’nin şiirine hakimdir. Halk sanatından, folklordan aldığı bazı unsurları da kendi orijinal imajlarıyla şiirine yerleştirerek kendi tarzını geliştirir.”

MİSTİK ŞAİRLER
Nazım Hikmet’in başını çektiği, insanın manevi taraflarının ‘ihmal edildiği Marksist şiir anlayışına karşı bir kısım şairler, insanın manevi taraflarının olduğunu savunmuşlardır. “Hareket noktası olarak Memleket edebiyatını alan şairler, görünen manzara ve insanların bir de görünmeyen iç alemlerini, ferdi duyuşlarını da anlatmak istediler. Öz Şiir peşinde gidenlerin başlangıç noktasını teşkil eden bu şairlerden Necip Fazıl, mistik ve dini bir heyecana kapılır. Felsefeyle meşguliyeti dolayısıyla aşma fikrine ulaşan, görünenin ardını araştıran ve mistik bir anlayışı geliştiren Necip Fazıl KISAKÜREK 1930 sonlarında Nazım Hikmetin tam karşısında görülür. O da Halk şiiri geleneğinden hareket etmiş, heceyi kullanmış, Batı şiiriyle kendi geleneğimizi birleştirmeye çalışmıştır. Felsefeye duyduğu merak bir çeşit mistik anlayış ve duyuşa yöneltmiştir.
Aç kapıyı haber ver
Ötenin ötesinden
Diyerek ötelerin sırlarını kurcalayan şair, zaman zaman mazoşist bir ruhun ifadesi olan melo-dramatik şiirler söylemiştir.
“Mistik akım, en orijinal örneklerinden birini Asaf Halet ÇELEBİ’nin şiirlerinde gösterir. Daha sonraları da Sezai KARAKOÇ gibi dindar şairler İkinci Yeni Akımı içinde, insanın iç dünyasının karmaşıklığını kurtaracak esrarlı gücü sızdırmaya çalışırlar.

NECİP FAZIL KISAKÜREK (1905-1983)
Maraşlı, zengin bir ailenin çocuğu olarak 1905 yılında İstanbul’da doğdu. Ailesinin yaşadığı konak hayatı nedeniyle eziklik duymadan, aile fertlerinin özel ilgisiyle yetişti. İlk öğrenimini çok düzensiz ve dağınık yaptı. Ortaöğrenimini Bahriye Mektebi’nde yaptı. Darü’l-Fünun Felsefe bölümünde 1 yıl okudu. 1925 yılında devletin Avrupa’ya gönderdiği ilk burslu üniversite öğrencisi olarak Paris’ e gitti. Dönüşünde Hollanda, Osmanlı ve İş bankalarında memurluk ve müfettişlik yaptı. 1939 yılından itibaren Dil Tarih Coğrafya Fakültesi, Devlet Konservatuarı ve Güzel Sanatlar Akademisi’nde hocalık yaptı. 1943 yılında Büyük Doğu Mecmuası’nı çıkarmaya başladıktan sonra memuriyet görevinden ayrılarak yazı hayatına atıldı. 25 Mayıs 1983 tarihinde vefat etti.
Necip Fazıl hayatını üç safhaya ayırır: a- 1920-1934 genç bunalımlı şair, b- 1934-1945- mistik şair, c- 1945-1983 sabık şair.
İlk dönem şiirlerinin çoğu Milli Mecmua ve Hayat dergilerinde yayımlanır. Şair bu dönemde bireysel sıkıntı ve patlamaları, buhranları yaşar. Ferdi bunalımlarının dışa vurmuş hali olan bu şiirlerde en çok ölüm, karanlık ve yalnızlık temaları işlenir.
Necip Fazıl Cumhuriyet nesli şairleri içinde en trajik veya daha uygun bir ifade ile en “patetik” olanıdır. Bu bakımdan o şiirlerinde bunalımlarını anlatan son kuşak şairlerine yaklaşır. Fakat onlara hayatı boş, karanlık ve karışık gösteren ruhi sıkıntı daha ziyade sosyal sebeplere dayandığı halde “Kaldırımlar Şairi”nin ıstırabı daha çok ferdi ve metafizik bir mahiyettaşır. Necip Fazıl’ı tahrik eden, bunalımlar içinde eriten esas amil, dıştan ziyade onun kendi içindedir. O, bir mizacın şairidir. Kaldırımlarda bu mizaç en sanatkarane ifadelerinden birini bulur. Şairin kudreti, ruh haline en uygun sembol, atmosfer, ve ahengi bulabilmesindedir. Bu dönemin en güzel şiiri olan Kaldırımlar’ da dış alem, iç alemin objektif karşılığını teşkil eder..
Bu dönem şiirlerinde mustarip, arayan, bekleyen ve hiç tatmin olamayan modem insanın huzursuzluğu görülür. Kaldırımlar, Otel Odaları, Sayıklama, Bu Yağmur, Noktürn, Gel, Geçen Dakikalarım gibi şiirler bu dönemin en güzel örnekleridir.
Necip Fazıl, 1934 yılından itibaren fikir ve manevi dünyasında geçirdiği değişiklikle, daha çok mistik ve tasavvufi bir şair kimliğini kazanır.1934 yılından sonra bağlandığı tasavvufi anlayış ve dini kaygılardan dolayı Ben ve Ötesi ve Örümcek Ağı gibi şiir kitaplarındaki birçok şiirini kabul etmez.
“Yararlandığı mistik şiir geleneği, onun ruhunu sakinleştirmekten uzaktır. Ancak bu özelliği, Necip Fazılın şiirinin asıl cazibesini yapar. Sonraları dine yöneldikçe, Necip Fazıl başlangıçtaki bu trajik duyuşunu kaybeder.
“Orhan OKAY, memleketçi şiir ile materyalist ideolojik şiir yanında Necip Fazılın şiiri hakkında şu değerlendirmeyi yapar: “Bu yeni ses işte o sosyal - ideolojik muhtevalı şiire bir reaksiyon gibidir. Şiirde dışa çevrilmiş olan gözler, insanın iç varlığına çekiliyor, yeni ve orijinal tesire bırakan psikolojik bir derinlik kendisini fark ettiriyordu.
“Mistik, metafizik temayüller, yalnızlık, vehimler, sayıklamalarla görülen trajik karakter, Yahya Kemal ve Ahmet Haşim’insaf şiirinden onu uzaklaştırır. Ürpertici hayaller ile uyandırılan korku da şairin trajik cephesini besler. Bu korku ile Egzistansiyalistlerin “angoisse”i arasında bir bağ vardır. Necip . Fazıl’ın 1943 ‘ten sonraki şiirlerinde dini- mistik temayül artar.
“Bizce şiir mutlak hakikati arama işidir. Eşya ve hadiselerin, bütün mantık yasaklarına rağmen en mahrem, en mahcup, en nazik ve hassas nahiyesini tutarak ve nispetlerini bularak, mutlak hakikati arama işi” diyen Necip Fazıl tıpkı Nazım Hikmet gibi geniş bir tesir alanı bulmuş, bu tesir 1960′lardan sonra “İslami dünya görüşü”ne bağlı olanlar arasında artmıştır.
Şiirlerindeki mistisizm, kapalılık, trajik söyleyiş geleneğe bağlılık, şekil bakımından kusursuzluk, Necip Fazıl’ın şiir tarihimizdeki yerini sağlamlaştırır.
Necip Fazıl, memuriyet görevinden istifa ettikten sonra, dergicilik vasıtasıyla topluma seslenmeye çalışır. Vakit dergisinde yazılar yazar, Ağaç dergisini yönetir. Büyük Doğu dergisini çıkarır. Bu dergiler fikir dünyasına toplumsal bir hareketlilik getirir. İşlenmesi ve anlatılması zor ve yasak olan yazı ve düşünceleri kaleme alır.
Necip Fazıl,siyasi yönüyle hiç korku ve pervası olmayan bir kişidir. Onunla ancak korkusuz ve pervasızlar işlere girişebilir. Yaşadığı dönemde devamlı kendi etrafında oldukça geniş halk kitlelerini bulur. Necip Fazıl öldükten sonra, kendi döneminde gündemde olan ve ağırlık teşkil eden konular, devir ve şartlar değiştiği için gündemdeki yerini kaybeder.
Türk edebiyatı, Türkçe’yi kullanma, akıcılık, dolgunluk ve anlam yoğunluğu bakımından Necip Fazıl’a muhtaçtır. Necip Fazıl da Ahmet Hamdi T ANPINAR gibi Fransız şiir anlayışını benimsemiş, fakat söyleyiş kıymetleriyle birleştirmek suretiyle şiirlerine daha büyük bir hayat kudreti verebilmek sırrına ulaşmıştır.
Necip Fazı!:!9 kendi i_sine göre şiir, iki unsurdan oluşur:
His ve fikir. Şiir bu iki unsurun terkibinden meydana gelir: Ona öre şiirde temel unsur, duygu haline gelmiş düşüncedir. Şiir hiçbir zaman bir tebliğ değildir. Şiir müşahhastan mücerrede doğru giderken duyuruculuk yoluyla manayı telkin ederek neticeye ulaşır.
Necip Fazıl yazdığı şiirlerde şekil ve. sanatı hiçbir zaman ihmal etmez. Şiirin estetik ve fanatik değerler içinde yeni büyük bir sanat gücü ile verilmesini şart koşar. Yine ona öre’. şiirin dış yapısı olan şekil ve kalıp, yan, vezin ve kafiye gibi unsurlarla iç ya ısı o an manasında bir ahenk sağlanması şarttır. Mana şekli aşmalı, ona esir olmamalı.
Necip Fazıl duygularına en uygun hayaller yaratmakta mahir olan bir şairdir. Onun şiirlerinde imajlar bir süs veya kelime oyunu değil, fonksiyonları olan, duyguların mahiyetini ve şiddet derecelerini ifade eden vasıtalardır.
Necip Fazıl’a göre bütün güzel sanatlar gibi şiir de Allah’ı yani mutlak hakikati arama işidir. “Alemin namülenahi kesretinden büyük ve merkezi vahdete ulaşmak şiirin biricik gayesidir.” Diyen sanatçının şiire yüklediği fonksiyon da mistik-tasavvufı bir görünümdedir.
Necip Fazıl’ın son dönem şi.irlerinde en çok işlediği tema sonsuzluk, ebediyet ve Allah’tır. Sonsuzluğun ve ebediyetin sırrını çözdüğüne inanan Necip Fazıl’a göre, şairlik cüce işidir. “Büyük sanatkarlık” olarak gördüğü ebediyete kavuşma arzusu da onun biricik gayesi ve “meselesi”dir.
Şiir Kitapları: Kaldırımlar, Ben ve Ötesi Örümcek Ağı, Çile ve Sonsuzluk Kervanı.

ASAF HALET ÇELEBİ (1907-1958)
1907. yılında İstanbul’da doğdu. İlk ve örta öğrenimini Galatasaray Lisesi’nde yaptı Adliye Meslek Mektebi’ni tamamladıktan sonra Üsküdar Asliye Ceza Mahkemesinde katip olarak çalışmaya başladı. Osmanlı Bankası ve Denizyolları İdaresinde çalıştı. En son İstanbul Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü Kütüphanesinde memur olarak çalıştı. 1958 yılında öldü.
Şiire gazel ve rubailer yazarak başlayan Asaf Halet Çelebi’nin ilk şiirleri Servet-i Fünftn, Hamle, Sokak gibi dergilerle, Gün gazetesinde yayımlanır. Şiirlerinde mistik, soyut ve egzotik unsurlar hakim olur. Hem tasavvur, hem de mistisizm onun şiirlerinde harmanlanarak, ona özgü şiirlerin ortaya çıkmasını sağlayan iki önemli unsurdur. Asaf Halet Çelebi’nin hemen hemen bütün şiirlerinde tasavvufi ve mistik eğilimler yer alır. Çocukluğunda büyüklerinden sıkça dinlediği masallar, hikayeler, doğu kültürüne ait efsaneler onun hayal dünyasında oldukça derin izler bırakır, bu izler daha sonra şair kimliğine de güçlü bir şekilde etki eder.
Asaf Halet, kendi ruh hallerini anlattığı şiirlerinde dahi, masal ve tasavvuftan yararlanır. Sadece İslam tasavvufu değil, uzak doğu mistisizmi ve diğer ilahi dinlerin mistisizminden de yararlanır. Hayata ironik olarak baktığı şiirlerinde dahi, dinlediği masalların hayal dünyasında oluşturduğu izler görülür.
Asaf Halet Çelebi’ye göre “şiir basmakalıp bir peyzaj, uluorta bir hikaye olmadığı gibi, neyi ifade ettiği belli olmayan bir musiki de
değildir. Fakat şiirde bunlilrın hepsinden birer nebze bulunmak icap eder. Ancak şairin maksadı ne hikaye anlatmak, ne musiki yapmak ne de resim çizmek olmadığı için bunlar ancak dozu kaçırılmadan şiire verilebilir.” Yine ona göre “şair şuuraltı ile çok temas etmesi gereken bir insandır.
Asaf Halet şiirde vezin ve kafiyeye önem vermez, şiirde ahengi yakalamak için bunlara başvurmaz, ahengi şiirin kompozisyonunda arar.
Asaf Halet Çelebi, yaşadığı dönem içinde hiçbir şiir akımının etkisi altında kalmadan kendine özgü şiirler yazabilmiş, diğer taraftan da taklit edilmesi oldukça zor bir şairdir. Cumhuriyet döneminde, eski şiiri oldukça iyi bilen bir sanatçı olarak mistik şiirde yenilik gerçekleştirebilen bir sanatçıdır.
“O, ne gelmiş geçmiş tek şairdi ne de şiirleri tartışılmaz metinlerdi. O yer. yer empresyonist ama çoğunlukla realiteyi mistisizmle karıştıran irrealist söyleyişleriyle bir yandan kimi batılı şairlerle yakınlık kurarken diğer yandan da doğulu mutasavvıf
şairlerden beslenmeyi ihmal etmeyen bir yenilikçi şairdi. Bu yönüyle Asaf Halet, birçok sanatçının geçmişinden ve doğu kültüründen kopuk bir kültürle yetişmeyi yeğlediği bir dönemde yetişmiş olmasına rağmen farklı bir kişiliğe sahiptir.
Asaf Halet Çelebi’nin başlıca şiir kitapları şunlardır: He(l942), Lamelif (1945), Om Mani Padme Hum (1953).

ÖZ ŞİİR ANLAYIŞI
Cumhuriyet döneminde 1930′lu yıllara kadar memleketçi edebiyat anlayışı edebiyat ve sanat hayatında etkili olmuştur. 1930′lu yıllara doğru memleketçi edebiyata karşı sanatı ön plana alan kıpırdamalar görünmeye başlar. Bu hareketlerin ilki Öz şiiri benimseyen sanatçılardır.
“Didaktik şiir anlayışının şiirle bir ilgisi yoktur. Bundan dolayıdır ki, ilk yılların heyecanı bitince, şairler de haklı olarak “beylik edebiyatı” diye nitelendirmeye başladıkları ve birçok kötü şairin elinde tekerlemeler halini alan, memleketi anlatan şiirlerden bıkmış, yeni yollar aramaya başlamışlardır. Batıda savaş sonrası yeni akımlar çıkmıştır. Ancak Batı savaştan çıkmış ve her şeye inancını kaybetmiş bir halde iken Dadaizm akımı orada, . inkarcılığının bütün tesirlerini yaşatmıştı. Halbuki bu tarihlerde Türkiye’ de yepyeni bir yaşayış ve inanç vardı. Yeni bir yaşama mücadelesine başlarken, eski kötümser şairler bile tavır değiştirmişlerdir. Bundan dolayı ne Dadaizm ne de ondan türeyen yeni akımlar bizde yankı uyandırdı. Şairlerimiz bu akımları, akımların hızı geçtikten sonra, İkinci Dünya Savaşı’nın eşiğinde yakaladılar.,,63 .
Türkiye’de Cumhuriyet döneminde “sanat sanat içindir” deyip öz şiir anlayışını benimseyen ilk grup YEDİ MEŞALECİLERDİR. Şiirlerini Yedi Meşale adlı bir kitapta toplayan Muammer Lutfi, Sabri Esat Siyavuşgil, Yaşar Nabi Nayır, Vasfi Mahir Kocatürk, Cevdet Kudret, Ziya Osman Saba ve Kenan Hulusi Korayadlı gençlerin oluşturduğu bir harekettir. Bunlar eserlerini Meşale adlı bir dergide yayınlıyor ve bunlara Ahmet Haşim de yazılar gönderiyordu. Bu grup artık Ayşe, Fatma edebiyatından bıktıklarını ilan ediyor ve ne olduğu çok da açık seçik belirtilmeyen ancak Servet/-i Fünun ve Fecr-i Ati şiir anlayışlarına yakın duran ve bunların devamı olduğunu gösteren şiirler yazıyorlardı.
Bunlara göre şiir hiçbir fikir ve ideolojinin hizmetinde kullanılamaz Gerçek şiir, sanat için yazılan, samimi ve yenilik dolu olan şiirdir.
Yedi Meşale’nin Mukaddimesi “Bu eser size her türlü müşkilata rağmen yalnız sanat aşkıyla çalışan birkaç gencin bir senelik edebi mahsülünü takdim ediyor” diye başlar.
Mukaddimede gençler kendilerinin de zamanla önemsiz kalacaklarını, buna rağmen taklitçi edebiyattan kurtulmak için vazifeye atıldıklarını belirtirler. Sanat anlayışlarını kısaca şöyle özetleyebiliriz: Dünün mızmız ve soluk hisleri ve Ayşe Fatma terennümleri terk edilecek. -Yalnız duygular ifade edilecek. -Şiirin konu ve temaları genişletilecek. -Yıllardır değiştire değiştire, verilen fikir ve konulardan vazgeçilecek. -Şiirde canlılık samimiyet ve yenilik esas olacak. -Gerçek bir sanat eseri meydana getirmek için şiirlerde sanat ve inceliğe dikkat edilecektir.
“Bu önsöz, edebi bir tatminsizlik ve mevcut edebiyattan bıkış ile edebiyatın bozulduğu bittiği hakkında, hemen her devirde söylenegelen sözlere bir tepkiden ibarettir. Bu ifadelerin çoğu Abdülhak Hamid ve Recaizade Mahmut Ekrem’in şiirin hiçbir şekilde sınırlandırılmayacağını anlatan yazı ve şiirlerini andırır.,,64
Bu şairler Türk edebiyatından Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati şairleri Avrupa edebiyatından da Parnas akımın etkisinde kalmışlardır. Bu hareket fazla uzun sürmez. Yedi Meşale’yi çıkaran gençlerin çoğunda şiir faaliyeti bir gençlik hevesi olarak kalır.

Turgutlu Anadolu Lisesi 2008 ÖSS I. Yerleştirme Sonuçları

2008-08-16T12:09:00.004+03:00

ÖĞRENCİLERİMİZE YENİ OKULLARINDA BAŞARILAR DİLERİZ...

S.NO ADI SOYADI ALANI ALAN PUANI YERLEŞTİĞİ OKUL

1 HAKAN KURSAT SAY 363,736 İSTANBUL ÜNV. TIP FAKÜLTESİ
2 MERİÇ ACAR SAY 350,657 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ UÇAK VE UZAY BİLİMLERİ FAKÜLTESİ UÇAK MÜHENDİSLİĞİ
3 ÜMMÜHAN BETÜL PEKZORLU SAY 346,479 EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR) DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ

4 TÜRKAN ERDEN SAY 344,121 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ (ANKARA) SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ BESLENME VE DİYETETİK
5 MEHMET OKAN EKER SAY 340,841 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR) MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ (İNGİLİZCE)
6 TEKGÜL YAŞAR SAY 337,352 BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ NECATİBEY EĞİTİM FAKÜLTESİ İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ
7 DENİZ ŞEN SAY 335,405 MALTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 8 SERCAN ŞİMŞEK SAY 331,120 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL) MAKİNE FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ (İÖ)
9 GÖKHAN KARATAŞ SAY 328,903 AMASYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ
10 MERVE KEYİMLİCAN SAY 327,123 YILDIZ TEKNİK ÜNV.MATEMATİK
11 YİĞİT TÜRK SAY 320,006 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İNŞAAT FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ (UOLP-SUNY BUFFALO)
12 ELİF ERÇAKIR SAY 317,649 ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ MATEMATİK
13 UĞUR HARÇCI SAY 314,990 DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ (KÜTAHYA)
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ (İÖ)
14 KAMİL AHMET MÜFTÜOĞLU SAY 314,258 GAZİANTEP ÜNV.MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ(İNGİLİZCE)
15 FİLİZ YAVUZBAYIR SAY 312,805 ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ
MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ
16 AHMET ONUR AKÇAKOCA SAY 312,664 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ) MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ
17 NUR KALKAN SAY 308,896 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ
18 İPEK METİN SAY 306,782 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)
EĞİTİM FAKÜLTESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ
19 BEGÜM NOYAN SAY 306,719 EGE ÜNİVERSİTESİ(İZMİR)FEN FAKÜLTESİ İSTATİSTİK
20 FATMA SAĞIROĞLU SAY 305,404 EGE ÜNİVERSİTESİ(İZMİR)İZMİR ATATÜRK SAĞLIK YÜKSEKOKULUHEMŞİRELİK
21 HÜSEYİN KORKUSUZ SAY 305,216 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ (ADANA)
ZİRAAT FAKÜLTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ
22 BERRA CANÖZ SAY 304,124 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)
EĞİTİM FAKÜLTESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ
23 YUNUS BARMAN SAY 303,817 İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ
GÜZEL SANATLAR VE TASARIM FAKÜLTESİ MİMARLIK
24 AHMET TİRİTOĞLU SAY 302,241 UŞAK ÜNİVERSİTESİ
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ
25 BAHAR KAPTANOĞLU SAY 294,575 GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ (KKTC-GİRNE) MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK (%50 BURSLU)
26 FATMA SEVER SAY 294,478 ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ KİMYA
27 FATİH ŞENYİĞİT SAY 292,613 ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ (SAMSUN)EĞİTİM FAKÜLTESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ
28 GÜLŞAH GÜLER SAY 292,474 EGE ÜNİVERSİTESİ(İZMİR)FEN FAKÜLTESİ BİYOLOJİ
29 DİLEK YAMAN SAY 291,953 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ
30 MERTKAN ÖZKAN SAY 289,428 İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ
FEN FAKÜLTESİ FİZİK (İNGİLİZCE)
31 AYŞE CEREN AKCAN SAY 288,022 EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR) FEN FAKÜLTESİ KİMYA (İÖ)
32 AHMET HAMDİ KÜÇÜK SAY 287,264 MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ (BURDUR) VETERİNER FAKÜLTESİ
33 SELMA ŞENYILMAZ SAY 286,814 GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU HEMŞİRELİK
34 TUĞÇE NEFİSE KAHYAOĞLU SAY 286,592 AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ (ANTALYA) FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ KİMYA
35 BARAN GÜLEN SAY 277,659 MUĞLA ÜNİVERSİTESİ
EĞİTİM FAKÜLTESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
36 SELÇUK BOYACİ SAY 275,119 DOĞU AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ (KKTC-GAZİMAĞUSA)MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ
37 BURAK EĞRİLMEZ SAY 269,901 SELÇUK ÜNİVERSİTESİ (KONYA)
MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ
38 FATİH YURTTAŞ SAY 265,328 GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ (TOKAT)
ZİRAAT FAKÜLTESİ ZİRAAT MÜHENDİSLİĞİ

39 NİLÜFER ÇEKİN EA 344,638 ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME
40 NURDAN TAŞ EA 340,766 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ
41 ÖZGÜR KIRAN EA 340,605 İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ (BURSLU)
42 DİLEK GÜLMEZ EA 340,084 İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME (BURSLU)
43 AYŞE GÜNAY EA 339,246 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)HUKUK FAKÜLTESİ
44 NİHAN GÖK EA 337,027 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)HUKUK FAKÜLTESİ
45 DUYGU OTAY EA 334,120 DOKUZ EYLÜL ÜNV.HUKUK FAKÜLTESİ
46 NEFİSE EBLEM EA 331,751 ANKARA ÜNİVERSİTESİ
DİL VE TARİH COĞRAFYA FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ
47 İLYAS AYGÜN EA 331,604 MARMARA ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)
ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK
48 BARIŞ UĞUR EA 329,673 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT (İNGİLİZCE)
49 BELGİN KURUOĞLU EA 327,145 YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)
EĞİTİM FAKÜLTESİ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK (BAŞARI BURSLU)
50 SEMRA DURAK EA 327,086 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ
51 ÜMRAN BÜLBÜL EA 326,296 İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ULUSLARARASI TİCARET VE FİNANSMAN (BURSLU)
52 METİN KIŞLIK EA 324,053 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER
53 İLKE OKUR EA 319,849 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)
EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ
54 FULYA URGANLILI EA 316,493 EGE ÜNİVERSİTESİ (İZMİR) İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT
55 YUSUF ÖNOĞUL EA 314,474 MARMARA ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ MALİYE
56 MURAT KAHRAMAN EA 313,817 UŞAK ÜNİVERSİTESİ
EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ
57 HATICE KIRLI EA 313,161 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)
EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
58 FADİME HANIM KAYGISIZ EA 311,834 BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ
NECATİBEY EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
59 ÖZLEM DEVELİ EA 311,527 ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ (AYDIN)
EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
60 NADİR BAL EA 311,397 ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ (AYDIN)
EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
61 SİBEL CAN EA 311,343 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)
EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
62 HARUN GÖRDÜ EA 308,430 UŞAK ÜNİVERSİTESİ
EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
63 MUSTAFA ÖZMETE EA 306,801 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT
64 DUYGU SEVER EA 306,511 İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME (İNGİLİZCE) (BURSLU)
65 SERHAT ÇOKYAVAŞ EA 304,859 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ (ESKİŞEHİR)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ MALİYE
66 DİLEK KULCU EA 304,407 KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (TRABZON)
FATİH EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ
67 CEREN MADAN EA 301,175 İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ LOJİSTİK YÖNETİMİ
68 MÜCAHİD GÜÇLÜ EA 300,691 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT
69 GANİMET YİĞİTLER EA 297,872 ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ (AYDIN)
FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ SOSYOLOJİ
70 HİLMİ ATILGAN EA 297,394 CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİ (MANİSA)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İŞLETME
71 BERRİN AKTAŞ EA 294,106 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)
FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ FELSEFE
72 SERDAR TUNCA EA 293,937 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ (EDİRNE)
UYGULAMALI BİLİMLER YÜKSEKOKULU BANKACILIK
73 İLKE GÜNEŞ EA 292,201 İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ
FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ PSİKOLOJİ
74 BURAK ERGÜN EA 288,306 SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ (ISPARTA)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ (İÖ)
75 HAKAN İLERİ EA 286,158 CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ (SİVAS)
İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ (İÖ)
76 ESMA NUR YAŞAR EA 266,800 YAŞAR ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
İİBF ULUSLARARASI TİCARET VE FİNANSMAN

77 ÇAĞLAR KEMAL BENEKLİ SÖZ. 337,020 BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ
NECATİBEY EĞİTİM FAKÜLTESİ TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ
78 GÜLSEV KOÇANOĞLU SÖZ. 334,514 PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ (DENİZLİ)
EĞİTİM FAKÜLTESİ TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
79 TESLİME DEMİR SÖZ. 333,685 BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ
NECATİBEY EĞİTİM FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ÖĞRETMENLİĞİ
80 HÜSEYİN EPSEL SÖZ. 330,219 PAMUKKALE ÜNV. TÜRKÇE ÖĞRETMENLİĞİ
81 AYŞEN KARATÜRK SÖZ. 321,225 MARMARA ÜNİVERSİTESİ (İSTANBUL)FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ COĞRAFYA
82 ALİ ATLI SÖZ. 320,295 ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ (AYDIN)
EĞİTİM FAKÜLTESİ SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLİĞİ
83 BAHAR TOPRAK SÖZ. 319,757 İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ
İLETİŞİM FAKÜLTESİ MEDYA VE İLETİŞİM (BURSLU)
84 İBRAHİM GÖKHAN EROĞLU SÖZ. 318,076 GAZİ ÜNİVERSİTESİ (ANKARA)
GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
85 ÜMİT ÜNALDI SÖZ. 279,739 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ (ESKİŞEHİR)
İŞLETME FAKÜLTESİ İŞLETME

86 HANİFE TAŞDEMİR YAB.D. 359,684 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)
EĞİTİM FAKÜLTESİ İNGİLİZCE ÖĞRETMENLİĞİ
87 PERVİN ERENGÜL YAB.D. 359,335 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)
EĞİTİM FAKÜLTESİ İNGİLİZCE ÖĞRETMENLİĞİ
88 GÜLER YILDIZ YAB.D. 357,985 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)
EĞİTİM FAKÜLTESİ İNGİLİZCE ÖĞRETMENLİĞİ
89 HATİCE ZEYBEK YAB.D. 357,932 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)
EĞİTİM FAKÜLTESİ İNGİLİZCE ÖĞRETMENLİĞİ
90 İSMET GÖRKEM AKGÜN YAB.D. 354,156 ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ
EĞİTİM FAKÜLTESİ İNGİLİZCE ÖĞRETMENLİĞİ
91 BİRCAN YAĞIZ YAB.D. 352,303 ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ
EĞİTİM FAKÜLTESİ İNGİLİZCE ÖĞRETMENLİĞİ
92 MERVE BAŞKUTLU YAB.D. 347,980 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)
EĞİTİM FAKÜLTESİ İNGİLİZCE ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
93 HÜSEYİN KILIÇ YAB.D. 347,813 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ (BURSA)
EĞİTİM FAKÜLTESİ İNGİLİZCE ÖĞRETMENLİĞİ (İÖ)
94 AYHAN FİLİK YAB.D. 346,565 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ (ESKİŞEHİR)
AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ İNGİLİZCE ÖĞRETMENLİĞİ (İZMİR) (AÇIKÖĞRETİM)
95 GÜL DEMİRALP YAB.D. 344,981 TRAKYA ÜNİVERSİTESİ (EDİRNE)
FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ MÜTERCİM-TERCÜMANLIK (İNGİLİZCE)
96 HÜSEYİN BAYRAM YAB.D. 342,607 ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ FEN VE EDEBİYAT FAKÜLTESİ İNGİLİZ DİLİ VE EDEBİYATI
97 MESUT ŞAHİN YAB.D. 339,453 DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ (KÜTAHYA)
FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ İNGİLİZ DİLİ VE EDEBİYATI (İÖ)
98 SELCAN TEK YAB.D. 339,127 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)
BUCA EĞİTİM FAKÜLTESİ ALMANCA ÖĞRETMENLİĞİ
99 ELVAN ARTUN YAB.D. 335,542 ANKARA ÜNİVERSİTESİ
DİL VE TARİH COĞRAFYA FAKÜLTESİ İSPANYOL DİLİ VE EDEBİYATI
100 KÜRŞAT GİRAY ÖZTEKİN YAB.D. 334,900 DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ (İZMİR)BUCA EĞİTİM FAKÜLTESİ ALMANCA ÖĞRETMENLİĞİ
101 ADEM CELEP YAB.D. 330,970 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ (ESKİŞEHİR)
EĞİTİM FAKÜLTESİ ALMANCA ÖĞRETMENLİĞİ
102 ÖZGE ŞENPINAR YAB.D. 330,279 ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ ALMANCA ÖĞRETMENLİĞİ

DAĞ

2008-08-01T17:02:00.002+03:00

Dağı dağ üstüne koy taşı taş üstüne
bir dağ bir dağa nasıl seslenirse öyle
al heybeni sen de düş yollara
öyle düş ki sonunda üç elma kalsın
kime kalırsa kalsın bizden bir söz kalsın da
bir dağ bir dağa nasıl kalırsa öyle kalsın.

Şarkılar bize ne anlatır diyordun
ne anlatırsa anlatsın dinle
biraz yağmur, bir parça da rüzgâr
en çok da yoldan anlatırsa düş yollara
bir dağ bir dağa nasıl seslenirse gecede
bir şarkı da sendeki bir şarkıyı anlatır

Dağı dağ üstüne koy taşı taş üstüne
biriktir mektupları albümleri sakla gitsin
deva bulmaz kanatlan kuşlar da yaralı
dilleri söylemez olmuş söylese duyulmaz
bir dağ bir dağa nasıl söylerse derdini
biriktir sarkılan içinde sen de bir dağı bekle

Biz bu mevsime ne yaptık da yollarda
koskoca bir dağ çıktı payımıza
koskoca bir âlı çıktı
bir dağa bir dağ nasıl yanarsa
savurma sen de küllerini sakla gitsin
şarkılar bize ne anlatır biz neyi düşleriz
taşı taş üstüne koy dağı dağ üstüne...

Hüseyin Alacatlı

Çanakkale Gezisi

2008-06-13T10:29:00.006+03:00

Turgutlu Anadolu Lisesi öğrencileri bir günlük Çanakkale gezisi yaptı.

Tiyatro Gösterisi

2008-06-13T10:01:00.004+03:00

10 Haziran 2008 Salı günü Yıl Sonu Kültür Sanat Şenliği Etkinliği olarak, Turgutlu Anadolu Lisesi öğrencileri, Moliere’in “Hastalık Hastası” adlı oyununu Turgutlu Endüstri Meslek Lisesi konferans salonunda başarıyla sahnelediler.

Botanik Bahçesi ve Tabiat Tarihi Müzesine Gezi Yaptık

2008-06-11T08:42:00.003+03:00

2 Haziran 2008 Pazartesi günü 11 F-A, B, C sınıfı öğrencileriyle, Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Tabiat Tarihi Müzesi’ne bir gezi yapıldı.

Botanik Bahçesi’nde gerek biyolojik gerekse de coğrafik açılardan bitki çeşitleri gözlendi ve incelendi. Benim de ağaçlara dair yeni bilgiler edinmemim yanı sıra, birçok ağaç çeşitlerini görme imkanım oldu.

Tabiat Tarihi Müzesinde ise kayaç çeşitleri, ülkemizdeki yaşayan ve ortadan kalkmış kuş türleri, evrimle ilgili fosiller ve evrimin gelişimi konularında ayrıntılı bir biçimde bilgilenen öğrencilerimiz geziden büyük bir keyif aldılar.

Akabinde Forum Bornova; sinema, alış veriş vs derken Turgutlu’ya dönüş...

Manzum Hikâye

2008-05-12T11:16:00.000+03:00

Manzum hikâye toplumsal, ahlâkî bir olayın ya da durumun anlatılmasında kullanılan bir türdür. Mısraların bölünmesi, anlamın beyit dışına çıkması, karşılıklı konuşmaların bulunmazı manzum hikâyenin ayırıcı özelliklerindendir. Önemli temsilcileri Tevfik Fikret ve Mehmet Akif Ersoy’dur.

Hikâye ve Hikaye Çeşitleri

2008-05-12T11:13:00.000+03:00

Olmuş ya da olması mümkün olan olayları anlatan kısa sanat eserleridir.
*Tek bir olay vardır. Olaycıklar yoktur.
*Şahıs kadrosu romana göre dardır.
*Kişiler çoğu zaman hayatlarının belli bir anı içinde anlatılır.

İki tür hikaye görülür;

a)Olay Hikayesi: Maupassant tarzı da denir. Olay esastır. Bizdeki temsilcisi, Ömer Seyfettin'dir.
b)Durum Hikayesi: Çehov tarzı da denir. Olaydan çok insanın belli bir zaman dilimindeki durumu anlatılır. Bizdeki temsilcileri, Memduh Şevket Esendal ve Sait Faik Abasıyanık'tır.

Roman ve Roman Çeşitleri

2008-05-12T11:12:00.000+03:00

Anlatmaya bağlı edebî metinler içinde en gelişmiş olan türdür. Romanlar belli bir tarihsel olayı ya da coğrafi çevre içindeki belli kişi ya da kişilerin başından geçenleri, bir sıraya göre öyküleyen, uzun mensur edebi metinlerdir. Romanda kişiler, çevre ve olaylar hikâyeye göre daha ayrıntılı verilir. Daniel Defoe, Cervantes, Stendal, Emile Zola, Jules Verne, Gustave Flaubert, Victor Hugo, Jıohn Steinbeck, Dostoyevski, Balzac, Tolstoy gibi yazarlar türün oluşma ve gelişmesinde önemli roller üstlenmiştir.

Türk edebiyatına roman Fransızcadan yapılan çevirilerle girdi. İlk çeviri romanımız Yusuf Kamil Paşa’nın Fenelon’dan yaptığı “Telemak” çevirisidir. İlk yerli roman denemesi Şemseddin Sami’nin "Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat" adlı eseridir. Namık Kemal “İntibah”ı yazmıştır daha sonra. Ahmet Mithat Efendi , Recaizade Mahmut Ekrem roman türünün gelişmesine katkıda bulunmuştur. Halit Ziya Uşaklıgil ise bizde batılı anlamda ilk romanı yazan kişidir. Mehmet Rauf, Nabizade Nazım, Halide Edip, Hüseyin Rahmi, Yakup Kadri, Reşat Nuri, Ahmet Hamdi, Peyami Safa, Kemal Tahir, Attila İlhan, Yaşar Kemal… gibi roman yazarlarımız vardır.

İşlediği konuya göre romanlar üç çeşittir:

1. Psikolojik Roman: Toplumsal çevreden çok, kişilerin iç dünyasını, insan kimliğinin sosyal hayattaki çatışmalarını, ruhsal durumlarını anlatan romanlardır. Bu tür romanlarda kişilerin psikolojik tahlilleri ön plandadır.
2. Sosyal Roman: Toplumsal meselelere değinen romanlardır. Bu tür romanlar, devirlerin kendine özgü önemli olaylarından söz eder. İhtilaller, göçler, sanayinin yaşama etkisi, nüfus artışı gibi konular ele alınır.
3. Tarihî Roman: Konularını tarihten alan romanlardır.
4. Macera Romanı: Günlük hayatta pek de rastlanmayan, ilginç ve gizemli olayları anlatan romanlardır.
5. Kır Romanı: Köylülerin hayatını onların gelenek, görenek, inanç, duygu ve düşüncelerini konu edinen romanlardır. Bu tür romanlarda tasvirler önemli yer tutar. (Çeşitleri çoğaltabiliriz)

Mesnevi ve Ünlü Mesneviler

2008-05-12T11:08:00.000+03:00

Divan edebiyatında uzun olayların anlatılmasında kullanılan, modern hikâye ve romanın yerini tutan nazım şeklidir. Aruz ölçüsüyle yazılan, her beytin kendi arasında kafiyelendiği, içinde beyit sınırlaması bulunmayan bir türdür.

Konusuna göre mesneviler: Aşk konusunu işleyen, din ve tasavvuf üzerinde duran, didaktik konuları işleyen, evlenme ve sünnet törenlerini anlatan, bir kentin güzelliğini anlatan mesnevîler vardır.

Türk edebiyatında önemli mesnevîler:
Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacip; Garip-name, Âşık Paşa; İskender-name, Ahmedi; Vesilet-ün Necat, Süleyman Çelebi; Hârname, Şeyhi; Leyla vü Mecnûn,Fuzûlî; Hüsrev ü Şirin, Şeyhî; Hüsn ü Aşk, Şeyh Galip; Hayriye, Nâbi’dir.

Masallar

2008-05-12T11:07:00.002+03:00

Olağanüstü öğe, kahraman ve olaylara yer veren öykülerdir.
Masal terimi öncelikle, Sindrella, Çizmeli Kedi gibi sözlü geleneğin ürünleri olan halk öykülerini kapsar. Ama sözlü gelenekle ilişkisi olmayan edebi yönü ağır basan bazı eserler de bu türün içinde yer alır.

Halk masalları (Anonim masallar) dört grupta toplanır.

a. Hayvan masalları: Hayvan masalları genellikle kısa masallardır. Lafontaine masalları bu türün en güzel örnekleridir. Şeyhi’nin Har-name adlı eseri de Divan edebiyatındaki hayvan masalları türüne görmek gösterilebilir.
b. Olağanüstü ve Gerçekçi masallar: Olağanüstü masallarda, olağan varlıkların yanı sıra cin, peri, dev, ejderha gibi olağanüstü varlıklara da yer verilir. Gerçekçi masalların başlıca kahramanları ise padişahlar, vezirler, prenses ve prensesler, zenginler, hırsızlar ya da haydutlar gibi gerçek hayattaki kişilerdir.
c. Güldürücü masallar: Güldürücü masallar okuyan ve dinleyeni eğlendirmeyi amaçlayan masallardır.
d. Zincirlemeli masallar: Zincirleme masallarda sıkı bir mantık bağıyla birbirine bağlanan, küçük ve önemsiz bir dizi olay art arda sıralanır.

Halk Hikâyeleri

2008-05-12T11:07:00.001+03:00

Kaynağını gerçek hayattan alan, anlatıya sazın, ezginin eşlik ettiği, ses ve mimiklerin kullanıldığı uzun eserlerdir. Kerem ile Aslı, Arzu ile Kamber, Ferhat ile Şirin gibi.

Boyutlarına göre halk hikayeleri iki çeşittir:

1. Efsaneden, masaldan ya da gerçek hayattan alınmış bir tek olay çevresinde gelişen, basit yapıdaki, kısa hikâyelerdir. Türküleriyle birlikte yaklaşık iki saat sürer.
2. daha çok, kalabalık kişileri birbiri ardınca gelen beklenmedik durumları ve bunun sonucu olarak az çok çapraşıklaşan olayları birbirine ekleyerek anlatılan uzun hikayelerdir. Anlatılması bir ve yedi gece sürebilir.

Konularına göre halk hikayeleri üç çeşittir:

1. Aşk hikâyeleri
2. Kahramanlık hikâyeleri
3. Dini hikayeler

Destanlar ve Türleri

2008-05-12T11:04:00.000+03:00

Destan milletlerin hayatında büyük yankılar uyandırmış (savaş, göç, istilâ gibi) tarihî olayların (yangın, salgın hastalık, sel, deprem gibi) toplumsal ve doğal olayların çağdan çağa aktarılmış, aktarılırken de hayal unsurlarıyla oluşmuş, süslenmiş, değiştirilmiş manzum eserlerdir. Destanlar, Araplar'da "esatir", Batı'da "myth" olarak adlandırılır. Destanlar ikiye ayrılır; Yapay ve Doğal Destanlar. Yapay Destanlar yazarı belli olan bir destan türü iken, Doğal Destanlar anonimdir, yani yazarı belli değildir.

Destanların Oluşumu

Destanlar üç safhadan ya da üç dönemde oluşur:
Oluş(çekirdek) dönemi: Halkın benliğinde iz bırakan olayların yaşanması,
Yayılma dönemi: Olayın ağızdan ağıza geçmesi,
Derleme dönemi: Yazıya daha sonradan geçirilmesidir. Milletlerin toplumu derinden etkileyen, tarihi önem arz eden önemli olaylarını (doğal afetler, savaşlar, göç, yangın vb.) konu edinirler. Çoğu kez manzum olurlar. Tarih, etnografya, folklor gibi bilimler destanlardaki bilgilerden yararlanır.

Türk ve Dünya Destanları

Türk destanları, kâinatın, insanın, kadının ve erkeğin yaradılışı; Türk milletinin doğuşu, çeşitli Türk devletlerinin kuruluş gelişme, çöküşleri, zafer ve yenilgileri gibi konularla beraber pek çok sebep açıklayıcı efsaneyi de içinde barındırır. Bütün dünya edebiyatlarında olduğu gibi Türk edebiyatının da ilk örnekleri destanlardır. Destanlarımız yazıya geçirilmedikleri için bugün bunların ancak konularını bilmekteyiz. Bunları da İran, Çin ve Arap kaynaklarından öğreniyoruz.

İslamiyet’ten Önceki Türk Destanları

a) Altay Türkleri ( Altay-Yakut) Destanı
1) Yaratılış Destanı: Türklerin yaratılış hakkındaki en eski inançlarını yansıtır.
b) Saka Devri Destanları
1) Alp Er Tunga Destanı: Türk-İran savaşlarında Alp Er Tunga’nın yiğitliklerini ve bu savaşları anlatır.
2) Şu Destanı: İskender’le Türkler arasındaki savaşı ve Türk hakanı Şu’nun kahramanlıklarını anlatır.
c) Hun Devri Destanı
1) Oğuz Kağan Destanı: Hun hükümdarı Mete’yi ve onun yaşamını anlatır.
d) Göktürk Devri Destanları
1) Bozkurt Destanı: Göktürklerin dişi bir kurttan türeyişini anlatır.
2) Ergenekon Destanı: Bir savaşta yenilen ve Ergenekon’a açılan Türklerin orada bir demir dağı eritip intikamlarını almalarını anlatır.
e) Uygur Devri Destanları
1) Türeyiş Destanı: Uygurların bir erkek kurttan türeyişi anlatılır.
2) Göç Destanı: Uygur Türkleri’nin anayurtlarından göçünü anlatır.

İslamiyet Sonrası Türk Destanları

1. Manas Destanı: 11 ve 12. YY Kırgız Türkleri arasında oluşmaya başlayan bu destan geniş coğrafyalara yayılmıştır. Manas adlı bir yiğidin kafirlerle mücadelesi anlatılır. Dünyanın en uzun destanıdır. 400 bin mısradan oluşur.
2. Satuk Buğra Han Destanı: Karahanlı hükümdarı Satuk Buğra Han’ın Müslüman olması ve devletin başına geçmesi anlatılır.
3. Cengiz Han Destanı (Cengiznâme): Moğol cihangiri Cengizhan’ın hayatı, kişiliği, fetihleri ve çocukları tarafından idare edilen Türkler’i anlatır.
4. Seyyid Battal Gazi Destanı (Battalnâme): Emevi-Rum savaşlarında kahramanlıklar gösteren Arap komutan Battal Gazi’nin kahramanlıklarını, mücadelelerini anlatan destandır.
5. Danişmend Gazi Destanı (Danişmendnâme): Başta Danişmend Ahmet Gazi olmak üzere Danişmendli büyüklerinin kahramanlıkları etrafında gelişen destan Battal Gazi destanının Türk destan üslûbuyla söylenmişi gibidir. 12-13. yy’de yazıya geçirilir.
6. Saltuknâme: 13. yy alperenlerinden Sarı Saltuk’un savaşlarını, kahramanlıklarını ve kerametlerini anlatan destani bir eserdir.
7. Timur Destanı: Moğol hükümdarı Timur’un yararlıkları ve başından geçenlerin anlatıldığı destandır.
8. Köroğlu Destanı: Büyük bir aşk ve kahramanlık destanıdır. Köroğlu zulme direnen ve mazlumun yanında olan bir kahramandır ve destanda başından geçenler anlatılır.
9. Genç Osman Destanı… gibi destanlarda İslamiyet’in kabulünden sonra ortaya çıkan destanlardır.

Destan Çeşitleri

İkiye ayrılır:

a. Doğal Destanlar: Halk arasında ortaya çıkan anonim ürünlerdir. Genel olarak mitolojik öğeler bulundururlar. Bunlar genellikle daha sonra bir şair tarafından derlenip düzenlenmiştir. Bu türe örnek olarak şu destanları sıralayabiliriz.

İliada, Odysseia Yunanlıların (Homeros)
Şehname İranlıların
Gılgamış Sümerlerin
Ramayana, Mahabarata Hintlilerin
Igor Rusların
Virsil Troyalıların
Kalevala Finlilerin
Nibelungen Almanların
La Cid İspanyolların
Chanson de Roland Fransızların
Boewulf İngilizlerin
Şinto Japonların

b. Yapma (Suni) Destanlar: Bir olayın doğal destana benzetilerek bir şairce destanlaştırılmasıdır. Yapma destan örneği olarak şunları sıralayabiliriz:

Aeneis Virgilius (Latin)
İlahi Komedi Dante (İtalya)
Kurtarılmış Kudüs Tasso (İtalya)
Kayıp Cennet Milton (İngiltere)
Şehnâme Firdevsi (İran)
Üç Şehitler Destanı Fazıl Hüsnü Dağlarca (Türk)
Çanakkale Şehitlerine Mehmet Akif Ersoy
Yavuznâme Yahya Kemal Beyatlı
Kuva-yı Milliye Nazım Hikmet Ran

Geleneksel Türk Tiyatrosu

2008-05-12T10:57:00.000+03:00

Geleneksel Türk tiyatrosu beş grupta incelenir:

a. Karagöz: Türk toplumunda 16. yy’dan itibaren gelişme göstermiştir. Ana kahramanlar Karagöz ve Hacivat’tır.Oyunda mukaddime, muhavere, fasıl ve bitiş olmak üzere dört bölüm vardır.

b. Ortaoyunu: Taklit, mimik ve doğaçlama gibi yeteneklerin ortaya konduğu bir tiyatro türünün asıl oyuncuları Kavuklu ve Pişekâr’dır. Oyunda önceden hazırlanmış bir metin yoktur.

c. Meddah: Tek kişilik bir seyir sanatıdır. Mendili ve asası olur. Hikaye, anlatma ve taklit yapma gibi yetenekler sergilenir. Meddahın repertuarı günlük hayatla ilgili olaylar, masal, hikâye, efsane ve destanlardan oluşur.

d. Köy Tiyatrosu: Köy ortaoyunu, köy seyirlik oyunu gibi adlarla da tanınır. Köylülerin kış aylarında, düğün ve bayram gibi özel günlerde eğlenmek ve vakit geçirmek için oynadıkları dramatik ögeleri olan temsillerdir.

e. Kukla: Karagöz’e benzeyen bir hareket ve hacim oyunu olan kukla da günlük hayatla ilgili olaylar, edebî eserler ve hikayelerden beslenir.

MODERN TİYATRO VE TÜRLERİ

2008-05-12T10:56:00.000+03:00

Hayattaki olayları konu edinen, sahnede oynanmak amacıyla yazılan edebi eserdir. Hayatın değişik durumlarının sahnede canlandırılması amacıyla yazılırlar. Asıl adı dramadır. Tiyatronun kaynağı Eski Yunan'dır. Roma imparatorluğu döneminde gelişen ve çöken tiyatro, Avrupa'da Rönesans'la yeniden canlanmıştır.

* Roman ve hikâye soyut olduğu halde, tiyatro somuttur.
* Tiyatro eserleri, konularına göre trajedi, komedi ve dram gibi türlere ayrılır.

A) Trajedi:

İzleyicide korku ve acıma gibi duygular uyandıran, ruhu tutkulardan arındırmak amacını güden tiyatro çeşididir.
* Konular mitolojiden yani efsanelerden, seçkin kimselerin hayatından ve tarihten alınmıştır.
* Kahramanları tanrılar, tanrıçalar ve soylu kimselerdir. Erdem ve ahlak ön plandadır.
* Şiir biçiminde oluşturulur.
* Kusursuz bir üslubu vardır. Kaba sözlere yer verilmez.
* Eser baştan sona kadar ağırbaşlı, ciddi bir hava içinde geçer. Güldürücü unsuru yoktur.
* Vurma, yaralama, öldürme gibi dehşet uyandırıcı, acı verici çirkin olaylar, seyircinin gözü önünde gerçekleştirilmez, sahne arkasında gerçekleştirilir. Bu olaylar haberciler tarafından sahnede aktarılır.
* Üç birlik kuralına uyulur.( Yer, zaman, olay ) Yani zaman birliği, yer birliği, olay birliği vardır.
Buna göre, olay yirmi dört saatte geçer, baştan sona aynı yerde yaşanır ve tek olay canlandırılır. * Diyalog ve koro bölümlerinden oluşur. Koro esere lirizm katar.
* Ünlü trajedi yazarları;
Eski Yunan; Aiskhylos, Eurupides, Sophokles.
Fransız; Corneille, Racine.
Klasik ve Modern Trajedi olmak üzere ikiye ayrılır.

Çağdaş (Modern) Trajedideki Değişiklikler
1) Üç birlik kuralı kaldırılmıştır. 4) Konular günlük hayattan seçilir.2) Soylu kişilerin yerini sıradan kişiler almıştır. 5) Anlatım şiir şeklinde değildir.3) Koro yoktur. 6) Seçkin bir ve anlatım aranmaz.

B) Komedi:
İnsanların ve olayların gülünç yönlerini ortaya koymak, izleyenleri güldürmek ve düşündürmek amacıyla yazılmış tiyatro eseridir.
* Konusunu, yaşanılan hayattan ve günlük olaylardan alır.
* Kişiler halktan ve yüksek zümreden her çeşit insan olabilir.
* Her türlü söze şakaya yer verilir.
* Kişilerin her türlü davranışları sahnede gösterilir.
* Birbirini izleyen diyalog ve koro bölümlerinden oluşur.
* Manzum olarak yazılır.
* Üç birlik kuralına uyulur.
Türün yazarları, Yunan-Aristophanes, Fransız- Moliere.

Üç grupta incelenir:
1) Klasik Komedi: Klasik trajediye tepki olarak Eski Yunan Edb.'da doğmuştur. En önemli temsilcisi Aristophanes'tir M.Ö. 405 yılına kadar sürmüştür.
2) Orta Komedi: M.Ö.330'a kadar sürmüştür. Çağdaş komediye geçiş niteliğindedir. Aristophanes'in son iki eseri "Kadınlar Meclisi" ve "Plütos" bu dönemin ürünleridir.
3) Çağdaş Komedi: Klasik ve Orta komediye ait kuralların çoğunun değiştiği dönemdir. Klasik komedide konu dışında klasik trajedinin özellikleri görülür. Çağdaş Komedi'de konular günlük hayattan alınmış; kişiler halktan seçilmiştir. Çağdaş Komedi'de koro, üç birlik kuralı yoktur. Soylulara özgü bir dil kullanma kaygısı güdülmez.
Konularına Göre Komedi Çeşitleri
* Karakter Komedisi: Kişilerin gülünç yönleri sergilenir. Moliere'nin komedileri bu türdendir.
* Töre Komedisi: Törelerin aksak yönleri güldürücü bir biçimde sunulur. Aristophanes'in "Eşek Arıları", Moliere'nin "Gülünç Kibarlar" ve Şinasi'nin "Şair Evlenmesi" bu türe örnektir.
* Entrika Komedisi: Olayların şaşırtıcı şekilde geliştiği, bol bol entrikaların yaşandığı komedilerdir. Moliere'nin "Zoraki Tabip" adlı eseri bu türe örnektir. Komedilerde entrika kendiliğinden değil, yapay ve zorlama yollarla karmaşık nitelik kazanırsa, böyle komedilere vodvil denir.

C) Dram:
Hayatı olduğu gibi acıklı ve gülünç yönleriyle sahnede göstermek için yazılan tiyatro eseridir. Tiyatronun tarihi gelişimi içinde trajediyle komedi arasında dram türü doğmuştur. Klasik tiyatro kurallarının uygulanmadığı bu tür hem şiir hem düzyazıyla yazılabilmektedir.

* Hayatı olduğu gibi yansıtır. Trajedi ve Komedi kaynaşmıştır.
* Konusunu günlük yaşamdan ve tarihten alır.
* Üç birlik kuralına uyma zorunluluğu yoktur.
* Olaylar, çirkin dahi olsa sahnede gösterildiği gibi kişiler hangi sınıf ve halktan olursa olsun dramda yer alır.
Tiyatro ile İlgili Bazı Terimler:
Perde: Tiyatro eserlerinde konunun ana bölümlerinden her birine denir. Dekor: Tiyatroda olayın geçtiği yer ile eşyaların tümü.Suflör: Oyunculara, rollerinde unuttukları sözleri sahne gerisinden, seyircilere hissettirmeden hatırlatan kimse.Diyalog: Kişilerin karşılıklı konuşmaları.Monolog: Tiyatro eserinde biri kişinin tek başına konuşması.Tirad: Tiyatro oyununda kişilerin birbirlerine karşı söyledikleri coşkulu uzun sözler.Fars: Basit olay ve yergilerle dolu halk komedisidir.Vodvil: Hareketli ve eğlenceli bir konuya dayanan alaycı, taşlamalı komedi.Komedi Santimental: Güldürürken düşündüren, insanı duygulandıran içli komedi. Piyes: Gerçeklere uygun, ciddi konulu dram.Melodram: Seyirciyi heyecanlandıran, hareketli ve duygusal oyun türü. Feeri: Masal öğelerinden yararlanılarak yazılmış tiyatro eseri. Opera: Tüm sözleri bestelenmiş trajedi veya dram. Operet: Sözlerinin bir kısmı müzikli, bir kısmı müziksiz olan tiyatro eseri. Bale: Konusunu müziğe bağlı hareketlerle gösteren, konuşmanın yer almadığı tiyatro türü. Kostüm: Oyuncuların oyun esnasındaki kıyafetleriRol: Oyuncuların konuşma ve hareketlerinin tümü.

Anlatmaya Bağlı Edebi Metinlerde Dil ve Anlatım

2008-05-01T15:42:00.000+03:00

Anlatmaya Bağlı Edebi Metinlerde Anlatım

Anlatım, düşüncenin duygunun kısacası sözle, davranışla jest ve mimiklerle alıcıya ulaştırılmasıdır. İnsan iletişimi sağlamak için anlatır ve anlar. Edebi eserde anlatma bir olay çevresinde gelişir. Farklı durumların ve ruh halinin dile getirilmesi çevresinde metinde ifadesini bulur.

Anlatıcı

Anlatmaya bağlı edebi metinlerde yazar anlatma görevini bir anlatıcıya yükler.
Okuyucu bütün olup biteni bu anlatıcı aracılığı ile öğrenir. Bu kurmaca bir kişidir.

Anlatmaya Bağlı Edebi Metinlerde Anlatıcı ve Bakış Açıları

İlahi bakış açısı,
Kahraman anlatıcının bakış açısı,
Gözlemci anlatıcı bakış açısı,

olmak üzere üç tip anlatıcı ve bakış açısı vardır.
Bakış açısını bulabilmek için “Olan biten kimin gözünden ve kime göre anlatılıyor?” sorusunu sormalıyız.

1- İlahi Bakış Açısı

Anlatıcı olayların içerisinde yer almaz.
Her şeyi bilen bir anlatıcının bakış açısıdır.
Anlatıcı kişilerin zihinlerinden geçenleri, geçmişte yaşadıklarını bütün ayrıntısı ile bilir.
Anlatıcı, olayları anlatır, istediği yerleri özetler.
Bu durumda anlatıcı, kahramanlardan daha fazlasını bilir.
Üçüncü ağızdan anlatım vardır.

2- Gözlemci Bakış Açısı

Anlatıcı olayların içerisinde yer almaz.
Olayları bir kamera tarafsızlığı ile anlatır.
Anlatıcı, olayları sadece dışarıdan gözlemleyen bir şahit konumundadır.
Görünüşte tarafsız olan bir şahit gibi olup biteni anlatır.
Bu durumda anlatıcı, kahramandan daha az şey bilir.
Üçüncü ağızdan bir anlatım vardır.

3- Kahraman Anlatıcı Bakış Açısı

Anlatıcı, hikâyenin bir kahramanıdır.
Hikâyeyi bize kendi bakış açısından anlatır.
Anlatıcı gördüğünü, duyduğunu, bildiğini anlatır.
Bu durumda anlatıcı ve kahraman eşit bilgiye sahiptir.
Birinci ağızdan anlatım vardır.

Bakış Açılarında Anlatıcının Farklılıkları

Bu bakış açıları, anlatıcının kahramanları karşısında farklı tavırlar almasını sağlar.
İlahi bakış açısında, anlatıcı her şeyin bilgisine ve görüşüne sahiptir.
Gözlemcide ise sadece bir gözlemcidir. Birinci hal, ikinci hale göre anlatıcıya kahramanlarını daha çok yargılama imkânı verir.
Bakış açıları, okuyucunun olay karşısındaki tavrını da etkiler.
Bakış açısı değiştikçe okuyucunun olaya katılım tarzı değişir.

Anlatmaya Bağlı Edebi Metinlerde Dil

Anlatmaya bağlı edebi metinlerde dil, bilinen bütün özellikleri ile karşımıza çıkar.
Kullanılan edebi dilin metnin yazıldığı dönem, sosyal hayat, edebi zevke göre değişiklik gösterir.
Dil, tema ve verilen mesajla ilgilidir.
Dil şiirsel işlevi ile kullanılır.
İletişim aracı metindir.

Anlatmaya Bağlı Edebi Metin İnceleme Yöntemi Örneği (Türk Edebiyatı 9)

2008-05-01T15:38:00.001+03:00

GÜVERCİN AVI

“Yoo, güvercinlerime dokunmayınız.” dedi.

İhtiyar çiftlik sahibinin hayatta en çok sevdiği şeylerden birisi ve belki birincisi de güvercinleri idi. Genç yaşından beri ne tarlası, ne ağılı, ne ahırı, ne kümesler onu çiftlik binasının iç avlusundaki güvercinleri kadar işgal etmemiştir. Bunun için değil midir ki, onu, kasabada olsun köyde olsun, aile adının bütün şöhretine rağmen “Kuşbaz Hüseyin Bey” demeden kimse tanımaz.
Hüseyin Bey’in “Kuşbaz’lığı herşeyi bastırdı. Ömrünün öyle devreleri oldu ki, karısını, kızlarını ve en mühim işlerini bu merakı ve bu eğlencesi yoluna, âdeta, feda etti, unuttu, kendinden geçti; bir meczup hâline girdi.
Şimdi, o havalinin (ne diyorum?) belki dünyanın en güzel, en nadir ve en cins güvercinlerine o sahiptir. Otuz seneden beri bu nazenin mahlûklardan, bin ihtimam ve bin itina ile kimbilir kaç nesil yetiştirdikten ve bu fende, kimbilir, ne kadar alın teri döktükten sonra nihayet bugün en temiz bir istifaya mazhar olmuş bu zavallı asil kuşlar ortasında hayatının en mesut dakikalarını yaşıyordu. Her birini ayrı ayrı isimleriyle çağırıyordu. Yabancı bir göz için hepsi bir renkte, bir boyda ve bir şekilde görünen bu mahlûkları birbirinden ayıran birçok gizli alâmetler yalnız ona zahir idi. Bazılarının boyunlarındaki ince mercan gerdanlıkları, bazılarının topuklarmdaki altın mahmuzları, kiminin kanatları altındaki yeşil benekleri veya gözlerinin içindeki kızıl yıldızları o görür, o bilirdi.
Avlunun içinde hepsinin derecelerine göre ayrı ayrı daireleri vardı: Kuşbaz Hüseyin Bey, her akşam üstü, insan ruhlu bu güzel kuşların her birinin kendi sevgilisiyle kendi odasına çekildiğini görmeden içi rahat edip yemeğini yiyemezdi. (…) Acaba Akkadınla Süleyman Ustanın arası neden açıldı? Mutlaka küçük Serfiraz Mesud’a gönül bağladı. (…) Ne yapsak acaba, ne yapsak…” derdi ve bu endişelerle bütün gece gözüne uyku girmezdi. Yatağının içinde sağdan sola, soldan sağa dönüp dururdu. Eşi:
-Yahu, ne olur biraz da benimle meşgul olsan; derdi.
Fakat, Kuşbaz Hüseyin Bey, bütün gönül ve cinsiyet işlerini yalınız güvercinlere mahsus bir şey zannederdi.
Hele, hep birden uçtukları zaman neşesine payan olmazdı. Avlunun ortasında, elinde bir uzun kargı ile saatlerce başı havada, ağzı açık hayran hayran dolaşırdı.
1919 senesinin, Nisan aylarında bir öğle sonu bütün civar köylerde olduğu gibi, onun çiftliğine de bir bölük düşman askeri girdiği gün o, işte bu vaziyette avlunun ortasında idi. Birden, etrafında adamların koşuşmağa ve içeriden karısıyla kızlarının telâşlı telâşlı konuşmağa başladığını hissetti; döndü baktı ki iki kanadı açık büyük avlu kapısından içeriye, bir hana inen yorgun ve sakin bir yolcu kafilesi tavrıyla, bazısı atlı, bazısı yayan bir sürü düşman askeri giriyor! Kuşbaz Hüseyin Bey’in ömründe ilk defa olacaktır ki kuşları havada iken başı yere indi; benzi sapsarı, gelenlere doğru yürüdü; henüz bir çiftlik beyi âmirliğiyle:
-Ne var? Ne istiyorsunuz? Diye sordu. Bunun üzerine gelenlerden biri gülerek laubali bir tavırla ona yaklaştı:
-Merhaba beyim; yabancı değiliz; dedi. Hüseyin Bey, bu sözleri söyleyerek kendisine elini uzatan genç düşman çavuşunu tanır gibi oldu: fakat, pek iyi hatırlayamadı. Çavuş sırnaşık bir gülüşle sordu:
-Tanıyamadınız mı? İspiro’yu tanıyamadınız mı? İspiro, İspiro? Hüseyin Bey birden:
-Ha, evet, dedi.
Bu adam, beş sene evvel Hüseyin Bey’in yanında altı ay kadar hizmetkârlık etmişti; eli uzunca ve açıkgöz bir delikanlı idi. Gittikçe lâubalileşen bir tavırla elini ihtiyar adamın omuzuna koydu ve kulağına eğildi. Yavaşça:
-Birkaç akşam burada kalacağız: dedi. Zabitler köy evlerinde rahat edemezler. Biraz ikram lâzım… Hüseyin Bey şaşkın bir hâlde:
-Peki buyursunlar dedi.
İşte, bunun üzerinedir ki, düşmanlar ihtiyarın yanına geldiler, gülüşerek, konuşarak etrafını aldılar ve havada uçuşan güvercinlere nişan almak istediler. Hüseyin Bey, elindeki kargıyı asabiyetle sallayarak, yarı öfkeli yarı tehditli bir sesle:
-Yo, dedi; güvercinlerime dokunmayınız!
Fakat, o bu sözünü bitirmemişti, ki, yanı başında bir silâh patladı. Hüseyin Bey, eteği tutuşmuş bir adam telâşiyle ilk kurşunu atanın kolundan çekti:
-Ne yapıyorsun? Sakın ha! Diye bağırdı. Lâkin, o bununla meşgul olduğu bir sırada bir diğeri silâhını havaya kaldırdı; kulağı dibinde bir ikinci kurşun daha vızladı; havadaki kuşlardan bir tanesi döne döne, yavaş vavaş aşağı düşmeğe başladı ve uçan kafilede büyük bir perişanlık alâmeti belirdi. Hüseyin Bey’in elinden kargısı düştü, bütün vücudu titriyordu, yüzünün rengiyle sakalının rengi birbirinden fark olunamıyordu. İspiro, yanına yaklaştı:
-Ne olur canım, bırak! Dedi.
-Bırak mı? Sen aklını mı bozdun? Söyle şunlara, vallahi sonra fena olur.
-Fena mı olur? Nasıl. Hey, kendine gel çorbacı, o günler geçti.
Dünkü uşağın ağzından yüzüne bir tükrük gibi fışkıran bu sözdeki nihayetsiz hakareti işitmedi, hissetmedi bile… Şimdi, bütün hassası, birbiri ardı sıra havaya kalkan silâhlar, vızıldayan kurşunlar, döne döne, yavaş yavaş iri kar parçaları hâlinde yere düşen güvercinlerle meşguldü. Çaresiz yalvarmağa başladı.
-Rica ederim yeter artık, rica ederim, diyordu. Size ne isterseniz vereyim. Bunlar ne yenir, ne içilir, yahu günahtır, günahtır.
-Günah mı? O sizin dinde, cevabını veriyorlardı ve İspiro arsız arsız gülüyordu. Nişan alan zabitlerden birisi arkasını döndü; kendi lisanında bir şeyler bağırdı, hemen hayvanlarla meşgul neferlerden bir kaçı düşen kuşları toplamağa koştular. Bunlardan bazısı avluya, bazıları çiftlik binasının damları üstüne, bazıları dışardaki göle, bazıları bostana, bazıları epeyce uzaklarda, tarlalara düşüyorlardı. Bu beyaz güvercin yağmuru altında yaramaz bir çocuk neşesine tutulan düşman askerleri bir taraftan el çırpıyor, bir taraftan haykırıyorlar, bir taraftan da durdukları noktada tepiniyorlardı.
Zavallı Hüseyin Bey, kendinden geçti, bulunduğu yere çöküverdi. Artık hiçbir şey söylemiyor kenarlarından iri yaş damlaları sızan gözleriyle bu vahşi avı seyrediyordu. İspiro yaklaştı dedi ki:
- Neye bu kadar telâşlanıyorsun? Bırak, biraz eğlensinler, bırak biraz eğlensinler. Kaç gündür savaşıyoruz. Akşam bu kuşlardan âlâ mezelik olur mu? Hep beraberiz.
Hüseyin Bey, bir şey söyleyecek oldu, söyleyemedi; yutkundu kaldı. Şimdi gözyaşları dinmiş ve bakışına korkunç bir manasızlık gelmişti.
Beyaz kuşları üst üste, demet demet avlunun ortasına yığıyorlardı. İhtiyar adam, başını kaldırmış, havada bir noktaya dimdik bakıyordu. Neden sonra gözlerim yere indirdi ve avlunun ortasındaki beyaz yığına yaklaştı, eğildi. Önünde altmış yetmiş kadar güvercin vardı, hepsini birer kere kanatlarından, başlarından tutup ovucunun içine aldı, kiminin gagasından öpüyor, kiminin tüylerini uzun uzun, âdeta âşıkane bir tavırla okşuyordu. Zabitlerle konuşan İspiro, yüzünü ihtiyara doğru çevirdi. Ve o sırnaşık gülüşüyle uzaktan bağırdı:
- Gönder onları içeriye de kızartıversinler; dedi.
Kuşbaz Hüseyin Bey, yerinden kımıldanmadı, işitmedi ve kana bulanmış ölü kuşları okşamakta, yüzüne gözüne sürmekte devam etti.
Düşman zabitlerinden birisi îspiro’ya elini başına doğru kaldırıp ihtiyarı göstererek “Acaba deli midir?” mânâsına gelen bir işaret yaptı. İspiro avlunun öbür ucundan bir daha bağırdı:
- Hey yeter artık, yeter; sana söylüyorum, sağır mısın be. İçeriye gönder güvercinleri, dedi.
Kuşbaz Hüseyin Bey, gene yerinden kımıldamadı, gene başını çevirmedi; o zaman zabitlerle beraber eski çiftlik uşağı güvercin kümesinin başucunda çömelen adama yaklaştılar; biri omuzundan sarstı, diğeri sakalından çekti. Birkaçı karşısına çömeldi. Fakat çömelmeleriyle kalkmaları bir oldu. Hepsi birden haşyetle geri geri çekildiler ve birbirlerine demincek zabitin İspiro’ya yaptığı işareti tekrar ettiler. Filvaki, ihtiyarın simasına acayip bir mehabet çökmüştü. Gözlerinde madenî bir parıltı vardı ve bakışı bir süngünün ucu gibi sabit, dik, sert ve mütearızdı. Lekesiz ak sakalı ise yüzüne sürdüğü kuşların al kanına boyanmıştı; sanki çenesine Türk bayrağından bir parça sarmış gibiydi.”
Yakup Kadri Karaosmanoğlu (Millî Savaş Hikâyeleri)
METNİN İNCELENMESİ:
1. ZİHNİYET: Tanzimattan itibaren gerçekleşen yenileşme hareketleriyle, edebiyatımızda da Anadolu'yu ve Anadolu insanını edebî eserde ele almak ihtiyacı duyulmuştur. Metnin zihniyeti, dönemin sosyal hayatıyla yakından ilişkilidir. Kuşbaz Hüseyin Bey, Türk toplumunda örneklerini görebileceğimiz bir kişidir. İspiro ve diğer düşman askerlerinin Kuşbaz Hüseyin Bey’in evine gelmeleri, kuşlara nişan alıp öldürmeleri, kuşları meze yapmak isteyişleri Kurtuluş Savaşı yıllarında yaşanabilecek olaylardır. Okuyucuda gerçeklik duygusu uyandırmaktadır. Kuşbaz Hüseyin Bey’in kuşların kanından yüzünde Türk bayrağının belirmesi de dönemin duyarlılığı olarak düşünülmelidir.
2. YAPI:
a) Olay: Güvercin Avı hikâyesinde olay örgüsü, üç olaydan oluşmaktadır. Birinci olay Kuşbaz Hüseyin Bey’in kuşlarıyla olan mutlu hayatını ifade eden kuşlar - Hüseyin Bey ilişkisidir. Kuşlar onun ailesiyle ilgilenememesine sebep olmuştur. Fakat bunlara rağmen Hüseyin Bey mutludur, ikinci olay, İspiro ve diğer düşman askerlerinin Hüseyin Efendi’nin evine gelmeleri ve yerleşmeleriyle ilgili kısım çevresindedir. Son olay ise İspiro ve diğer düşman askerlerinin Hüseyin Bey’in kuşlarını öldürmeleri, o kuşları pişirtip yemek istemeleri ve Hüseyin Bey’in çıldırma anıdır. Bu bakımdan kuşlar yaşama sevincini ve mutluluğu, Ispiro ve diğer düşman askerleri de zulüm ve acıyı temsil etmektedirler.
b) Kişiler: Hikayenin baş kahramanı Kuşbaz Hüseyin’dir. Çiftlik sahibi olacak kadar zengin olan kahraman, çiftlik işlerinin yanında eşiyle bile ilgilenmeyecek şekilde kuşlara düşkün biridir. Kuşbaz Hüseyin, hobilerine aşırı düşkün, tip özellikleri gösteren evrensel bir kişidir. Başka bir edebî eserde Kuşbaz Hüseyin benzeri bir tip karşımıza çıkabilir.
Güvercin Avı adlı hikâyede Kuşbaz Hüseyin Beyden başka, karısı, kızları, lspiro ve düşman askerleri vardır. Kuşlar da Hüseyin Bey’in mutluluğunu ve mutsuzluğunu hazırlayan unsurlar durumundadırlar. Bir bakıma kişileştirilmişlerdir. İspiro, işgal yılları öncesinde Kuşbaz Hüseyin Bey’in evinde uşaklık yapmıştır. Yazar, lspiro ile o yıllarda kendi içimizdeki, evimize kadar giren yabancılardan yediğimiz darbeleri anlatmak istemektedir.
c) Mekan (yer): Hikâyede mekân Kuşbaz Hüseyin Bey’in çiftliğidir. Mekân 1919 Nisan'ından önce kuşlarla yaşanan mutluluğun, sonra ise zulmün sahnesi durumundadır. İspiro'nun daha önce bu çiftlikte yaşaması ikinci olay halkasının da burada gerçekleşmesine zemin hazırlamıştır.
d) Zaman: Hikâyede zaman Kuşbaz Hüseyin Bey’in hayatıyla ilişkilidir. Düşman işgalinin başladığı 1919 senesinin Nisan başları hikâyedeki en belirgin zamandır. Kuşbaz Hüseyin Bey’in bundan önceki hayatından parçaların anlatılması ile de karşılaşmaktayız. Çocukluk yılları anlatamadığına ve altmış yaşlarındaki bir ihtiyarın hayatı hareket noktası alındığına göre yirmi veya yirmi beş yıllık bir geriye gidiş söz konusudur. Bütün bunlar, XX. yüzyıl başlarını ifade eden söz gruplarıdır.
3. TEMA: Hikâyede zalim - zulme uğrayan karşılaşması esastır. Temada zalim suç işlerken suçlu aramaz. Herkes suçludur. Zalim doğal hayatını sürdürürken suç işler. İspiro ve arkadaşları böyledir.
Masum - zalim teması Kurtuluş Savaşı öncesi Anadolu'sundan alınan malzemeyle yorumlanmış ve somut hâlde ifade edilmiştir. Bu tema başka metinlerde de ele alınmıştır.
4. DİL VE ANLATIM:
Hikâyede olaylar bize her şeyi bilen anlatıcı tarafından aktarılmaktadır, ilahî bakış açısı. Anlatıcı kişilerin özelliklerini, zihinlerinden geçenleri, geçmişlerini, kısaca yaşanan her olayı bilebilir. Güvercin Avı'nda anlatıcı, Kuşbaz Hüseyin Bey’in geçmiş hayatını, zevklerini, karısıyla ilişkilerinin boyutunu bilen durumundadır.
Metinde geçen: “meczup, nazenin, mahlûklar, ihtimam, itina, fen, istifaya mazhar olmuş, zahir, neşesine payan olmazdı, han, zabit, asabiyet, nefer, mütearız…” gibi kelimeler günümüzde pek kullanılmayan kelimelerdir. Yalnız bu kelimeler bizim metni anlamamızı olumsuz etkileyecek kadar fazla değildir. Bu nedenle metnin dili için sade ve anlaşılır bir dil kullanılmıştır diyebiliriz.
Nazenin mahlûklar, bin ihtimam ve bin itina ile en temiz bir istifa gibi söz grupları dilin şiirsel işlevini hatırlatan mahiyettedir. Bu söz gruplarını ilk cümleden çıkardığımızda veya söz gruplarının yerine yenilerini (yaratıklar, özenle, ayrılma) koyduğumuzda metnin sunduğu gizemli havayı dağıtmış oluruz. Dilin bireysel tarzda kullanımı ortadan kalkar.
“Birden, etrafında adamların koşuşmağa ve içeriden karısıyla kızlarının telâşlı telâşlı konuşmağa başladığını hissetti; döndü baktı ki iki kanadı açık büyük avlu kapısından içeriye, bir hana inen yorgun ve sakin bir yolcu kafilesi tavrıyla, bazısı atlı, bazısı yayan bir sürü düşman askeri giriyor!”
“Otuz seneden beri bu nazenin mahlûklardan, bin ihtimam ve bin itina ile kimbilir kaç nesil yetiştirdikten ve bu fende, kimbilir, ne kadar alın teri döktükten sonra nihayet bugün en temiz bir istifaya mazhar olmuş bu zavallı asil kuşlar ortasında hayatının en mesut dakikalarını yaşıyordu.” gibi cümleler, kuruluşu uzun olan cümlelerdir.
5. METİN VE GELENEK:
Dış dünyayı ve Anadolu'yu anlatmada, yazarlarımıza, batı edebiyatı metinleri rehberlik etmiştir. Bu hikâye de Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu’da yaşananlar anlatılmıştır.
Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Maupassant tarzında hikâye (olay hikayesi) yazar. Yazarlığa Refik Halit Karay'la birlikte başlayan yazarın hikâyeciliğini de iki dönem hâlinde ele almak gerekir. Birinci döneminde Servet-i Fünûnu değişik şartlar altında devam ettiren, yaşanılan hayatı bütün gerçekliğiyle gözlemleyemeyen Yakup Kadri, bu hikâyelerinde topluma ferde ait fantezilerle bakmaktadır.
İkinci dönem hikâyeciliğinde kendi "ben"i dışına çıkarak Türk toplumunun yaşadığı siyasî ve sosyal olayları dikkatlere sunmak gayesindedir. Yakup Kadri Servet-i Fünûn edebiyatının etkisi ile başladığı hikayeciliğini Milli Edebiyat Akımı döneminde geliştirerek sürdürmüştür.
SONUÇ:
Hikâye ilk etapta Kuşbaz Hüseyin Bey’in yaşadıklarını, kuşlarla olan mutluluğunun düşman kuvvetlerinin kuşlarını öldürmesiyle mutsuzluğa dönüşmesini anlatır. Fakat Güvercin Avı adlı hikâye arka planda, Türk insanının işgal yıllarında çektiği acıları, kendi içinden hançerlenişini, en umursamaz insanın bile canlanışını sezdirmektedir.

Türk edebiyatı 9
Şerif aktaş Grubu

Anlatmaya Bağlı edebi Metinlerde Bakış Açısı

2008-03-22T22:04:00.001+02:00

Bakış açısı, hikayenin anlatıldığı açı veya perspektiftir. Bu açı, neyin öne çıkarılacağını ve neyin arka planda bırakılacağını belirler. Bakış açısı şu iki soruya yanıt verir: Bu kısa kısayı kim anlatıyor? Anlatıcı öykü hakkında ne hissediyor? Bakış açısı kişisel olabileceği gibi gayri şahsi de olabilir.
Uzun veya kısa, tüm öyküler bir bakış açısına sahiptir. Aslında öyküyü bakış açısının yarattığı söylenebilir. Örneğin anlatıcı, onu yüzüstü bırakan sevgilisinden söz ediyorsa eski sevgilisini, evliliklerinden hemen önce nişanlıyken gördüğünden farklı bir pencereden görecektir. Aynı karakter pek çok farklı bakış açısından görülebilir. Her biri tamamen farklı bir öykü veya kısa kısa yaratmak için kullanılabilir. Bakış açısı öykünün seyri içerisinde bir karakterden diğerine kaydırılabilir. Bu ihtimale kısa kısa öykülerde çok daha az rastlanmaktadır; çünkü onlar kısa ve özdür. Yine de bazı örneklerine rastlamak mümkündür.
Birinci Şahıs: Bir öykü veya kısa kısa, birinci tekil şahsın ağzından anlatılabilir; bunun anlamı olayların yalnızca bir karakter tarafından görüldüğüdür. Birinci şahıs açısı, yeni başlayan pek çok yazar tarafından kullanılır. Ben bir otobiyografik bakış açısını temsil edebilirim ya da bakış açısının yazarla pek az ilgisi olabilir veya hiç alakası yoktur. Birinci şahıs, öyküye bir yakınlık verir ve okuyucunun kolayca anlatıcıyla özdeşleşmesini sağlar; çünkü öyküyü gerçek bir insan anlatıyor gibi görünür. Bir karakter, birinci şahıs olarak kendine ilişkin, üçüncü şahıs anlatıcının bilemeyeceği şeyleri açığa vurabilir.
Üçüncü Şahıs: Üçüncü şahıs anlatıcı (o), öyküye belirli bir mesafeden bakar. Anlatıcı bir muhabir gibi hareket edip olayları tarafsız bir biçimde aktarabilir; duyguların bir kenara bırakılması neticesinde öyküde yer alan karakterler bu olayları asla etkileyemez hale gelirler. Bu tür anlatımda anlatıcı, yansız bir tanık, bir gözlemci olur. Öykü, kayıtsız bir nesnellik içinde anlatılır. Anlatıcı, şeyleri ve onların konumlarını, olayı ve diyalogu anlatır fakat ne anlama geldiklerinden asla söz etmez. Anlatıcının bir yorumcu görevi görmesi de mümkündür. O, öykünün içinde yer alan karakterler ve olaylar hakkında, öykünün dışında bulunan bir konumdan açıklama getirir. Anlatıcı, karakterlerin zihnine ulaşamaz; ama okuyucu için, karakterlerin iç dünyası hakkında, onların dahi bilmedikleri bazı fikirler verir.
İlahi Anlatıcı: İsimsiz üçüncü kişi, her şeyi bilen anlatıcı, Tanrı’nın otoritesine sahiptir; bir durumu her yönüyle bilir, karakterlerin zihinlerinin içini okuyabilir. Bu anlatıcı, karakterlerin bildiğinden daha fazla şey bilir. İlim sahibi bir anlatıcının anlattığı öyküde, dünyanın farklı kısımlarında meydana gelen benzer olaylar ve oluşlar betimlenebilir.
İkinci Şahıs ve Birinci Çoğul Şahıs: Nadiren kullanılan ikinci şahıs, genellikle okuyucuyu ima eder. Fakat bazı öykülerde anlatıcı için kullanıldığı da olur. Böyle örneklerde, anlatıcı kendi deneyimini somutlaştırır: anlatıcı “sen” zamirini kendisiyle mesafe açmak, geriye çekilmek ve kendi tepkilerini gözlemlemek için kullanır. Bunun yanı sıra “sen” zamiri, okuyucunun anlatıcıya katılmasına vesile olur ve böylelikle okuyucuyu bunun bir parçası haline getirir.
“Sen” aynı zamanda, genellikle üçüncü şahıs vasıtasıyla tasvir edilen ikinci şahıs eliyle bir konuya yöneldiğinde, bir tür tek taraflı söyleşi de olabilir. Birinci çoğul şahıs biz de nadiren kullanılır. Kaçamaklı gibi görünebilir: Biz kimdir? Veya gizemli olabilir.

Ağaçlarla Konuşmak

2008-03-22T21:30:00.000+02:00

"...Gökyüzünün, ağaçların çocukluğunu bilirim. Ağaçlardan arkadaşlarım oldu. Hâlâ da var."

İlhan Berk

SERBEST ŞİİR

2008-02-17T12:43:00.000+02:00

Serbest şiirler şiirin alanı genişlemiş, yetenekleri artmış ve bugünkü modern Türk şiiri doğmuştur. Bugünkü modern Türk şiiri dünya şiirinde olduğu gibi, insan duygularındaki karmaşıklığı bütün yönleriyle yansıtabilmektedir. Bugünkü şiir adetâ gerçeğin, yaşantının dili konumundadır. Ancak, bu şiir akımı da yeteri kadar anlaşılmadığı için, birtakım yozlaşmalara uğramıştır. Serbest şiir çoklarının sandığı gibi bir kuralsızlık, bir başıboşluk ve bir vezinsizlik değildir. Serbest şiirin kendine has bir vezni, bir kurgusu ve bir bütünlüğü vardır. Serbest şiirde bir rahatlık değil, aksine, bir kaos vardır. Serbest olarak yazılan her bir şiir için ayrı bir vezin gereklidir. Bir şiir için yaratılan vezin, bir başka şiir için kullanılamaz, kullanıldığı takdirde tekrara düşülür ve gelişigüzel şiirler ortaya çıkar. Maalesef serbest şiirin bu incelikleri gözden kaçırıldığı için ortaya şiirle alâkası olmayan yığınla şiir, hatta şiir kitapları çıkmaktadır.

Sözcüklerde Anlam Değişmeleri

2008-02-17T12:36:00.000+02:00

Kelimeler de dil gibi canlı varlıklardır. Sahip oldukları anlamların dışında zamanla yeni anlamlar kazanabildikleri gibi bir anlamda birkaç kelime de kullanılabilir. Bu özellikler hem kelimenin kendisine ait olabilir, hem de diğer kelimelerle olan anlam ilişkisini gösterebilir. Burada kelimelerin anlam özelliklerinin yanı sıra kelimeler arasındaki anlam ilişkileri de karşımıza çıkmaktadır. Kelimeler tek başlarına anlamlı olabildikleri gibi cümlede veya söz içinde kullanılışlarına göre yeni anlamlar da kazanabilirler, aralarında anlamdaşlık sesteşlik gibi ilişkiler de barındırabilirler. Sözcükler zamanla yeni anlamlar alarak zenginleşebilir ya da anlamlarını kaybedebilirler. Anlamlarını kaybetmelerine anlam daralması, yeni anlamlar kazanmasına anlam genişlemesi denir.

1. ANLAM KAYMASI (Başka Anlama Geçiş): Sözcüğün eskiden yansıttığı kavramdan bütünüyle farklı, yeni bir kavramı karşılar duruma gelmesine başka anlama geçiş denir.
Örneğin: "sakınmak" sözcüğü Eski Türkçe de "düşünmek, üzerinde durmak, yaslanmak, kederlenmek" anlamını içerirken sonraları "tehlikeden uzak durmak" anlamına geçmiştir.
Başka anlama geçişin bir türü de anlam iyileşmesi ya da anlam kötülenmesidir. Kötü anlamı olan bir sözcüğün zamanla iyi bir anlam kazanmasına anlam-kötülenmesi denir.
Örnek: Kötü İyi > Mareşal (nalbant) Mareşal (Ordudaki en yüksek rütbe) “kötü” anlamındaki yavuz kelimesinin artık “yiğit” anlamında kullanılması gibi.
İyi Kötü > Canavar (Canlı) Canavar (cana kıyan, yaban hayvanı, acımasız) “canlı” anlamındaki canavar kelimesinin artık yırtıcı yaratık anlamında kullanılması gibi.

Not: FİİLERDE ANLAM (ZAMAN) KAYMASI
Fiil çekimlerinde kullanılan kip ve zaman ekleri her zaman kendi anlamlarında kullanılmaz. Bu ekler birbirlerinin yerlerine de geçebilir. Elbette bu, cümlenin anlamıyla ilgilidir. Kısaca, cümlede yüklemin çekimlendiği kip veya zamanla işin yapıldığı kip veya zamanın farklı olmasına anlam kayması denir.
“Sizi yarın burada bekliyorum.” cümlesinde “bekliyorum” yüklemi şimdiki zamanla çekimlendiği halde iş “yarın” yani gelecek zamanda yapılacaktır. Öyleyse burada zaman kayması vardır.
“O her gün aynı saatte yola çıkıyor.” cümlesinde fiil şimdiki zamanla çekimlenmiş, iş “her gün” yani geniş zamanda yapılıyor.
“O daha üç yaşındayken babasını kaybediyor.” cümlesinde fiil şimdiki zamanla çekimlenmiş, iş geçmiş zamanda olmuş.
“Bu dilekçeyi sonra yazarsınız.” Cümlesinde fiil geniş zamanda çekimlenmiş, iş gelecek zamanda yapılacak.
“Keloğlan’ın yolu bir gün bir kasabaya düşer.” cümlesinde geniş zaman, geçmiş zaman yerine kullanılmış.
Bazı cümlelerde ise haber kipleri dilek kipleri yerine kullanılır.
“Bu cami de bize Selçuklulardan kalma bir eser olacak.” cümlesinde gelecek zaman, gereklilik kipi (olmalı) anlamında kullanılmıştır.
Bazen dilek kipleri de birbirleri yerine kullanılır.
“Gelsen de şu işleri birlikte yapsak.” cümlesinde şart kipi, istek anlamında kullanılmıştır.
“Şöyle buyrun efendim!” cümlesinde emir, istek anlamındadır.
Örnekler çoğaltılabilir. Sonuç olarak, önce yüklemin kip veya zamanına daha sonra işin yapıldığı kip veya zamana bakarsak ve bunların farklı olduğunu görürsek, cümlede anlam (zaman) kayması vardır.
Zaman kaymasının olduğu cümleler anlamca bozuk değildir. Bu sadece Türkçe’nin bir söyleyiş zenginliğidir.

2. ANLAM GENİŞLEMESİ: Bir varlığın bir türünü ya da tekini anlatan, kullanım alanları dar olan şeyleri gösteren sözcüklerin zamanla o varlığın bütün türlerini birden anlatır duruma gelmesine anlam genişlemesi denir.
Anlam genişlemesi veya yayılması kavramı, bir kelimenin tarih içinde dar anlamından geniş anlamına evrilmesidir. Örneğin ; “Çamlıca” bir tepenin adıyken anlam genişlemesine uğrayarak bir içecek çeşidi olan gazoza anlamını da kazanması gibi.
"alan" sözcüğü, "düz ve açık yer" anlamını içerirken anlam genişlemesine uğrayarak "iş, meslek, araştırma-inceleme" anlamlarını da kazanmıştır.

3. ANLAM DARALMASI: Sözcükler, anlamda daralma ya da genişleme yoluyla başka bir anlama geçerek yan anlamlar kazanabilir. Sözcüğün eskiden anlattığı şeyin ancak bir bölümünü, bir türünü anlatır duruma gelmesine anlam daralması denir.
Sözgelimi "oğul" sözcüğü başlangıçta kız ve erkek anlamlarını içerirken şimdi artık sadece erkek çocukları için kullanılarak anlam daralmasına uğramıştır.
"Erik" sözcüğü, şeftali, kayısı, zerdali anlamını içerirken, sonradan bir tür meyve için kullanılarak anlam daralmasına uğramıştır.

4. ANLAM AKTARMASI
A. Ad Aktarması
Bir sözcük ya da sözün, benzetme amacı güdülmeden, anlamca ilgili olduğu başka bir sözcük ya da söz yerine kullanılmasıdır. Bu mecaz türüne, "düz değişmece" de denir.
Örnek: Meclis bu olaya sıcak bakmıyor. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)
Soba yandı (İçindeki odun - kömür)
Çankaya bu yasayı onaylamaz (Cumhurbaşkanlığı)
Okul geziye gitti. (Okuldaki öğrenciler)
Mozart'ı severim. (Mozart'ın bestelerini)
Doğu kan ağlıyor. (Doğu yönündeki bölgeler)
B. Deyim Aktarmaları
Aralarında çeşitli yönlerden ilgi bulunan iki şey arasında benzerlik ilişkisi yoluyla, birinin adını diğerine veren anlamlandırmaya deyim aktarması denir.
Deyim Aktarması şu yollarla yapılır:
a. Vücut parçaları ve organ adlarının doğaya aktarılmasıyla.
Örnek: Baş (vücut parçası, organ adı temel anlam)
Yokuşun başı - Toplu iğnenin başı - İki baş soğan - Dağ başı - Başa güreşmek
b. İnsanla ilgili özelliklerin insan dışındaki varlıklara aktarılması yoluyla.
Örnek: Ağlamak (gözyaşı dökmek temel anlam)
Gökyüzündeki bulutlar, ağlıyordu bu ölüme.
c. Doğayla ilgili özelliklerin insana aktarılmasıyla.
Örnek: Değnek (bir tür sopa temel anlam)
Kıyman a zalımlar kıyman
Kör karının bir değneği (oğul)
d. Doğayla ilgili özelliklerin yine doğaya aktarılması yoluyla.
Örnek: Minik fare kükredi. (Aslana ait "kükreme" özelliği fareye aktarılmış.)
Deniz bütün gece kudurdu. (Köpeğe ait "kudurma" özelliği denize aktarılmış.)
e. Duyu aktarması yoluyla.
Örnek: Acı (tadı ağzı yakan, tatma duyusuna ait olan)
Acı soğuk (dokunma duyusuna aktarılmış)
Acı çığlık (işitme duyusuna aktarılmış)
Sıcak (dokunma duyusuyla ilgilidir)
Sıcak bakış (görme duyusuna aktarılmış)
Sıcak konuşma (işitme duyusuna aktarılmış)

Akrostiş

2008-01-11T21:20:00.000+02:00

Senden başka kimseye söylemedim bu sözleri
Ebediyen sen olacaksın hep seveceğim seni
Nakış nakış işledim kalbime ismini
İşkence çektirme artık anla şu garip seveni

Sonu vardır her şeyin ama benim sevgimin sonu yok
Evren kadar büyük evrendeki varlıklar kadar çok
Vefasız sevdiğim saplama kalbime bir ok
İçleniyorum her gün çünkü sen yoksun gözlerin yok
Yapamaz bu kalp senden ayrı
Ortaya yığılır kalır olmaz artık bana hayrı
Reddetme ne olur verme bana bu zararı
Unutamam seni bir kere sevmişim gayrı
Muhtaçtır bu gönül sana yapamaz senden ayrı

Rıdvan Kaynak
9/B 543

Bir Kaç Güzel Söz

2008-01-11T20:36:00.000+02:00

Bizler gökkuşağındaki renkler gibiyiz. Hepimiz farklı ve özeliz.Eğer sizlerde kendi özelinizi bulmak istiyorsanız; BAŞKALARIYLA DEĞİL KENDİNİZLE YARIŞIN.İşte size bu yolda pusula olacak birkaç güzel söz...

- Dünya üç günden ibarettir: Dün, bugün, yarın, dünden öğren, bugün için yaşa, yarın için hayal kur. Dün geçti, yarının ne getireceği belli değil, öyleyse bugünün değerini bil!..

- Bizi güçlü yapan yediklerimiz değil, hazmettiklerimizdir. Bizi zengin yapan kazandıklarımız değil, muhafaza ettiklerimizdir. Bizi bilgili yapan okuduklarımız değil, kafamıza yerleştirdiklerimizdir. (Francıs Bacon)
- Dün yaptığınız şey size hala çok iyi görünüyorsa,bugün yeterli değilsiniz demektir. (Erla Wilson)
- Elmas nasıl yontulmadan güzelleşmezse insanda acı çekmeden olgunlaşmaz. (Conficius)
- Erişmek istedikleri hedefi olmayanlar çalışmaktan zevk almazlar. (Emile Raux)- Hayatta bir gayesi olmayan insanlar,bir nehir üzerinde akıp giden saman çöplerine benzerler; onlar gitmezler ancak suyun akışına kapılırlar.(Seneca)
- Hedefi olmayan gemiye hiçbir rüzgar yardım edemez. (Montaigne)
- Her bildiğini söyleme, her söylediğini bil.(Clavdius)
- Önemli olan düşüp düşmemen değil, tekrar ayağa kalkıp kalkmamandır.(Vince Lombardini)
- Rüyaları gerçekleştirmenin en güzel yanı uyanmaktır.
- Yıpranmak paslanmaktan iyidir.(BishopCumberland)
- Zamanın değerini ancak işi olanlar bilir.
- Geldiğin zaman boşlukları dolduran değil, gittiğin zaman yeri doldurulamayan biri ol.
- Karamsar olmakzor değil, zor olan çılgın bir fırtınadan sonra gökkuşağı gibi gülümseyebilmektir.
- İki şey aklın eksikliğini gösterir: Konuşulacak yerde susmak, susulacak yerde konuşmak.
- Bizler yanlış yapabiliriz, önemli olan o yanlışların farkına varılmasıdır.
- Kendini herkese uydurmak için yontmaya koyulanlar, sonunda yontula yontula tükenip giderler.(R. Hull)
- Kıyıyı gözden kaybetmeye cesaret etmedikçe, insan yeni okyanuslar keşfedemez.(Andre Gide)
Kum üstünde şaton olacağına, taş üstünde kulüben olsun. (Anonim)-
Küçük şeylere gereğinden fazla önem verenler, elinden büyük iş gelmeyenlerdir.(Eflatun)-
Ne kadar bilirsen bil, anlatabildiklerin karşındakinin anlayabileceği kadardır.( Mevlana)-
Mutluluğu tutmanın tek yolu onu paylaşmaktır.(Byron)
Hiçbir şey göründüğü gibi değildir.
Eğer sabredersen her işte hayır olduğunu görürsün.
Sağlıcakla kalın...

Haber Yazısı Türünün Tanımı, Terimleri, Özellikleri, Tarihi Gelişimi ve Temsilcileri

2008-01-07T14:35:00.000+02:00

İnsanlar arası ilk ilişkilerden biri haberleşmedir. İlk insanlardan günümüze haberleşme dumandan, davuldan, kuştan, atlı postalardan, motorlu postalardan; günlük gazetelere, sesli radyo haberlerine, görüntülü televizyon haberlerine, bilgisayar ağlarına uzanan bir gelişme göstermiştir.
Günlük gazetelerde, belli aralıklarla yayınlanan dergilerde, meslek kuruluşlarının belli aralıklarla yayınladığı bültenlerde; radyo ve televizyonlarda belli zaman aralıklarıyla sunulan bültenlerde belli bir zamanda ve yerde olmuş olayları halka duyurmak ve merakı gidermek için ayrıntılı ve anlaşılır bir dille aktarılan / yayımlanan yazılara haber ya da haber yazısı denir.
Yayın organlarının en büyük desteği haberdir. Hiç bir yayın organı habersiz düşünülemez. Bir haberin değeri okuyucu sayısıyla belirlenir. Bu nedenle her olay haber olmayabilir. Belli bir okuyucu kitlesine ulaşabilecek olaylar haber sayılır.
Ayrıca hayvanlar dünyasında gözlenen; leyleklerin göç katarlarının idaresi; arılardaki, karıncalardaki iş bölümü; anaç tavuğun yavrularını büyütmesi de haberleşmeyle açıklanabilir.
Yayın ile yayım arasındaki fark
Yayım; basıp dağıtma veya radyo televizyon gibi kitle haberleşme araçlarıyla halka iletme işi, neşir.
Yayımlamak; yayım işini yapmak, neşretmek.
Yayın; yayınlanmış şey, neşriyat. Örneğin: Kitap, dergi, program.
Medya Okurluğu ve YazarlığıTerimleri
Gazete: Siyaset, ekonomi, kültür, güncel hayat ve başka konularda haber ve bilgi vermek için, yorumlu veya yorumsuz, her gün veya belirli zaman aralıklarıyla çıkarılan yayın. Çıkarıldığı ve yönetildiği yer.
Sütun: Gazete, dergi, kitap gibi yazılı araçlarda, sayfanın yukarıdan aşağıya doğru ayrılan dar bölümlerden her biri.
Manşet: Gazetelerin ilk sayfalarının üst kısımlarına büyük puntolarla konulan/yazılan başlık.
Sürmanşet: Gazetelerin birinci sayfasındaki logonun üzerinde kullanılan başlık.
Muhabir: Haber toplayana, haber yazana denir.
Ajans: Haber toplama ve yayma işiyle uğraşan kuruluş.
Köşe yazısı: Fıkra. Tekzip: Yalanlama.
Asparagas: Doğru olmayan, uydurulmuş, yalan haber
Enformasyon: Danışma, tanıtma; haber alma, haber verme, haberleşme, bilgilendirme
Dezenformasyon: İnsanları yanıltma amacıyla yanlış, fazla ya da eksik bilgi vermektir
Magazin: Ünlülerin yaşamı, dedikodu gibi çeşitli mevzulardan bahseden medya konusu, bu konuları işleyen resimli mecmua ya da bilgi kaynağı
Medya: Kitle iletişim araçları, radyo, televizyon, gazete, dergi gibi elektronik veya yazılı basın organlarını anlatmak için kullanılan bir terimdir
Manipülasyon: Birilerini, istendiği gibi düşünmeleri ya da istendiği gibi yapmaları için etkilemek
Propaganda: Fikirlerin düşüncelerin tanıtılması, insanları bu fikirler ve düşünceler etrafında birleştirmektir ya da diğer bir anlatımla bir amaca hizmet eden çok belirli bir mesaj sunumudur
Reyting (izleyici oranı): Ortalama izlenme oranıdır. Bir program diliminde veya zaman diliminde her dakikaya düşen ortalama izleyici yüzdesini gösterir. İzlenme Payı, bir kanalın belli bir zaman diliminde toplam izleyiciden almış olduğu payı gösterir.
Sansasyon: Popüler, şaşırtıcı, ilgi uyandırıcı, ilginç, dikkat çeken, heyecan yaratan, duygulara hitap eden olay
Haber Yazısı Türünün Tarihi Gelişimi
Halka günlük olayları haber verme geleneğinin şimdilik Atina’da başladığı sanılmaktadır. Eski Atina’da, halk günün belirli saatinde, bir meydanda toplanır, hatip kendilerine o günün haberlerini yüksek sesle söylerdi. Eski Osmanlı’daki “tellâl çağırmak”, “tellâl çıkartmak” işi de, halka duyurulması gerekli haberleri ulaştırmak için haberci göndermekten başka bir şey değildi. Tellâl mahalle aralarına girer, sokak sokak gezer, böylece haberi vatandaşın ayağına götürürdü. Günümüzde aynı işi belediyeler; acil durumlarda, haberin hemen iletilmesi için resmi daireler en çok da pazarlamacılar uygarlığın teknik olanaklarını da kullanarak hâlâ yapmaktadırlar.
Haber Kaynakları
Haber kaynağını yaşamdan alır. Genel olarak haber kaynakları üçe ayrılır:
1. Resmi Haberler; resmi ve özel kuruluşlardaki yetkili kişilerden alınan haberlerdir.
2. Özel Haberler; halk arasından toplanır.
3. Ajans Haberleri; haber toplama ve yayma işleriyle uğraşan kuruluşlardan alınan haberlerdir.
Haberde; yurtiçindeki, yurtdışındaki önemli ya da ilginç olaylar kısa ve özlü bir biçimde halka sunulur, gerekirse resimle, fotoğrafla desteklenir. Haber yazıları, anlattığı olayın türüne göre ad alır: Siyasal haberler, ekonomik haberler, bilimsel haberler, teknoloji haberleri, sanat haberleri, spor haberleri, sosyal haberler… vb. Skandal ve dedikodu haberleri… gibi halk arasında heyecan yaratan haberler vardır, böyle haberlere sansasyonel haber denir. Haberin anlatımı çoğunlukla resmi olmak zorundadır.
Gazeticilikte Bir Haberde Aranan İlkeler Nelerdir?
Gazete haberlerinde uyulması gereken ilkeler vardır. Bunlar 5N1K ile formülleştirilmiş. Bir haberde bunların eksiksiz verilmesi gerekir: “Ne?/ Neden?; Nerede?;Nasıl?; Ne zaman?; Kim?” sorularının yanıtları haberde bulunmalıdır.
“Newcastle Üniversitesi bilim adamları kordon kanından elde edilen kök hücreden mini-minyatür karaciğer geliştirdiler. 1 Kasım 2006” cümlesini 5N1K formülüne göre inceleyebiliriz.
• Ne: Habere kaynak olan olayın kimin başından geçtiği ya da neyin bir olay sonucunda etkilendiği bildirilmelidir. Örnek: “mini-minyatür karaciğer”
• Nerede: Bütün olaylar bir yerde geçer. Yer bilgisi haberlerde genelden, tikele doğru verilir; ülke, il,varsa ilçe, köy, mahalle, semt, cadde, sokak, ev, meclis, okul, üniversite… “Newcastle Üniversitesi’nde”
• Neden: Habere kaynak olan olayın neden etkilendiği/ neden yapıldığı bulunur. “kök hücreden”
• Nasıl: Habere kaynak olan olayın yapılış, meydana geliş sürecinin anlatıldığı bölümdür. “kordon kanından elde edilen kök hücreden”
• Ne zaman: Yine bütün olaylar bir zamanda meydana gelir. Zaman bilgisi de haberlerde genelden, tikele doğru verilir; yıl, ay, gün, saat, dakika…“ 1 Kasım 2006”
• Kim: Habere kaynak olan olayın kimin başından geçtiği / kimin etkilendiği / kimin yaptığı bildirilmelidir. Örnek: “Newcastle Üniversitesi bilim adamları” Haber yazmak çok önemlidir. Muhabir, bu ilkeleri uygularken okuyucu ile bağını koparmamak zorundadır. Haber Yazısının Özellikleri
• Haber plânı tersine dönmüş pramit diye bilinir. Tersine dönmüş pramitte, haberin giriş bölümünde olay birkaç cümle ile özetlenir. Gelişme bölümünde sözü uzatmadan gerekli ayrıntılar verilir. Sonuç bölümünde ise olayın etkisi, olaya el koyma anlatılır.
• Haber kaynağını yaşamdan alır.
• Haber ilginç olmalıdır. Haberin başlığı da ilginç olmalı, başlığa gözü takılan okuyucu, gerisini okumak için can atmalıdır.
• Haber duyulmamış olmalıdır. Okuyucu duyduğu bir olayı ikinci kez okumaz.
• Haber önemli olmalıdır. Haberin ilgilendirdiği okuyucu kitlesi çok olmalıdır.
• Haber doğru olmalıdır. Muhabir haberi tarafsız yazmalı, habere yorum katmamalıdır. Yorum köşe yazarlarının işidir.
• Haber yazılarında, muhabir okuyucuyu haberle başbaşa bırakmalı, okuyucusuna kendi varlığını hissettirmemelidir.
• Haber yazılarında inandırıcılık, belgelere dayanma, olayı tüm boyutlarıyla aktarma, yansız davranma, okuyucunun farklı yorumlamasına imkân vermeyecek şekilde olmalıdır.
• Açık ve kolay anlaşılır bir dil ve anlatım kullanılır.
• Bütün yazılı anlatımlarda uygulanan kurallar haber yazıları için de geçerlidir.
(Çeşitli kaynaklardan derlenmiştir.)

Şiir Kitabı Okuma ve Değerlendirme Ölçütleri

2008-01-04T13:30:00.000+02:00

1.Kitabın dış tanıtımını yapar. (Kitabın adı, şairi, yayınevi, kaçıncı baskı olduğu, yayın yeri ve yayın yılı, kitabın şairinin sanat anlayışı ve eserleri hakkında kısa bilgi verir.)
2.Kitabın iç tanıtımını yapar. Kitapta kaç şiirin yer aldığını belirtir.
3.Kitaptaki şiirleri, ahengi oluşturan ritim, ses ve söyleyiş bakımlarından nasıl değerlendirdiğini belirtir.
4.Kitaptaki şiirleri, yapılarını oluşturan birimlere göre nasıl değerlendirdiğini belirtir.
5.Kitabın hangi şiir geleneğinden yararlanılarak yazıldığını belirtir.
6.Kitaptaki şiirlerin dil özellikleri hakkında düşüncelerini yazar.
7.Şiirlerdeki imgelerin ortak özelliklerini ifadeye çalışır.
8.Şiirlerin duygu ve çağrışım değerleri konusunda düşüncelerini yazar.
9.Kitaptaki şiirleri tema bakımından gruplandırır
10.Şiirlerin sanat eseri olmasını sağlayan özelliklerini belirtir.
12.Beğendiği söz ve söz öbeklerini cümlede kullanır.
13.Kitaptan birkaç şiiri yorumlar.
14.Kitaptan hoşlandığı örnekleri şiir birimlerine göre yazar.. (Seçme dizeler, beyitler, dörtlükler, bentler gibi…)

Hikâye ve Roman Okuma – Değerlendirme - Tanıtma Ölçütleri

2008-01-04T13:25:00.000+02:00

1. Kitabın dış tanıtımını yapar. (Kitabın adı, yazarı, yayınevi, kaçıncı baskı olduğu, yayın yeri ve yayın yılı, kitabın yazarının sanat anlayışı ve eserleri hakkında kısa bilgi verir.)
2. Kitabın iç tanıtımına geçer. Okuduğu hikâye ve romanlarda ne anlatılmak istendiğini bir iki paragrafta ifade eder.
3.Hikâye veya romanın mekân, zaman, kişi ve olay örgüsü bakımından gerçeklikle ilişkisini anlatır.
4.Metnin kim tarafından kime niçin anlatıldığını yazar.
5.Mekân-insan ilişkisi konusunda tespitlerini yazar.
6.Metnin temasını bulma, temanın insan açısından önemini belirtir.
7.Metnin yapı (olay örgüsü, kişi, mekân, zaman) özelliklerini kısaca yazar.
8.Metnin temasını belirtir, bu temanın başka eserlerde ele alınıp alınmadığını konusunda düşüncelerini yazar.
9.Metni dili ve anlatım biçimi bakımından değerlendirir.
10.Metin hakkında yorum yazar.
11.Metnin sanat eseri olmasını sağlayan hususları araştırır.

Not: Okuduğunuz eser bir hikâye kitabı ise her hikâye için değil en çok beğendiğiniz hikaye üzerinde değerlendirme çalışması yapmanız diğerleri için de kısa bilgi vermeniz yeterlidir.

Sohbet(Söyleşi) Türü

2008-01-02T23:19:00.000+02:00

Söyleşi Türünün Tanımı, Özellikleri, Tarihi Gelişimi, Temsilcileri ve Örnek Eserler

Bir yazarın, kişisel görüş ve düşüncelerini fazla derinleştirmeden, muhatabıyla konuşuyormuş hissini verecek bir üslûpla makale plânında yazdığı fikir yazısına sohbet (söyleşi) denir.

Sohbet, makaleden üslûp yönüyle ayrılır. Çoğunlukla, günlük konuların işlendiği sohbet yazılarında senli benli bir anlatım yolu seçilir, hatıralardan, halk fıkralarından, nüktelerden, özlü sözlerden yararlanılır.
Makaleye benzer bir yazı türüdür. Konusu daha çok genel ya da günlük sanat olaylarıdır. Fakat konu, tez ve savunma amacı güdülmeden ve karşılıklı konuşma havası içinde, sıcak bir dille yazılır. İnsanlar karşılıklı konuşmayı sevdiklerinden, söyleşi türündeki yazıları okumayı severler. İyi bildiği ve herkesin ilgilendiği bir konuda çoğu kişi söyleşi yazabilir. Bunun için bir konuda, ne söyleneceğini bilmenin yanı sıra, nasıl söyleneceğini bilmek gerekir. Söylenecekler, küçük şakalarla daha çekici duruma getirilebilir. İyi bir dinleyici olmak, iyi bir söyleşi yazmak için önemlidir. Usta bir söyleşi yazarı çok ağır konuları bile herkesin okuyup anlayabileceği bir duruma getirir.
Bir konunun fazla derinleştirilmeden, biriyle konuşuyormuş gibi anlatıldığı fikir yazılarıdır. Sohbet yazılarında herkesi ilgilendirecek konular seçilir. Cümleler çoğu zaman konuşmadaki gibi devriktir. Yazar sorulu cevaplı cümlelerle, konuşuyormuş hissi verir.
Üslup olarak fıkraya benzerse da gazete yazı türü olması, az sözle çok şey anlatmayı amaçlamaması, dışa dönük olması onu fıkradan ayırır.
Edebiyatımızda Ahmet Rasim, Şevket Rado sohbet türüne özel bir önem vermişlerdir.
Sohbet Türünün diğer türlerle karşılaştırılması
Herhangi bir düşünceyi, konuyu; yazarın karşısında biri varmış gibi günlük, sıradan ve rahat bir dille anlattığı fikir yazılarıdır. Herhangi bir kanıt kaygısı yoktur. Yazının çerçevesini yazıyı yazanın fikirleri oluşturur. Bu yönüyle fıkra türüne çok benzerler. Dilindeki sadelik ve rahatlık yönünden de denemeyi andıran söyleşiler daha uzun soluklu yazılardır. Söyleşiler bazen röportaj ile de karıştırılırlar. Ancak aralarında çok temel bir fark vardır. Söyleşiler tek kişilik yazılardır. Oysa röportaj, bir uzmana ve bir de, röportajı yapacak kişiye ihtiyaç duyar.
Sohbet Yazı Türünün Plânı
Diğer düşünce yazılarının planı sohbet yazı türü için de kullanılır. Giriş bölümünde ele alınacak konu tanıtılır. Gelişme bölümünde okuyucuyu sıkınadan konu açılır. Bu bölümde tanımlamalar, çözümlemeler, örneklemeler yapılır. Yazar kendi görüşlerini okuyucuya sezdirir. Sonuç bölümünde ise ulaşılan son karar bildirilir.
Sohbet Türünün Özellikleri
Sohbet yazılan düşünce yazılarıdır.
Sohbetlerde bir düşünce açıklanır, bilgi verilir.
Düşünce plânıyla yazılır.
Yazar anlattıklarının doğruluğuna, okuyucusu ile olan bağına güvenmeli, anlattıklarını günlük konuşma havasıyla, fakat mantık çerçevesinden ayrılmadan anlatabilmelidir.
Sohbet yazarı kişisel görüşlerini özgürce ifâde edebilme özelliğini taşır. Başkalarının o konuda ne düşündükleri önemli değildir.
Sohbetlerin çoğu günlük sanat olaylarını, genel konuları ele alır.
Sohbet yazarı ele aldığı konuda fazla derinleşmez, ileri sürdüğü görüşlerini kanıtlama yoluna gitmez, ancak sezdirmeye çalışır, Bu yönüy1e makaleden ayrılır.
Bu türün dili yalın konuşma dili, anlatımı da konuşma havasında rahat ve samimidir.
Kolay okunabilir bir üslup yakalayabilmelidir.

Söyleşi türünün Türk Edebiyatı’ndaki önemli temsilcileri
“Ahmet Rasim - Ramazan Sohbetleri”,
“Suut Kemal Yetkin - Edebiyat Söyleşileri”,
“Şevket Rado - Eşref Saat”,
“Melih Cevdet Anday - Dilimiz Üzerine Söyleşiler”,
“Nurullah Ataç - Karalama Defteri”…
Ayrıca Cenap Şahabettin, Refik Halit Karay, Hasan Ali Yücel… gibi yazarlarımız da bu türde eserler vermişlerdir.

9. Sınıf Türk Edebiyatı Dersi Örnek Ödev Konuları

2008-01-02T23:17:00.000+02:00

Güzel sanat dallarının sınıflandırılması ve bunlara ait bilgi ve resimlerin yerleştirilebileceği şema hazırlama
Çeşitli konularda şiir antolojisi oluşturma (Öğretmenle birlikte belirlenebilir)
Türkçenin güzelliğini anlatan şiirlerden bir antoloji oluşturma.
Şiir geleneklerini karşılaştırma
Seçilen şairlerin şiirlerinde şiir dili ve bir çözümleme örneği olarak imge çalışması yapma.
Seçilen şairlerin şiirlerinde anlam ve biçim yönünden inceleme yapma.
Seçilen şairlerin şiir anlayışları ve bu anlayışlara dair şiir örnekleri bulma
Farklı dönemlere ait şiir örneklerinde zihniyet incelemesi yapma.
Kuş motifini işleyen şiirlerin derlenmesi ve incelenmesi
Çiçek motifini işleyen şiirlerin derlenmesi ve incelenmesi
Fotoğraflı şair ya da yazar biyografisi hazırlama
Şiirlerin resimlendirilmesi
Görüntülü şiir sunumları hazırlama (İnternetten fotoğraflar indirerek, flash ya da movie maker gibi programlar kullanarak)
“Medyada Edebiyat” arşivi hazırlama (Gazetelerin kültür-sanat sayfaları ya da eklerinden hareketle)
Turgutlu Anadolu Lisesi Şairler ve Yazarlar Kulübü Blog Sayfasına yazılı katkıda bulunma.
Hikâye incelemesi yapma
Göstermeye bağlı edebi metinlerin incelenerek, tiyatro yazılması.
Anlatıma bağlı edebi metinlerin incelenerek, hikâye yazılması.
Gazete çevresinde oluşan edebî metinlerin incelenip(tablo, şema, slayt v.b gibi)sunumlarla örneklendirilmesi.
Geçmişten günümüze mektubun sosyal hayatımızdaki yeri ve teknolojik gelişmeler karşısındaki durumunun incelenmesi
Şair ve yazarların yazdıkları mektuplardan bir antoloji oluşturma
Okunan bir romanda karakterlerin karşılaştırılması
Atatürk’ün hayatını şiir ve resimlerle anlatan albüm oluşturma (kronolojik sunum)
Atatürk’ün dil ve edebiyatla ilgili görüşleri
Türkülerimizin hikâyeleri

11. Sınıf Dil ve Anlatım Dersi Örnek Ödev Konuları

2008-01-02T23:16:00.000+02:00

Fotoğraflı otobiyografi çalışması
Fotoğraflı biyografi çalışması
Verilen metinlerdeki ses olaylarını açıklayarak, sunum haline getirme.
Günümüzde yaygın olarak kullanılan anlatım bozukluklarının şema, resim, slayt, yazı olarak gösterilmesi.
Farklı metinler seçilip anlatım türlerinin gösterilmesi(dosya halinde)
Anlatım türlerinin slayt halinde hazırlanması
Öğretici metinlerin tanımı, özellikleri, Türk ve dünya edebiyatındaki temsilcileri ve örnek eserlerinin slayt haline getirilmesi (Mektup, günlük, anı, biyografi, gezi yazısı, sohbet, haber yazıları, fıkra, deneme, makale, eleştiri…)
Sözlü anlatım türleri{röportaj, mülakat(görüşme), söylev(hitabet, nutuk)}hakkında bilgi, bunların Türk ve dünya edebiyatındaki yeri ve önemi; ayrıcı temsilcileri ve örnek eserlerinin slayt haline getirilmesi

Şiir Sanatı ve Türleri

2008-01-02T21:59:00.000+02:00

Dildeki anlam, ses ve ritim öğelerinden yararlanarak bir duygu, düşünce yada olayı, yoğun ve sıra dışı anlatma sanatı olarak tanımlanabilir. İnsanoğlunun en eski ve kendine özgü anlatı türlerinden biri olması nedeniyle, bu güne kadar şiirin pek çok tanımı yapılmış, ama hiç birinin bu kavramı tam olarak açıklayamadığı görülmüştür.

Bu tanımlardan en yaygını, şiiri düz yazının karşıtı olarak gösteren tanımdır. Bir başka deyişle, şiir düz yazı ile anlatılamayan duygu ve düşüncelerin ses uyumları ile, kulağa hoş gelecek biçimde oluşturulan dizelerle anlatılmasıdır. Ama bu tanım manzumeyi de kapsar. Şiiri manzumeden ayıran özellik ise, manzumenin yüzeysel ve sıradan olmasına karşılık, şiirin yoğunluk ve derinlik taşımasıdır.ölçü ve uyak,çağlar boyunca şiirin en ayırıcı niteliği olarak kabul edilmiştir.Ne var ki,yalnızca ölçü ve uyakla şiir yaratılamayacağı gibi, özellikle 20.y.y da ölçü ve uyak kullanılmadan da çok başarılı şiirlerin yazıldığı görüldü. Bunun sonucunda düz yazının nerede bitip şiirin nerede başladığı önemli bir sorun olarak ortaya çıktı. Düz yazıda dil yalnızca bir bildiri iletmenin aracıdır; bildiri iletildikten sonra sözcüklerin önemi kalmaz. Şiirde ise vurgu, sözcüklerin aktardığı bilgi kadar , sözcüklerin üzerinde de yoğunlaşır. Yani şiirde neyin söylendiğinden çok , nasıl söylendiği önemlidir.
Şiirin ne olduğunu tam olarak anlayabilmek için yapılması gereken en iyi şey, çeşitli türlerde çok sayıda iyi şiir okuyup bunların üzerinde düşünmektir. Böylelikle şiirin ne olup olmadığı, sözcüklerin nasıl seçildiği, nasıl sıralandığı , teşbih ve istiarelerin nasıl kullanıldığı gibi konularda daha çok bilgi edinilebilir.

Şiir Türleri :

Şiirler işlenilen konularına ve söyleniş biçimlerine göre türlere ayrılır. Bu türleri başlıcaları ;

Epik Şiir
Doğal Epik Şiir
Yapay Epik Şiir
Lirik Şiir
Didaktik Şiir
Pastoral Şiir
İdil
Eglog
Satirik Şiir
Dramatik Şiir
Trajedi
Komedi
Dram

Epik Şiir :
Büyük kahramanları ve onların yaptıkları işleri anlatan şiirdir. Epik sözcüğü EPOPE ( Destan ) sözünden doğmuştur. Bir milletin hayatını yakından ilgilendiren ve etkileyen tarih ve toplum olayları ile ilgili kahramanlıkları dile getiren hikaye şeklindeki şiirlerdir. Divan edebiyatında kasideler, Halk edebiyatında koçaklama, destan, varsağı türleri de epik özellik gösterir. Tarihimizde birçok şanlı zaferler yaşadığımızdan, epik şiir yönüyle bir hayli zengin bir edebiyatımız vardır.
Epik şiirler “Doğal Epik “ ve “ Yapay Epik” olarak ikiye ayrılır.
Doğal Epik ; Milletin hayatını etkileyip , derin izler bırakan tarihi olayları , kahramanlık yönü ile işleyen manzum hikayelerdir.
Yunanlıların İlyada sı , Finlerin Kalevala sı , Hintlilerin Mahaharata sı örnek verilebilir.
Yapay Epik ; Yakın çağdaki milletlerin hayatlarına ait tarih yada toplum olaylarını anlatan şiirlerdir.
İtalyan Tasso’nun Kurtarılmış Kudüs ü , Firdevsi’nin Şehname si , J.Milton’nun Kaybolmuş Cennet i , örnek gösterilebilir. Yakın dönem şairlerimizden Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın Üç Şehitler Destanı ve benzeri eserleri yapay epik şiirlere örnek gösterebiliriz.

Utanç Kesiti

-Çağlar birbirini görse, Ortaçağ yüzüne
tükürürdü Uzayçağının-
Toplarlar ulusu çalışma kamplarına,
Sıra sıra tel karanlık, sıra sıra tel ölüm.
İner karanlıkta bir ak ses;
Yeter gayrı gel ölüm.
Binlerce eri, polisi -ayın parlaması tanık-
Barsak deşer kan içer, organ koparırlar.
Bir yamyamlıktan bir yamyamlığa,
Tarihi görmediği korkunç bir yüzle varırlar.
İşte bir köyde, ey analar ey.
Ders olsun diye,
Girdi bıçak elleri Amerikanın,
Gebe kadının karnından içeriye.

Fazıl Hüsnü Dağlarca

Lirik Şiir :

Akıldan çok , duygulara , hislere seslenen insanlarda güzellik sevgisi uyandırmayı amaçlayan aşk, ayrılık, hasret ve özlem konularını işleyen duygusal şiirlerdir. Okurun duygularına, kalbine seslenir. Eskiden Yunanlılarda “lir” denen sazlarla söylendiğinden bu adı almıştır. Tanzimat döneminde de bir saz adı olan “rebab” dan dolayı bu tür şiirlere rebabi denmiştir. Divan edebiyatında gazel, şarkı; Halk edebiyatında güzelleme türündeki koşma, semai lirik şiire girer.
Edebiyatımızda lirik şairler arasında Divan Edebiyatında Fuzuli, Baki, Nedim; Halk Edebiyatında Yunus Emre, Karacaoğlan; Yeni Türk Edebiyatında Yahya Kemal, Ahmet Haşim sayılabilir.

Endülüste Raks

Zil, şal ve gül. Bu bahcede raksın bütün hızı…
Şevk akşamında endülüs üc defa kırmızı.
Aşkın sihirli şarkısı yüzlerce dildedir
İspanya neş’esi ile bu akşam bu zildedir.
Yelpaze çevrilir gibi birden dönüşleri,
İşveyle devriliş, örtünüşleri…
Her rengi istemez, gözümüz şimdi aldadır.
İspanya dalga dalga bu akşam bu şaldadır..
Alnında halka halka aşüfte kakülü
Gögsünde yosma gırnatanın en güzel gülü…
Raks ortasında bir durup oynar, yürür gibi;
Bir baş çevirmesiyle bakar öldürür gibi…
Gül tenli, kor dudaklı, kömür gözlü sürmeli,
Şeytan diyor ki, sarmalı yüz kere öpmeli.
Gözler kamaştıran şala, meftun eden güle
Her kalbi dolduran zile, her sineden “Ole!”

Yahya Kemal Beyatlı

Didaktik Şiir:

Öğretici bilgi verici şiirdir. Bir şeyler öğretmek veya bilgi vermek amacıyla yazılan şiirlerdir. Didaktik şiirde duygu ve hislerden çok, fikir ağır basar. Didaktik şiir herhangi bir konuyu öğretmek amacıyla yazılır. Duygu yönü az olduğundan kuru bir anlatımı vardır. Kafiye ve ölçülerinden dolayı akılda kolay kaldığından , bilgiler bu yönde verilir. Fabller ,manzum hikayeler didaktik özellik gösterir.
Tevfik Fikret’in ve Mehmet Akif’in manzum hikayeleri didaktik şiir türünün güzel örnekleri arasındadır.

HÂN-İ YAĞMÂ

Bu sofacık, efendiler - ki iltikaama muntazır
Huzurunuzda titriyor - şu milletin bayâtıdır;
Şu milletin ki muztarib, şu milletin ki muhtazır !
Fakat sakın çekinmeyin, yiyin, yutun hapır hapır
Yiyin, efendiler yiyin; bu hân-i iştihâ sizin;
Doyunca, tıksırınca, çatlayıncaya kadar yiyin !
Efendiler pek açsınız, bu çehrenizde bellidir;
Yiyin, yemezseniz bugün, yarın kalır mı kim bilir?
Şu nâdi-i niam, bakın kudumunuzla müftenir !

Pastoral Şiir:
Kır ve çoban yaşamını , doğa güzelliklerini anlatan şiirlere denir. Süsten,sözcük oyunlarından, yapmacıktan ve gösterişten uzak bir anlatımla kır yaşamının ve doğanın güzelliği , çobanların kaygısız ve sağlıklı yaşamının anlatıldığı şiirlerdir. Pastoral şiir türü ikiye ayrılır:
İdil : Bir kişinin, çoğunlukla dağ bir çobanın ağzından yazılan kır yaşamının güzelliğinden
ve çobanıl aşktan söz eden şiirdir.
Eglog : Çobanların kendi yaşamları , kır yaşamı , doğal güzelliği üzerine karşılıklı konuşmalara dayanır.

Çoban Çeşmesi

Derinden derine ırmaklar ağlar,
Uzaktan uzağa çoban çeşmesi,
Ey suyun sesinden anlıyan bağlar,
Ne söyler su dağa çoban çeşmesi.
“Goynunu Şirin’in aşkı sarınca
Yol almış hayatın ufuklarınca,
O hızla dağları Ferhat yarınca
Başlamış akmağa çoban çeşmesi…
“O zaman başından aşkındı derdi,
Mermeri oyardı, taşı delerdi.
Kaç yanık yolcuya soğuk su verdi.
Değdi kaç dudaga çoban çesmesi.
Vefasız Aslı’ya yol gösteren bu,
Kerem’in sazına cevap veren bu,
Kuruyan gözlere yaş gönderen bu…
Sızmadı toprağa çoban ceşmesi.
Leyla gelin oldu, Mecnun mezarda,
Bir susuz yolcu yok şimdi dağlarda,
Ateşten kızaran bir gül ararda,
Gezer bağdan bağa çoban çeşmesi,
Ne şair yaş döker, ne aşık ağlar,
Tarihe karıştı eski sevdalar.
Beyhude seslenir, beyhude çağlar,
Bir sola, bir sağa çoban çeşmesi…
Faruk Nafiz Çamlıbel

Satirik şiir:

Toplum hayatındaki aksayan yönleri , düzensizliklerin insanların çeşitli konulardaki zayıflıklarının zekice , ince bir alay tarzı ile kişileri ve olayları eleştiren şiirlerdir. Bunlarda didaktik özelliklerde görüldüğünden , didaktik şiir için de incelenebilir. Ancak açık bir eleştiri olduğundan ayrı bir sınıfa alınması daha doğrudur.
Bu tür şiirlere Divan edebiyatında hiciv , Halk edebiyatında taşlama , yeni edebiyatımızda yergi denir.

Pek rengine aldanma felek eski felektir
Zira feleğin meşreb-i nâ-sâzı dönektir
Ya bister-i kemhâda , yâ virânede can ver
Çün bay ü gedâ hâke beraber girecektir
Allaha sığın şahs-ı halimin gazabından
Zira yumuşak huylu atın çiftesi pektir
Yaktı nice canlar o nezaketle tebessüm
Şirin dahi kasdetmesi cana gülerektir
Bed asla necabet mi verir hiç üniforma
Zerdüz palan ursan eşek yine eşektir
Bed mâye olan anlaşılır meclis-i meyde
İşret , güher-i âdemi temyize mihenktir
Nush ile yola gelmeyeni etmeli tektir
Tekdir ile uslanmayanın hakkı kötektir
Nâdânlar eder sohbet-i nâdânla telezzüz
Divânelerin hemdemi divâane gerektir
Aff ile mübeşşer midir eshâb-ı meratip
Kanun-i ceza âcize mi hâs demektir
Milyonla çalan mesned-i izzetde serefrâz
Bir kaç kuruşu mürtekibin câyı kürektir
İman ile din , akçadır erbâb-ı gınâda
Namus ü hamiyyet sözü kaldı fukarada

Ziya Paşa

Dramatik Şiir:

Acıklı ve üzüntü verici olayları konu edinen şiirlerdir. Dramatik şiir manzum olarak yazılan tiyatrolarda söz konusudur. İnsanın gözünün önünde acıklı , korkunç bir olay adeta canlandırılır.
Dramatik şiir tiyatroda trajedi ve komedi olmak üzere ikiye ayrılır. Daha sonra dramın eklenmesiyle üç türe çıkmıştır. Edebiyatımızdan Abdülhak Hamid , Faruk Nafız Çamlıbel ,Necip Fazıl Kısakürek dramatik şiir türünün başarılı örneklerini ortaya koymuşlardır.
Trajedi : Hayatın acıklı yönlerini sahneye koymak ahlak ve erdem örneği vermek için yazılan manzum tiyatro eserlerine denir.
Komedi : Güldürme amacını güden güldürmek ve düşündürmek amacıyla hayatın gülünç yönlerini konu edinen tiyatro eserleridir.
Dram : Hayatı acıklı ve gülünç yönleriyle olduğu gibi yansıtmak için yazılan tiyatro eserleridir.

Anneme Mektup

Ben bu gurbete ile düştüm düşeli,
Her gün biraz daha süzülmekteyim.
Her gece, içinde mermer döşeli,
Bir soğuk yatakta büzülmekteyim.
Böylece bir lâhza kaldığım zaman,
Geceyi koynuma aldığım zaman,
Gözlerim kapanıp daldığım zaman,
Yeniden yollara düzülmekteyim.
Son günüm yaklaştı görünesiye,
Kalmadı bir adım yol ileriye;
Yüzünü görmeden ölürsem diye,
Üzülmekteyim ben, üzülmekteyim.

Necip Fazıl Kısakürek

Nereye Baksam Sen Varsın

2007-11-23T09:47:00.000+02:00

Nereye baksam sen varsın
Gökteki bulutlarda sen
Gecelerdeki ayda sen
Nereye baksam sen varsın

Nereye baksam sen varsın
Havaya, toprağa, suya
Her yerde senin gözlerin
Nereye baksam sen varsın

Nereye baksam sen varsın
Eski günlerdeki gibi
Biz ayrılmadık sanki hiç
Nereye baksam sen varsın

Nereye baksam sen varsın
Senin yanındaki duygu
Gözlerindeki o ışık
Nereye baksam sen varsın

Rıdvan Kaynak
9/B 543

YENİ MÜFREDATA GÖRE TANZİMAT DEVRİ TÜRK EDEBİYATI

2007-11-17T19:49:00.000+02:00

OSMANLI’DA YENİLEŞME HAREKETLERİ

Osmanlı Devleti 17. yüzyılın sonlarına doğru kaybedilen savaşlarla tanışmaya başlamıştır. Kaybedilen savaşlar sonrasında sarsılan askeri otorite ve devlet düzeninin yanında, ekonomik ve sosyal hayat da olumsuz yönde etkilenmeye başlamıştır. Osmanlı Devleti bu durumu düzeltmek için kendi içinde arayışlara başlamıştı. Fakat bu amaç doğrultusunda yapılan çalışmalardan iyi bir başarı sağlanamamıştı. Osmanlı bu içinde bulunduğu durumu düzeltmek için yüzünü artık Batıya çevirmeye başladı.

Avrupa’da yeni bir siyasal düzen ve toplum anlayışının kapılarını açan “1789 Fransız İhtilali,, Osmanlı Devleti’nde “yenilikçi padişahlar dönemi”nin başlangıcıdır. III. Selim, 1808’e kadar süren iktidarında, askeri, idari, mali ve iktisadi alanlarda ilk köklü değişiklikleri başlattı. Bu köklü değişim çabaları daha çok askeri alanda olmuştur.
Yenileşme çabalarının süreklilik kazanması ancak II. Mahmud’un saltanatının son devresinden itibaren mümkün olabildi. Zarar gören devlet otoritesini onarmak, iç ve dış güvenliği sağlayabilecek askeri güce sahip olmak, mali ve ekonomik yapıyı güçlendirmek ve nihayet sosyal ihtiyaç olarak öne çıkan yenilikleri yapmak Sultan’ın esas amacı idi.
Osmanlıda başlayan bu yenileşmenin yanında Batılaşma hareketleri iç ve dış sebepler sonucunda devam etmiştir.
TANZİMAT FERMANI (TANZİMAT-I HAYRİYE) (GÜLHANE HATT-I HÜMAYUNU) - 3 KASIM 1839Tanzimat Fermanını, Londra elçiliğinden Dışişleri Bakanlığına getirilen " Mustafa Reşit Paşa " hazırlamıştır.Ferman, Topkapı sarayının Gülhane bahçesinde, padişah, sadrazam, yabancı devletlerin elçileri, patrikler, büyük devlet memurları önünde "Mustafa Reşit Paşa " tarafından okunmuştur. Yeniçeri Ocağı’nın bozulmaya başlaması nedeniyle Sultan II. Mahmud döneminde başlayan yenilik hareketleri ve Sultan Abdülmecid'in tahta çıkar çıkmaz ıslahat hareketine devam etmek amacında olduğunu göstermesi Osmanlı Devlet yapısındaki değişimin başlangıcıydı. Sadrazam Mustafa Reşid Pasa, Gülhane Hatt-ı Hümayunu’nu Padişah adına kaleme almış; devlet ve birey arasındaki ilişkilerde devletin modernleştirilmesi amacına dayanan temel ilkeler kabul ve ilan edilmiştir.
İlanının Nedenleri : ·Avrupalıların içişlerimize karışmasını engellemek·Halkın sosyal yapısında yenilikler yaparak çağdaşlaşmayı sağlamak·Mısır valisi M.Ali Paşa’ya karşı Avrupalı devletlerin desteğini sağlamak
ÖNEMİ: Tanzimat fermanıyla Osmanlılara " Kanun " gücü girmiş oluyordu. Başka bir sonucu da, Tanzimat dönemi aydın tipini yetiştirerek eğitimde vermiştir.
ISLAHAT FERMANI ( 1856 )Tanzimat fermanı yeterli bulunmayarak, gayr-i Müslimlere daha fazla hakların verilmesi için 1856'da yayınlanan ferman. Gül hâne Halt-i hümâyûnu gibi, imparatorlukta yapılması kararlaştırılan yeni bir düzenin program ve prensiplerini içine alır. Bu ferman esâs olarak Tanzîmât hükümlerini tekrarlayan, onları açıklayan ve genişleten bir fermandır.
1. MEŞRUTİYET ( 23 Aralık 1876 ) (kanun-İ Esasi) ( İlk anayasa )Tanzimat döneminde, Avrupa ile yakın ilişkiler içinde olan, Avrupa'yı yakından gören ve onların Osmanlı Devleti üzerine siyasi emellerini öğrenen bir aydın sınıf yetişti. Bunlara "Jön Türkler" ya da "Genç Osmanlılar " denilmiştir. Mithat Paşa, Namık Kemal, Ziya Paşa , Serasker Hüseyin Avni Paşa önemli temsilcileridir.·Genç Osmanlılar, Osmanlı Devletinin kurtuluşunu içinde yaşayan halka yönetme hakkı vermekle, gerçekleşeceğine inanıyorlardı.Böylece halk yönetime katılacak, kendisini temsil edecek, dış devletlerin Osmanlı Devleti içine müdahalesine ortam hazırlanmamış olacaktı.·Meşrutiyeti ilan etme sözü veren, II.Abdülhamit V.Murat'ın yerine tahta çıkarılmıştır.
ÖNEMİ:·Osmanlı Devletinde ilk kez rejim değişikliği oldu.·Tüm azınlık guruplara parlamentoda temsil hakkı tanınmıştır.·Osmanlı halkı ilk kez yönetime katılma, seçme ve seçilme haklarına kavuşmuştur.·Osmanlı Devletinde ilk kez Anayasal düzen kuruldu.·Osmanlı Parlamentosu ; Padişahın seçtiği üyelerden oluşan Ayan Meclisi ve Halkın seçtiği milletvekillerinden oluşan millet
Meclisi olarak iki meclisten oluşmuştur.Meclis başkanlığına Ahmet Vefik Paşa seçilmiştir.Not : 1877-78 Osmanlı - Rus Savaşının başlaması üzerine, II.Abdülhamit, parlamentoyu dağıtarak, Meşrutiyet rejimini yürürlükten kaldırmış, 30 yıl boyunca sıkı, bir yönetim izlemiştir.

TANZİMAT EDEBİYATI
Tanzimat Edebiyatı, bir kültür ve siyasi hareketin sonucu olarak ortaya çıkmış bir edebi akımdır. 3 Kasım 1839'da Reşit Paşa tarafından ilan edilen ve Gülhane Hattı Hümayunu da denilen yenileşme beratının yürürlüğe konmuş olmasından doğmuştur. Bu olay daha sonraları Tanzimat Fermanı olarak adlandırılacak,gerek siyasi alanda gerek edebi ve gerekse toplumsal hayatta batıya yönelmenin resmi bir belgesi sayılacaktır. Edebiyat Tarihçilerimizde 1839 yılını Tanzimat edebiyatının başlangıcı olarak kabul edeceklerdir.
Amacı, metot bakımından Batılı, öz ve ruh bakımından milli bir edebiyat yaratmaktır.
Türk toplumundaki esaslı değişmeleri , fikir ve yenilik hareketlerini yansıtır.
Bu dönem edebiyatı üç dönemde incelenir:
a) Hazırlık dönemi(1839-1860) Bu dönem şiirlerinde üzerinde halk edebiyatı etkileri görülür. Batı’dan çeviriler dikkat çeker(Akif Paşa, Sadullah Paşa, Müfit Paşa, Yusuf Kamil Paşa dönemin önemli isimleridir)….
Özellikle Fransız Edebiyatı’ndan şiir, hikaye ve roman çevirilerinin yapıldığı bir geçiş dönemidir.Divan Edb. İle Tanzimat Edb. Arasında bir köprü gibidir.
Devlet eliyle çıkarılan ilk Türk gazetesi olan TAKVİM-İ VAKAYİ bu dönemde çıkarılır
Bu dönemde Yusuf Kamil Paşa’nın Fenelon’dan çevirdiği Telemak ilk çeviri romanımızdır.
b)1. Dönem Tanzimat Edebiyatı 1860’ta Tercüman-ı Ahval gazetesinin yayımlanmasıyla başlar, 1877’ye kadar sürer. 1877’de II.Abdulhamit’in Meşrutiyet Meclisi’nin çalışmalarını durdurmasıyla sona erer.
c) 2.Dönem Tanzimat Edebiyatı 1877’den başlar, 1895 yıllarına kadar sürer.
BİRİNCİ DÖNEM TANZİMAT EDEBİYATI ÖZELLİKLERİ:I. Dönem Tanzimat Edebiyatı (1860-1877) Özellikleri
1.”Toplum için sanat” anlayışı benimsenmiştir.Sanat, toplumun Batılılaşması için bir araç olarak kullanılmıştır2.Eserlerin halkın anlayabileceği sade bir dille yazılması amaçlanmıştır.3.Divan edebiyatının süslü-sanatlı düz yazısı yerine, belli bir düşünceyi iletmeyi amaçlayan yeni bir düzyazı geliştirilmiştir; ilk kez noktalama işareti kullanılmıştır.4.Şiirde yeni konular (yurt, ulus, özgürlük, insan hakları...)işlenmiştir.Biçim bakımından Divan edebiyatına bağlılık sürmüş; gazel, kaside, murabba, terkib-i bend gibi nazım biçimleri kullanılmıştır.5.Tanzimat sanatçıları, Fransız edebiyatını örnek almışlar; klasisizmin ve romantizmin etkisinde kalmışlardır. * Klasizim(Şinasi, A.Vefik Paşa) romantizm (N. Kemal, A. Mithat) 6.İlk örnekleri bu dönemde görülen roman, teknik yönden zayıf ve kusurludur.Romanlarda Batılılaşmanın yanlış anlaşılması, aile sarsıntıları, köle ticareti gibi konular işlenmiştir.7.Tanzimat tiyatrosu, sahne dili ve tekniği açısından başarılıdır.Tiyatro, halkı eğitmek için bir okul gibi düşünülmüştür.8.Tanzimat edebiyatı, batı etkisindeki Türk Edebiyatı’nın ilk durağı olmasından ötürü, Batı edebiyatı türlerinin ilk örnekleri bu dönemde verilmiştir.Bu dönem edebiyatı bir “ilk”ler edebiyatıdır.
İKİNCİ DÖNEM TANZİMAT EDEBİYATININ ÖZELLİKLERİ :
Bu dönemin, 1.Meşrutiyet Meclisi’nin 1877’de, Osmanlı- Rus savaşı gerekçe gösterilerek kapatılmasıyla başlayan baskıcı yönetimi vardır.Bu durum sanat ve edebiyatı da etkilemiştir.1.Bu dönemde toplum sorunlarından uzaklaşılmış, ‘sanat için sanat’ ilkesi benimsenmiştir. 2.Dilde sadeleşme çabası bırakılmıştır. Dil oldukça ağırlaştırılmıştır.3.Batı edebiyatı türlerinde ürünler verilmiş, sanatçılar daha da ustalaşmıştır4.Şiirin konusu genişletilmiş, bireysel konulara dönülmüştür. Ayrıca biçimsel yenilikler getirilmiştir. Recai-zâde Mahmut Ekrem, özellikle Abdülhak Hamit’ in eserlerinde bu açıkça görülmektedir.
5.Romanda realizmin etkisi görülmüş, ilk realist roman bu dönemde yazılmıştır. Realizm ve natüralizm baskın akımlar olarak göze çarpar.6.Tiyatro önemini yitirmiş, sahne dil ve tekniği açısından başarısız eserler yazılmış .Tiyatro eserleri oynanmak için değil okunmak için yazılmıştır.
TANZİMAT DÖNEMİNDE GAZETE
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Tanzimat edebiyatının ilk dönemi için çerçeve teklif ederken sarf ettiği "Bu devirde gazete hemen tüm yeniliği idare eder" cümlesi de gazetenin yeni edebiyatın temelinde çok önemli bir işlevi yerine getirdiği şeklinde anlamak gerekir.
Gazete Osmanlı toplumunda değişimin hızlandırıcısı olmuştur. Aydınları etrafında toplamış. Batı'yla tanıştırmış (ilk tercüme faaliyetlerinin mekanı gazetelerdi), fikri grupları ve ayrılıkların arenası olmuş ve bütün bir toplum hayatının değişmesinde önemli rol oynamıştır. 19. asrın münekkitlerinden Tanpınar gazeteyi ve işlevini şöyle yorumlar: "Bütün işaretler oradan gelir. Kalabalık onun etrafında kurulur. Okumayı o yazar. Mekteplerin uzak bir gelecek için hazırladığı dağı o tutuşturur."
Tiyatro, tercüme ve telif ilk örneklerini gazete vasıtasıyla verir. Makale, deneme, tenkit gibi türler gazete bünyesinde gelişmiş türlerdir. Bu türler vesilesiyle politika, güncel ve hayatî meseleler, fikri cereyanlar günün hadisesi olmaya başlar. Bu gelişmelerden sonra Osmanlı'da gazeteler hızla yayılmaya ve açılmaya başlar. Matbuat artık güncel ve siyasî hayatın bir parçası haline gelmiştir.
Sonuç olarak:
Osmanlı Devletinde Yayımlanan ilk resmi gazete Takvim-i Vekayi’dir (1831)( Cumhuriyetin ilanından sonra resmi gazete olarak devam eder.)
Bundan sonra Ceride-i Havadis (1840) adlı yarı resmi bir gazete çıkarılmıştır( İngiliz Churchill tarafından).
İlk edebi ve özel gazete ise Şinasi ve Agâh Efendi tarafından çıkarılan Tercümân-ı Ahval (1860) daha sonra Şinasi tarafından çıkarılan Tasvir-i Efkâr (1862) gelir.
Böylece yeni yazı türlerinin gelişmesine ortam hazırlanmış olur.
Tiyatro, tercüme ve telif ilk örneklerini gazete vasıtasıyla verir.
Makale, deneme, tenkit gibi türler gazete bünyesinde gelişmiş türlerdir.
Gazete, Osmanlı toplumunda değişimin hızlandırıcısı olmuştur.
TANZİMAT DÖNEMİ ÖĞRETİCİ METİNLERİ
Tanzimat edebiyatında gazetelerle birlikte öğretici metinler yapı değiştirmiş, Batılı öğretici metinler edebiyatımıza kazandırılmıştır. Tanzimat döneminde Şinasi, Namık Kemal’le başlayan gazetecilik çok gelişmiş ve gazete etkili bir iletişim aracı olmuştur.Bu gazetelerde makale, fıkra, deneme, tenkit gibi öğretici metinlere de yer verilir. Ayrıca anı, günlük, mektup gibi türler Tanzimat’ la birlikte önem kazanmış ve Batılı bir hüviyete bürünmüştür. Şunu da unutmamak gerekir ki bu dönemin bir çok edebi türünde öğreticilik hakimdir.
Öğretici metinlerin genel özellikleri:
Divan edebiyatındaki münacat, methiye, dua gibi bölümler yoktur.
Toplumsal konulara ve sorunlara yer verilmiştir.
Hürriyet, eşitlik, kanun, bilim ve teknikle ilgili Batılı kavramlar konu olarak işlenmiştir.
“Sanat, toplum içindir.” anlayışı benimsenmiştir.
Öğretici metinler toplum için, toplumun anlayacağı bir dille yazılmıştır.
Tanzimat Dönemi Edebiyatı öğretici metinlerinde ikilik yani eski-yeni,yerli-Batılı çatışması temada, dilde(Arapça, Farsça kelime ve kavramlarla –yeni kavramlar) ,ifade biçimlerinde varlığını hissettirmiştir.
TANZİMAT DÖNEMİNDE COŞKU VE HEYECAN DİLE GETİREN METİNLER (ŞİİR)
Tanzimat edebiyatı sanatçıları her şeyden önce şiirin konusunu ve anlatımını değiştirdiler.Namık Kemal Lisan-i Osmani’nin Edebiyatı Hakkında Bazı Mülahazalar” isimli uzun makalesinde şiirin,fikrin gelişmesine ve halkın eğitilmesine olan büyük hizmetinden söz eder.
Divan edebiyatının gerçekle ilgisizliğine,yapmacıklığına,boşluğuna şiddetle hücum eden Namık Kemal,edebiyatın yeniden düzenlenmesini ister.
Bunun içinde her şeyden önce yeni bir anlatım yolu,yeni bir dil bulunmasını gerekli görür.Dilin bir an önce konuşma diline yaklaştırılması gerekliliğini savunur.Buna rağmen Tanzimat şiirinin dilinin sade olduğunu söylemek zordur.
Tanzimat şirinin Divan şiirine bağlı kaldığı unsurlar daha çok biçim alanındadır. Bu dönemde halk şiirine ve hece veznine olan ilgi biraz artmışsa da divan şiiri ve aruz eski hakimiyetini sürdürmüştür.
Divan şiirinin nazım şekilleri aynen kullanılmıştır (Gazel, kaside, terkib-i bent müseddes, murabba gibi şekiller).
Şiirin konusu değişmiş,aşk,hasret,ayrılık gibi kişisel konular bir yana bırakılmış,eşitlik,özgürlük,adalet,hukuk gibi toplumsal konulara önem verilmişitir.Ancak bu daha çok I.Tanzimatçılar denen Şinasi,Ziya Paşa,Namık Kemal gibi sanatçılarda görülür.
II.Tanzimatçılar denen Recaizade Mahmut Ekrem, Abdulhak Hamit, Sezai’de ise kişisel konular yeniden ele alınmıştır.
Sonuç olarak:
Her iki dönem şairleri biçim yönünden Divan şiiri geleneğine bağlı kalmışlardır.
Her iki dönem şairleri “Romantizm”in etkisinde kalmışlardır.Bu dönem şiirinin Batı düşüncesiyle klasizm ve romantizm edebi akımlarıyla ilişkisi vardır.
1.dönem şairleri “toplum için sanat” anlayışını; 2.dönem şairleri ise “sanat için sanat” anlayışını benimsemişlerdir.
1.dönem şairleri “vatan,millet,adalet” gibi konuları ele alırken;2. dönemdekiler “aşk, doğa, ölüm” gibi konuları ele almışlardır. Dolayısıyla konu ve temada yenilik yapmayı başarmışlardır.
1.dönem şairleri dilde sadeleşmeyi amaçlamış ancak bunda başarılı olamamışlardır. 2. dönem şairleri ise ağır olan bu dili daha da ağırlaştırmışlardır.
Şiirde sanatlı söyleyiş her iki dönem şairleri için de amaç olmaktan çıkmıştır.
İki dönemin şairleri de şiirde parça güzelliğini bırakıp bütün güzelliğine ve konu birliğine önem vermiştir.
Aruz ölçüsü kullanılmaya devam ederken az da olsa hece ölçüsü kullanılmıştır.
Gazel, kaside, terkib-i bent gibi eski nazım şekilleri kullanılmaya devam etmiştir.
Özellikle ikinci dönem sanatçıları yeni nazım şekilleriyle şiir yazmada başarılı olmuşlardır(A.Hamit Tahran, Recaizade Mahmut Ekrem başarılıdır).
Tanzimat şairleri bireysel duygu düşünce ve anlatıma önem vermiş, böylece Türk edebiyatına Batı’daki bireyci anlayışı getirmişlerdir.
DİVAN ŞİİRİ VE TANZİMAT ŞİİRİNİN BENZERLİKLERİ VE FARKLILIKLAR (Kısa başlıklar halinde)
BENZERLİKLERİ
Nazım şekilleri benzer:…. Kaside, gazel, terkib-i bend, müseddes vb.
Ölçü benzer: …….Aruz ölçüsüyle şiirler yazılır.
Kafiyeleniş benzer.
Dil benzer:….Arapça-Farsça kelime ve tamlamaların kullanılması
FARKLILIKLARI
TEMA –KONU (İÇERİKLE İLGİLİ)
DİVAN ŞİİRİNDE: Aşk, tabiat, tasavvuf,ahlak,övgü (devlet ve din büyüklerine)
TANZİMAT ŞİİRİNDE:. Halkı aydınlatmaya yönelik yeni tema ve konular işlenmiştir. Hürriyet, eşitlik, adalet, kanun, yönetimden ve dönemden şikayet vb.
YAPI ÖZELLİKLERİ
DİVAN ŞİİRİNDE:Genellikle beyitler kullanılır, ölçü aruzdur,Kafiyeleniş nazım biçimi belirler Göz için kafiye benimsenir..Nazım biçimlerinin belirli bölümleri vardır. Şiir, nazım biçimine göre adlandırılır.
TANZİMAT ŞİİRİNDE:Divan şiiri nazım biçimleri kullanılmasına rağmen klasik yapıda bazı değişiklikler yapılır. Beyit sayılarının değiştirilmesi bölümlerin bulunmaması, bazen mahlasların kullanılmaması bazı şairlerin aruz ölçüsünü yanında heceyi kullanmaları , ayrıca şiirlerde başlıklara nazım biçiminin yanında konu adının da eklenmesi gibi…
Zengin kafiye benimsenmiş, divan şiirinin aksine “Kafiye kulak içindir.” (Aynı ses veren değişik harfler kafiye sayılır.) anlayışı Recaizade Mahmud Ekrem Tarafından ileri sürülmüş zamanla taraftar kazanmıştır.

DİL VE ANLATIM ÖZELLİKLERİ
DİVAN ŞİİRİNDE:Arapça ve Farsça tamlamalara söz sanatlarına yer verilmesinden dolayı ağır bir dil vardır.
TANZİMAT ŞİİRİNDE: Halkın anlayacağı bir dilde yazma anlayışına rağmen Arapça - Farsça kelime ve tamlamaların kullanıldığı görülür.Dildeki en büyük farklılık yeni kavramlara yer verilmesidir.
OLAY ÇEVRESİNDE GELİŞEN METİNLER
A)ANLATMAYA BAĞLI METİNLER( ROMAN- HİKAYE)
Tanzimat dönemi öncesi Türk Edebiyatı'nda hikaye ve roman türleri yoktu.Olay kaynaklı tür olarak mesneviler kullanılmıştır. Bunların da teknik olarak hikaye ve romana benzediği söylenemezdi. Bu metinlerde tekrarlanan konular söz ustalığını göstermek için işlenirdi. Tanzimat, nesir alanında bir çığır açmış,onu şiirden daha etkili bir hale getirmiştir.Süsten,özentiden uzak,halkın okuması,bilgilenmesi amacıyla eserler ortaya koyulmuştur. Türk Edebiyatı'nda roman çevirilerle başlamıştır.Bu alanda ilk eser Yusuf Kamil Paşa'nın Fenelon adlı Fransız yazardan çevirdiği Telemak adlı romandır.Bir çok teknik kusurlarla dolu olan bu eserin kahramanlarının yabancı olmasına rağmen büyük ilgi gördü.Konusuyla,kahramanlarıyla ilk Türk romanı ise Şemseddin Sami'nin yazdığı Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat adlı bir aşk romanıdır.Bu da bir çok kusurlarla dolu basit bir romandır.Edebi sayılabilecek ilk roman Namık Kemal'in İntibah adlı romanıdır.
Sonuç olarak:
İlk çeviri roman Yusuf Kamil Paşa’nın Fenelon’dan çevirdiği Telemak’tır.
İlk yerli romanımız Şemseddin Sami’nin yazdığı “Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat”tır.
İlk edebi romanımız Namık Kemal’in yazdığı “İntibah”tır.
İlk tarihi romanımız Namık Kemal’in yazdığı “Cezmi”dir.
İlk köy romanımız Nabizade Nazım’ın yazdığı “Karabibik”tir.
Konular genellikle günlük yaşamdan ya da tarihten alınmıştır. Kölelik ve cariyelik, yanlış Batılılaşma gibi konulara yer verilmiştir.
Yazarlar, kişiliklerini eserlerine yansıtmışlardır.
Romanlar teknik bakımdan oldukça zayıftır. Yer yer olayların akışı kesilerek okuyucuya bilgiler verilmiştir, uzun uzun tasvirler yapılmış, tesadüflere sıkça yer verilmiştir.
Kahramanlar tek yönlüdür; hep iyi ya da hep kötü.
1.dönemde romanın amacı halkı eğitmek iken 2.dönemde amaç sanattır.
1.dönem “Romantizm”in, 2.dönem “Realizm”in etkisinde kalmıştır.
Hikaye alanında ise yine ilk eserler Tanzimat döneminde verilmiştir. Daha önce halk hikayeleri olsa da bunlar belli konuların dışına çıkmaz ve masal karakteri gösterirdi. Özellikle Ahmet Mithat halk hikayeleri ile batı tekniğini birleştirdi.Letaf-i Rivayat adlı hikaye serisi ile halk hikayelerini modernleştirmeye çalıştı ve bu alandaki ilk Batılı eserlerdendir.Ancak modern anlamda ilk hikayecilik Samipaşazade Sezai'nin Küçük Şeyler adlı eseriyle başlar.
İlk hikaye kitabımız Ahmet Mithat Efendi’nin “ Letaif-i Rivayat”ıdır.
B) GÖSTERMEYE BAĞLI EDEBİ METİNLER ( TİYATRO)
Tanzimat dönemine gelinceye kadar edebiyatımızda Batılı anlamda sahne tiyatrosu görülmez.Ancak halk arasında Karagöz ile Hacivat,ortaoyunu,meddah gibi geleneksel halk tiyatrosu vardır:
Karagöz gölge oyunudur. Değişik söz oyunlarıyla yanlış anlaşılan sözlerle güldürü unsuru sağlanır.Eğlendirme amacı taşır.Karagöz adlı cahil biriyle Hacivat adlı bilgili geçinen biri arasındaki atışmalarla sürer gider.
Ortaoyunu ise şehir meydanlarında ya da kendileri için hazırlanan yerlerde Pişekar,Kavuklu,Zenne gibi sabit tiplerle oynanan güldürü amaçlı seyirlik oyundur.
Meddah tek kişilik bir oyundur.Yüksekçe bir yere çıkan meddah,değişik şivelerle konuşarak anlattığı bir olayla güldürü oluşturur.
Bu oyunlar belli bir metne dayanmayan,oyuncuların oyun esnasında konuşmalarıyla oluşan oyunlardır.Eğitici bir amaç taşımaz.
Tanzimat tiyatrosu ile tiyatro bir okul sayılmış,halkın eğitilmesinde bir araç sayılmıştır. Bunlarda sosyal eğitim ön plandadır.Toplumda görülen aksaklıklara doğrudan doğruya dokunmak veya tarihin ibret verici olaylarını ele alıp onlardan ahlaki sonuçlar çıkarmak amaçlanmıştır.Tanzimat tiyatrosunda dil ve üslup konuşma diline ve üslubuna çok yaklaşmıştır.Fakat ikinci dönem Tanzimatçılarda bilhassa Hamit’in eserlerinde doğallığını gittikçe kaybetmiş,süslü,yapmacıklı bir hale gelmiştir.
Tanzimat döneminin yayınlanan ilk tiyatro eseri Şinasi'nin Şair Evlenmesi adlı tek perdelik komedisidir.Tiyatro alanında eğitici eserler ise Namık Kemal tarafından verilmiştir. Ahmet Vefik Paşa bu dönemde tiyatro çalışmalarıyla tanınmış başka bir isimdir. Bursa’da bir tiyatro yaptırmış, burada tercüme ettiği eserleri sahnelettirmiş, halkı tiyatroya gitme konusunda yönlendirmiştir.Moliere’in hemen hemen bütün eserlerini çevirmiştir.
Sonuç olarak:
İlk ciddi tiyatro 1867’de Güllü Agop’un idare ettiği Osmanlı Tiyatrosu’dur.
İlk Türk piyesi küçük bir dram olan”Hikaye-i İbrahim Paşa ve İbrahim Gülşeni”dir.
Batılı anlamdaki ilk tiyatro Şinasi’nin yazdığı “Şair Evlenmesi’ adlı töre komedisidir.
Sahnelenen ilk tiyatromuz ise Namık Kemal’in yazdığı “Vatan Yahut Silistre’dir.
Tiyatro, halkı eğitmek amacından dolayı daha çok okunmak için yazılmıştır.
1.dönem tiyatrolarının dili 2. döneme göre daha anlaşılır bir niteliktedir.
GENEL ÖZELLİKLER
A.)Bu dönem sanatçıları, Divan edebiyatında hiç bulunmayan makale, tiyatro, roman, hikaye, anı, eleştirme gibi yeni edebiyat türleri getirmişler, Divan edebiyatında bulunan şiir, tarih, mektup gibi edebiyat türlerini Batı anlayışına göre yenileştirmişlerdir.
B) Tanzimat edebiyatının özellikle ilk döneminde yetişen sanatçıların çoğu (Ziya Paşa, Namık Kemal) Montesquieu, Rousseau, Voltaire gibi Fransız yazarlarının etkisi altında kalarak, makale ve şiirlerinde zulme, haksızlığa, geriliğe karşı şiddetli bir dille mücadeleye girişmişler; vatan, millet, hürriyet, hak, adalet, kanun, meşrutiyet gibi kavramları yaymaya çalışmışlar, “toplum için sanat” anlayışını benimsemişlerdir.
C) Tanzimat edebiyatının ikinci döneminde yetişen sanatçılar ise (Recai-zâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hâmit, Sami Paşa-zâde Sezai) toplum işlerine daha az karışmışlar, “sanat için sanat” anlayışını benimser görünmüşlerdir.“Her güzel şey şiire konu olabilir.” anlayışını savunmuşlardır.
.
D) Çoğu Fransız edebiyatını örnek olarak alan bu sanatçıların bir kısmı Klasisizm (Şinasi, Ahmet Vefik Paşa, Ali Bey)bir kısmı Romantizm (Namık Kemal) bir kısmı da Realizm (Recai-zâde Mahmut Ekrem, Sami Paşazâde Sezai Nabi-zâde Nâzmi.) akımlarının etkisi altında eserler vermişlerdir.
E)Tanzimat edebiyatı, Divan Edebiyatı'nın tersine olarak, seçkin kişiler için değil, halk için meydana getirilen bir edebiyat düşüncesiyle ortaya çıkmıştır. Bu görüşü benimseyen Şinasi, Ziya Paşa, Namık Kemal, Ahmet Mithat, Ali Bey özellikle makale, tiyatro, anı, kısmen de olsa roman türlerinde eserler vermişlerdir. Tanzimat edebiyatının ikinci devrinde yetişen Recai-zâde Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit, başta olmak üzere bazı edebiyatçılar ise bu amaçtan uzaklaşmış görünmektedirler.
F) Dilin sadeleşmesi, konuşma dilinin yazı dili haline gelmesi düşüncesi savunulmuştur. Dil konusunda bu düşünceyle birlikte, eski alışkanlıklarından kurtulup da öz Türkçe yazılmış değildir. Türkçe, daha çok, tiyatro; anı, mektup, bir dereceye kadar da makale ve romanlarda kullanılmıştır.Edebi Türk nesrinin temeli bu dönemde ve Şinasi tarafından atılmıştır.
Cümlelerin uzunluğu kısalmış, anlaşılır cümleler kurulmaya çalışılmıştır
G)Tanzimat edebiyatının ikinci devrinde yetişen sanatçılar ise konuşma dilinden uzaklaşarak Divan Edebiyatı geleneklerini sürdürmüşlerdir.
H) Divan şiirindeki “bölüm güzelliğine” karşın “konu bütünlüğüne, güzelliğine” önem vermişlerdir.

DERLEYEN VE HAZIRLAYAN:
NAZİRE AYDIN
EDEBİYAT ÖĞRETMENİ
TURGUTLU ANADOLU LİSESİ

METİNLERİN SINIFLANDIRILMASI

2007-10-06T23:03:00.000+03:00

METİNLERİN SINIFLANDIRILMASI
A)
EDEBİ (SANATSAL) METİNLER
B)
ÖĞRETİCİ METİNLER

EDEBI METİNLER

1. COŞKU VE HEYECANI DİLE
GETİREN METİNLER - ŞİİR

2. OLAY ÇEVRESİNDE OLUŞAN METİNLER
A. ANLATMAYA BAĞLI METİNLER
(Destan, Masal, Roman, Hikaye, Manzum Hikaye)

B. GÖSTERMEYE BAĞLI METİNLER
(Tiyatro-Geleneksel Tiyatro ve Modern Tiyatro)

ÖĞRETİCİ METİNLER

TARİHİ METİNLER

BİLİMSEL METİNLER

FELSEFİ METİNLER

GAZETE ÇEVRESİNDE GELİŞEN
METİN TÜRLERİ (Makale, Deneme, Sohbet,
Fıkra, Eleştiri, Röportaj)

KİŞİSEL HAYATI KONU
ALAN METİN TÜRLERİ (Biyografi, Hatıra,
Günlük, Mektup, Gezi)

Kitap Tanıtma Nasıl yapılır?

2007-10-06T22:48:00.000+03:00

HİKÂYE VE ROMAN TÜRÜNDEKİ KİTAPLARI TANITMA VE TAHLİL ETME ÇALIŞMASI AŞAĞIDAKİ BAŞLIKLARA GÖRE YAPILACAKTIR

(I. ve II. Dönem İçin Hikaye ve Roman Türünde Proje Yapacaklar için de geçerli bu plan.)

Eserin adı
Yazarı
Yazarın kısaca sanat anlayışı
Yayınevi
Eserin sayfa sayısı
Basıldığı yer ve yılı
Eserin türü
Eserin özeti
Eserdeki kahramanlar ve özellikleri
Eserdeki olay ve olaylar zinciri
Eserdeki yer
Eserdeki zaman
Eserde anlatılmak istenenin kısaca ifade edilmesi
Eserde yaşananlar gerçeğe uygun mu?
Eserinden çıkarılacak sonuç veya eserin yazılış sebebi nedir?
Eserin dil ve anlatım bakımından değerlendirilmesi. Eser niçin bir edebî metindir?
Eseri yorumlayın (beğendiyseniz sebepleri, beğenmediyseniz sebepleri)
Metin bir sanat eseri olarak kabul edilebilir mi? Niçin?
Eserde en beğendiğin karakter hangisi? Niçin?

Not : Okuduğunuz eser bir hikâye kitabı ise her hikâye için değil en çok beğendiğiniz hikaye üzerinde tahlil çalışması yapmanız diğerleri için de kısa bilgi vermeniz yeterlidir.)

Metin Nedir?

2007-10-04T09:01:00.000+03:00

Metin: Sözlük anlamı olarak metin, bir yazıyı biçim, anlatım ve noktalama özellikleriyle oluşturan kelimelerin bütünü; basılı ve el yazması parça. İnsanların iletişim kurmak, kendilerini ifade etmek amacıyla bir araya getirdikleri sözlü ve yazılı cümleler topluluğuna metin denir. Metin; seslerden sözcüklere, sözcüklerden cümleye, oradan da paragrafa giden yazılı anlatım yolculuğunda varılan son noktadır.
Öyleyse metin, cümlelerden oluşan, daha yerinde bir söyleyişle cümlelerle örülen bir anlatma ve anlaşma aracıdır. Sesten paragrafa uzanan çizgide her dil birliği metnin oluşmasına hizmet eder. Amaç dille anlatma ve anlaşmadır. Anlatma ve anlaşmanın amacı, konusu, kullanılan iletişim kanalı ve hedef kitle, metnin türünü, boyutunu, anlatım biçimini ve dil özelliklerini belirler. Bilimsel, felsefi, edebi metinlerle günlük hayatın akışını düzenleyen metinler birbirinden farklıdır. Hedef alınan okuyucu kitlesi de metnin yapısı ve anlatımı üzerinde etkili olur.Metin bir iletişim aracıdır. Bu araç dil malzemesi ile örülür, dokunur ve sağlam biçimde kurulur. Metin, Arapça’dan gelir ve güçlü, sağlam, dayanıklı anlamındadır. Fransızca’da ve diğer birçok batı dillerinde dokumak (örülmek) anlamına gelen texte kelimesi kullanılır. Türkçe’de kullanılan tekstil bu hususu açıkça ortaya koyar. Bunun için metin kelimesi dille gerçekleştirilmiş sağlam ve anlamlı örgüyü düşündürmektedir

ATATÜRK’ÜN GÜZEL SANATLAR VE SANATÇI İLE İLGİLİ SÖZLERİ

2007-10-04T08:57:00.000+03:00

— “Bir millet sanattan ve sanatkardan mahrumsa tam bir hayata malik olamaz. Böyle bir millet bir ayağı topal, bir kolu çolak, sakat ve alil bir kimse gibidir. Sanatsız kalan bir milletin hayat damarlarından biri kopmuş olur.” —“Sanat güzelliğin ifadesidir… Bu ifade söz ile olursa şiir, nağme ile olursa musiki, nakş ile olursa ressamlık, oyma ile olursa heykeltıraşlık, bina ile olursa mimarlık… olur.” —“Sanatkar, toplumda uzun mücadele ve gayretlerden sonra alnında ışığı ilk hisseden insandır.”—“Hayatta müzik lazım değildir. Çünkü hayat müziktir. Müzik ile ilgisi olmayan varlıklar insan değildirler. Eğer söz konusu olan hayat, insan hayatı ise müzik mutlaka vardır. Müziksiz hayat zaten mevcut olamaz. Müzik hayatın neşesi, ruhu, sevinci ve her şeyidir.”—“İnsanlarda bir takım ince, yüksek ve asil duygular vardır ki insan onlarla yaşar. İşte o ince, yüksek, derin ve asil duyguları en çok duyabilen ve diğer insanlara duyurabilen şairdir.”—“Yüksek bir insan toplumu olan Türk Milletinin tarihi bir özelliği de güzel sanatları sevmek ve onunla yükselmektir. Bunun içindir ki, milletimizin yüksek karakterini, yorulmaz çalışkanlığını, doğuştan gelen zekasını, ilme bağlılığını, güzel sanatlar sevgisini ve milli birlik duygusunu devamlı olarak ve her türlü vasıta ve önlemlerle bağlayarak geliştirmek milli idelimizdir.”—“Güzel sanatların her dalı için, T.B.M.M.’nin göstereceği ilgi ve emek, milletin insani ve medeni hayatı ve çalışkanlık veriminin artması için çok etkilidir.” —“Hepiniz millet vekili olabilirsiniz, Bakan olabilirsiniz; hatta Cumhurbaşkanı olabilirsiniz, fakat sanatkar olamazsınız.”—“Güzel sanatlarda başarı; bütün inkılapların başarılı olduğunun en kesin delilidir. Bunda başarılı olmayan milletlere ne yazıktır. Onlar bütün başarılarına rağmen medeniyet alanında, yüksek insanlık sıfatıyla tanımaktan daima yoksun kalacaklardır.”—“İnsanlar olgunlaşmak için bazı şeylere muhtaçtır. Bir millet ki resim yapmaz, millet ki, heykel yapmaz, millet ki, tekniğin gerektirdiği şeyleri yapmaz; itiraf etmeli ki o milletin ilerleme yolunda yeri yoktur.”—“Güzel sanatların hepsinde, ulus gençliğinin ne türlü ilerletilmesini istediğinizi bilirim. Ancak bunda en çabuk, en önde götürülmesi gerekli olan Türk müziğidir. Bu ulusun yani değişikliğine ölçü, müzikte değişikliği alabilmesi, kavraya bilmesidir…”—“İnsanlarda bir takım ince, yüksek ve asil duygular vardır ki insan onlarla yaşar. İşte o ince, yüksek, derin ve asil duyguları en çok duyabilen ve diğer insanlara duyurabilen şairdir.”—“Dünyada medeni olmak, ilerlemek ve olgunlaşmak isteyen herhangi bir millet mutlaka heykel yapacak ve heykeltıraş yetiştirecektir.”—“Aydın ve dindar olan milletimiz, ilerlemenin sebeplerinden biri olan heykeltıraşlığı en üst derecede ilerletecek ve memleketimizin her köşesinde atalarımızın ve bunlardan sonra yetişecek evlatlarımızın hatıralarını güzel heykellerle dünyaya ilan edecektir.”—“Sanatkar, cemiyette uzun ceht (aşırı çalışma) ve gayretlerden sonra anlında ışığı ilk hisseden insandır.”—“Bunun içindir ki milletimizin… güzel sanatlara sevgisini… her türlü vasıta ve tedbirlerle besleyerek inkişaf ettirmek milli ülkümüzdür.”—“Sanatçı, esaslı kültür sahibi olmalı ve tarihi iyi bilmelidir.”—“Sanatkar el öpmez; sanatkarın eli öpülür!”—“Hayatlarını büyük bir sanata vakfeden bu çocukları sevelim.”—“Türk milletinin tarihi bir vasfı da güzel sanatları sevmek ve onda yükselmektir. Bunun içindir ki, milletimizin güzel sanatlara sevgisini mütemadiyen ve her türlü vasıta ve tedbirle besleyerek inkişaf ettirmek milli ülkümüzdür.

Edebiyatın Bilimlerle İlişkisi

2007-10-04T08:54:00.000+03:00

Tarih: Tarih geçmiş zamanlarda yaşayan insan topluluklarının her türlü faaliyetlerini YER VE ZAMAN bildirerek, SEBEP-SONUÇ ilişkisi içinde anlatan bilim dalıdır. Tarihin konusu Geçmiş zamanda yaşayan insan topluluklarının her türlü faaliyetidir.
Sosyoloji: Sosyolojinin ana konusu toplumdur. Sosyolojinin konusu daha dar anlamda toplum yapısı, toplumsal kurumlar, toplumsal ilişkiler, sosyal grup, sosyal tabakalaşma, kültür ve tüm bu unsurlarda meydana gelen değişme ve gelişmelerdir.
Matematik: Biçim sayı ve çoklukların yapılarını, özelliklerini ve aralarındaki ilişkileri üst bilim yoluyla inceleyen ve sayı bilgisi, cebir, uzam bilgisi gibi dallara ayrılan bilim dalıdır. İlgi alanları Kişiyi günlük yaşamında etkileyen basit olgulardan başlayıp, evrenin yapısına kadar giden düşüncelerin hepsinde matematik vardır. Ona verilebilecek nitelikler de pek çoktur. İnsanlığın ortak düşünme aracıdır, evrensel dildir, bilimdir, sanattır… O, insan aklının güzelliğini ve yüceliğini gösteren yetkin bir yapıttır.
Fizik: Madde ve madde bileşenlerini inceleyen, aynı zamanda bunların etkileşimlerini açıklamaya çalışan bir bilim dalıdır Fiziğin amacı evrendeki "gözlenebilir" niceliklerin (enerji, momentum, açısal momentum, spin vs.) "nasıl" değiştiğini anlamaktır.
Kimya: Atomları, element ya da bileşik haldeki maddelerin yapısını, bileşimini ve özelliklerini (makroskopik ve mikroskobik boyutta), uğradıkları dönüşümleri, bu dönüşümler sırasında açığa çıkardıkları ya da soğurdukları enerji ve entropiyi inceleyen bilim dalıdır.
Biyoloji veya Canlı bilimi: Canlıları inceleyen bir bilim dalıdır. Biyologlar, tüm canlıları - tüm gezegeni kaplayan küresel boyuttan, hücre ve molekülleri kapsayan mikroskobik boyuta kadar - onları etkileyen önemli dinamik olaylarla birlikte incelerler.
Tıp: İnsan sağlığının sürdürülmesi ya da bozulan sağlığın yeniden düzeltilmesi için uğraşan, hastalıklara tanı koyma, hastalıkları sağaltma (tedavi etme), ve hastalık ve yaralanmalardan korumaya yönelik çalışmalarda bulunan birçok alt bilim dalından oluşan bilimsel disiplinlerin şemsiye adıdır. Hem bir bilgi alanı – vücut sistemlerinin ve bunların hastalıklarının ve tedavilerinin bilimi – hem de bu bilginin uygulandığı meslektir.
Psikoloji: İnsan bir canlı olarak çevresine uyum sağlamak ve kendi içinde de dengeli bir gelişme sağlamak ister. Psikoloji de elde ettiği yasaları yine insana uygulayarak onun davranışlarını açıklayabilir, önceden kestirebilir, kontrol edebilir. Böylece, insana bu gelişim ve uyum sürecinde yardımcı olabilir.

Hayırlı Olsun

2007-09-20T10:51:00.000+03:00

Yeni eğtim-öğretim yılı hepimiz için hayırlı olsun.

Türkçe'de Hangi Dilden Kaç Kelime Var?

2007-06-19T14:34:00.000+03:00

Türkçe'de hangi dilden kaç kelime var? Kimileri yabancı kelimelerin Türkçe'den atılmasını istiyor, Öztürkçe'yi öneriyor Buna karşı çıkan Bakiler ise, "Yabancı kelimeleri atmak hainliktir" diyor. Kim haklı?

Türk Dil Kurumu'nun güncel Türkçe sözlüğünde 111 bin 27 kelime bulunuyor. Bunun 14 bin 1981’i yabancı kökenli. Şimdi yeni bir tartışma yaşanıyor. Bazıları, yabancı kelimelerin temizlenmesini önererek, Öztürkçe'yi savunuyor. Bazıları ise buna karşı çıkıyor. Türkçe'de yabancı kelimelerin yer almasının doğal olduğunu dile getiren edebiyatçı ve şair Yavuz Bülent Bakiler, "Türkçe aşığı Nihat Sami Banarlı, imparatorluk kuran milletlerin, başka millerden kelimeler alması ve vermesinin doğal olduğunu, saf bir dil bulunmadığını söylüyor" dedi.
Yabancı milletlerden aldığımız kelimeleri Türkçeleştirdiğimizi anlatan Bakiler şunları söyledi: "Bir kelime, dağdaki çobandan Çankaya'daki Cumhurbaşkanı'na kadar herkes tarafından biliniyor ve kullanılıyorsa onu dilimizden atamayız. Efendi kelimesini herkes kullanır. Yunanca'dan girdi. Türkçe'den çıkaramazsınız. Peygamber kelimesi de Farsça'dan gelmiş. Atamazsınız. Ben Yunanca'dan dilimize giren kiraz, anahtar, kilit, kundura, limon kelimelerinin de kalmasını savunuyorum. O zaman Yunancı mı oluyorum" diye konuştu. Bakiler şöyle devam etti: "Öztürkçe çıkmaz bir sokaktır. Bilgi Yayınevi Öztürkçe bir sözlük yayımladı. 3 bin 175 kelime var. Bu kadar kelimeyle bir dil nasıl güçlü olabilir. Yabancı kökenli kelimelerin reddedilmesi, millete yapılan bir hainliktir..." Türkçe'de 15 binden daha fazla yabancı kelime olduğuna inanan yazar Hakkı Devrim de, dildeki zenginliği savunan bir diğer isim. "Bizim dilimizde çok fazla yabancı dil var lafına itibar etmiyorum" diyen Devrim, bulunduğumuz coğrafyada yüzlerce uygarlıkla ilişki kurduğumuzu ve Türkçe'nin dünyanın bir ucundaki ülkelerin dilleri gibi olmasının mümkün olamayacağını belirtti.

Almanca 98 Korece 1 Arapça 6467 Latince 78 Arnavutça 1 Macarca 9 Bulgarca 19 Moğolca 4 Ermenice 24 Norveç 2 Farsça 1359 Portekizce 3 Fince 2 Rumca 400 Fransızca 5253 Rusça 44 İbranice 7 Slavca 24 İngilizce 485 Soğdca 24 İspanyolca 33 Yunanca 48 İtalyanca 89 Japonca 9 Toplam 14 bin

Hangi kelime hangi dilden?

ARAPÇA: Cumhuriyet, halk, devlet, hukuk, hürriyet, adalet, milliyet, vatan, şehit, akıl, aile, ahlak
FRANSIZCA: Laik, sosyal, çevik, bürokrasi, televizyon, radyo, terör, abajur.
FARSÇA: Zengin, aferin, bahçe, bülbül, can, canan, abdest.
İTALYANCA: Politika, gazete, alaturka, banka, çapa, çimento, fabrika.
İNGİLİZCE: Bot, cips, futbol, hostes, e-mail, kariyer, lobi, linç.
RUMCA: Avlu, bezelye, domates, fener, zoka, çerez.
ALMANCA: Dekan, filinta, kuruş, otopark, şalter, vokal, panzer.
KORECE: Tekvando.
ARNAVUTÇA: Plaçka

(Bugün)

Yaz Tatilinde Okunacak Şiir kitapları

2007-06-16T21:13:00.000+03:00

Karacaoğlan/Şiirler
Bütün Şiirleri / Asaf Halet Çelebi YKY
Sisler Bulvarı/ Attila İlhan
Gün Doğmadan (Bütün Şiirleri)/Sezai Karakoç
Divançe / Behçet Necatigil
Tüm Şiirleri - Cemal Süreyya YKY
Bütün Şiirleri / Cahit Zarifoğlu
Çocuk ve Allah / Fazıl Hüsnü Dağlarca
Yerçekimli Karanfil -Edip Cansever
Erbain / İsmet Özel
Bütün Şiirleri / Ahmet Muhip Dranas
Yanardağın Üstündeki Kuş / Ülkü Tamer
Şiirler / Ahmet Hamdi Tanpınar
Dol Karabakır Dol / Bedri Rahmi Eyüpoğlu

Ziller Çalacak

2007-06-13T12:35:00.000+03:00

Zil çalacak... Sizler derslere gireceksiniz bir bir.
Zil çalacak, ziller çalacak benimçin,
Duyacağım, evlerden, kırlardan, denizlerden;
Tâ içimden birisi gidecek ardınızdan uça ese...
Ama ben, ben artık gidemeyeceğim.

Zil çalacak... Siz geminize, treninize gireceksiniz bir bir.
Zil çalacak, ziller çalacak benimçin,
Duyacağım, iskelelerden, istasyonlardan bütün;
Tâ içimden birisi koşacak ardınızdan...
Ama ben, ben artık gelemeyeceğim.

Sonra bir gün zil çalacak yine,
Hiç kimseler, kimsecikler duymayacak...
Ne sınıflar, ne iskeleler, ne istasyonlar, ne siz...
Tâ içimden birisi kalacak oralarda...
Ben gideceğim.

Zeki Ömer DEFNE

ROMAN

2007-05-05T00:51:00.000+03:00

Latince’de, “yazı” anlamına gelen bir sözcüktür Roma’da bozulmuş latince’ye verilen ad olarak kullanılırken daha sonra yaşanmış bir olayı hikâye etme anlamında kullanılmaya başlanmış; çağımızda ise, öykü türünün her yönüyle gelişmiş şekline “roman denmiştir.
.

Yani yaşanmış ya da yaşanabilir olayları, yer, zaman, çevre ve insan unsurlarına dayanarak, geniş bir bakış açısıyla anlatan yazı türüne ROMAN diyoruz.

ÖZELLİKLERİ:
1) Konusu insan ve dünyadır.
2) Gerçek yaşamı yansıtmaya çalışır.
3) Anlattığı olay, çevre ve kişiler, yaşamdan alınır
4) Olay ve kişileri ayrıntılı anlatma, tahlil ve tasvirlere çok yer verme, bir ana olay etrafında bir çok küçük olaya yer verme bakımından hikâye türünden ayrılır
Roman türünün ilk örneğini ilk defa XVI. Yüzyılda İspanyol yazar Miguel de Cervontes ( Mişel dö Servantes) “ Don Kişot” adlı esriyle vermiştir XVII. Yüzyılda Madema de la Fayette : “Princesse de Clevs “ adlı eseriyle onu takip etmiş; XIX. Yüzyılda gelişen romantizm verealizm akımları bu tütün de gelişmesinde etkili olmuştur..

Türk Edebiyatında daha önceleri bu türün yerini tutan MESNEVİLER vardı Batılı anlamdaki roman türü bizde önce çevirilerle başlar.
İlk olarak Yusuf Kâmil Paşa Fransız yazar Fenelon’dan “Telmaque”adlı esri çevirmiş ; sonra Wictor Hugo’dan “Sefiller”, Daniel Defo’dan “Robinsun Crosoe” ve Alexandre Dumas ‘dan “Monte Criesto” çevrilmiştir.

Bizde ilk yerli romanı Şemsettin Sami : “Taaşşuk u Talat ve Fitnat adlı eseriyle vermiştir.
Daha sonra Namık Kemal “İntibah “ adlı eseriyle ilk edebi roman örneğini Halit Ziya Uşaklıgil “Mai ve SİYAH “la ilk modern roman örneğini vermişlerdir. Bunları “Araba Sevdası “ adlı romanıyla Hüseyin Rahmi , “Eylül” adlı romanıyla Mehmet Rauf takip eder .
Milli Mücadele döneminde Halide Edip “Ateşten Gömlek “, “yaban”. Reşat Nuri “Çalıkuşu “ romanlarıyla bu türü mükemmele ulaştırır.

ROMAN ÇEŞİTLERİ

2007-05-05T00:50:00.000+03:00

A ) KONULARINA GÖRE
1 – Tarihi Roman : Tarihteki olay ya da kişileri konu alan romanlardır. Yazar tarihi gerçekleri kendi hayal gücüyle birleştirerek anlatır.
İlk örneğini Valter Scolt “Vaverley “ adlı eseriyle vermiş. Bunu Gogol ,”Toros Bulba “, W. Hugo “Nöturdam de Paris “ , A. Dumas “Monte Criestove Üç Silhşörler” le takip eder
Türk edebiyatında ilk örneği N. Kemal’in “Cezmi “ romanıdır. N. ADSIZ’ın “Bozkurtlar “;T Buğra “Küçük Ağa “, Küçük Ağa Ankarada” K. Tahir’in Yorgun Savaşçı”. “Devlet Ana” bu tür romanlardır.
2 - Macera Romanı:Günlük hayatta her zaman rastlanmayan, şaşırtıcı, sürükleyici, esrarengiz olay-ları anlatan romanlardır “Serüven Romanları” da denir. Bir araştırma ve izlemeyi anlatan “Polisiye Roman “, alışılmışın dışında uzak yerleri ve yaşamları anlatan” Egzotik Romanlar” da bu gruba )- girer.
Dünya edebiyatında R. L. Stevensın’ın “Hazine Adası”. D. Defo’nun “Rabinson Cruse” R . Kiplink’in “Cangel”; Türk edebiyatında A. Mithat Efendinin “Hasan Mellah “ . “Dünyaya İkinci Geliş”, Peyami Safa’nın “ Cingöz Recai “ bu türün en tanınmış örnekleridir.
3) Sosyal Roman : İnsan yaşamınn sınırsız kültür birikimi içinde yer alan ve insanı derinden etkileyen toplumsal, siyasi olaylar, inançlar, gelenek ve görenekleri bazen eleştirisel, bazen de bilimsel açıdan ele alıp anlatan romanlardır
Dünya edebiyatında : W. Hugo’nun “Sefiller “, Tolstoy’un “Suç ve Ceza”; Türk edebiyatında N. Kemal’in “İntiba “,R. M. Ekrem’in Araba Sevdası “ A. M. Efendinin “Felatun Bey İle Rakım Efendi bu tür romanlardır.
Bir fikri savunup bilimsel verilerle olaya yaklaşan “Tezli Roman “( Yakup Kadri’nin “Yaban” romanı gibi.) ; toplumdaki inanç ve gelenekleri anlatan Töre Romanı” ( Halide Edip “ Sinekli Bakkal) bir olayı eleştirisel yaklaşımla anlatan “Yergi Romanı “ (Y Kemal’in İnce Memet “ ) ; belli bir yerin özelliklerini anlatan “Mahalli Roman ( F. Baykurrt’un “ Yılanları Öcü “) sosyal romanın çeşitleridir
4)- Psikolojik Roman : ( Tahlil Romanı ) : Dış alemdeki olaylardan çok , kahramanların iç dünyasını, ruh hallerini ele alarak kişilerin toplumla ilişkilerini, bunların birbirinden nasıl etkilendiklerini anlatan romanlardır.
İlk örneği: Madame de La Fayette’nin “Prencesse de Clevs” Adlı romandır.
Bizde Mehmet Rauf’un “Eylül” ilk örnektir. Peyami Safa’nın “Matmazel Noralya’nın Koltuğu”, “Bir Tereddütün Romanı “, “Dokuzuncu Hariciye Koğuşu “ bu türdendir.
5) Otobiyografik Roman: Yazarın kendi yaşamın anlattığı romanlardır. Dünya edebiyatında Alfonse Dode’nin “Küçük Şeyler “ , bizim edebiyatımızda: Y. Kadri Karaosmanoğlu’nun “Anamın Kitabı “. P. Safa’nın “Dokuzuncu Hariciye Koğuşu”bu türün örnekleridir.
NEHİR ROMAN : Bir kişinin, bir toplumun hayatındaki gelişmeleri ya da tarihi bir olayı birden fazla cilt halinde anlatan romanlardır.
Tarık Buğra’’nın “Küçük Ağa”, “Küçük Ağa Ankara’da” , “Firaun İmanı”; Nihal Adsız’ın “Bozkurtlar “ , “Bozkurtların Ölümü”, “Bozkurtlar Diriliyor” romanları gibi.

B) KONULARIN IŞLENİŞİNE GÖRE ROMANLAR:
1 – Romantik Roman . Romantik akıma uygun olarak, duygu ve hayallerin ön plânda olduğu romanlardır.( İntibah”, “Eylül”, “Mai Ve Siyah” gibi )
2 – Realist Roman : Gerçekçi akıma uygun olarak gözlem ve deneyimin duygu ve hayalden daha ön plânda olduğu akımdır İlk örneği R. M. Ekrem’in “Araba Sevdası “.
3 – Natüralist Roman: Bilimsel araştırmalara bağlı kalarak kahramanlarını gözlemlerle seçen romanlardır.

HİKAYE

2007-05-05T00:49:00.000+03:00

İlk Çağ Anadolu’sunda masal, ve tarihi olayları anlatan eserlerle oluşmuştur. Orta Çağda özellikle Hindistan’da “Binbir Gece Masalları” sağlam bir hikaye geleneğinin varlığını bildirmektedir. Bu gelenek, Arapça’dan yapılan çevirilerle Avrupa’ya masal, efsane, rivayetler şekliyle yayılmıştır.
Hikâyeye bugünkü anlamda ilk edebi kimlik kazandıran İtalyan yazar Boccacio’dur. XVI. Yüz-yılda yazdığı “Decameron” adlı eseriyle ilk öykü örneğini vermiştir. Rönesans’ın etkisiyle de XIX. Yüzyıl edebiyatının en yaygın türü olmuştur.
Bizde, destanlar, halk hikâyeleri , ve masallarla eski bir temeli olan bu tür, XIV. Ve XV. Yüzyıl-da “Dede Korkut Hikâyeleri” ile çağdaş hikâye tekniğine yaklaşmıştır.
XIX. yüzyılda Tanzimat’la gelen yeniliklerle birlikte batılı anlamda ilk örneğini Ahmet Mithat Efendi “Letaif-i Rivayet ( söylene gelen güzel şeyler ) adlı eserini yazarak vermiş; “Kısadan Hise” ile bu türü geliştirmiş, Sami Paşazade Sezai : “Küçük Şeyler” adlı eseriyle modern hikâyeyi oluşturmuştur. Bağımsız bir tür olma özelliğini ise Milli Edebiyat döneminde Ömer Seyfettin’le kazanmıştır.
TANIMI : Yaşanmış ya da yaşanabilecek şekilde tasarlanmış olayları kişilere bağlı olarak belli bir yer ve zaman içinde anlatan türe hikâye diyoruz.

HİKÂYENİN UNSURLARI
1) OLAY: Hikâyede üzerinde söz söylenen yaşantı ya da durumdur
2) KİŞİLER: Olayın oluşmasında etkili olan ya da olayı yaşayan insanlardır.
3) YER: Olayın yaşandığı çevre veya mekândır.
4) ZAMAN : Olayın yaşandığı dönem, an mevsim ya da gündür.
5) DİL VE ANLATIM : Hikâyenin dili açık, akıcı ve günlük konuşma dilinden farklı olarak, etkili sözcük, deyim atasözü ve tamlamalarla zenginleştirilmiş güzel bir dil olmalıdır.
Anlatım ise: iki şekilde olur Hikâye kahramanlarından birinin ağzından yapılan anlatım “hikâyede birinci kişili anlatım” ; yazarın ağzından anlatılanlar “hikâyede üçüncü kişili anlatım”
HİKÂYEDE PLÂN:
Hikâyenin planı da diğer yazı türlerinde olduğu gibi üç bölümden oluşur; ancak bu bölümle-
Rin adları farklıdır. Bunlar:
1) SERİM: Hikayenin giriş bölümüdür.Bu bölümde olayın geçtiği çevre , kişiler tanıtılarak ana olaya giriş yapılır.
2) DÜĞÜM : Hikayenin bütün yönleriyle anlatıldığı en geniş bölümdür.
3) ÇÖZÜM : Hikayenin sonuç bölümü olup merakın bir sonuca bağlanarak giderildiği bölümdür
Ancak bütün hikayelerde bu plân uygulanmaz , bazı öykülerde başlangıç ve sonuç bölümü yoktur .Bu bölümler okuyucu tarafından tamamlanır.

Ö Y K Ü Ç E Ş İ T L E R İ

2007-05-05T00:47:00.000+03:00

Hikâye, hayatın bütünü içinde fakat bir bölümü üzerine kurulmuş derinliği olan bir büyüteçtir. Bu büyüteç altında kimi zaman olay bir plan içinde , kişi, zaman, çevre bağlantısı içinde hikaye boyunca irdelenir. Kimi zaman da büyütecin altında incelenen olay değil, hayatın küçük bir kesiti, insan gerçeğinin kendisidir Bu da öykünün çeşitlerini oluşturur. Buna göre

. 1) OLAY ( KLASİK VAK’A ) HİKÂYESİ : Bir olayı ele alarak, serim, düğüm, çözüm plânıyla anlatıp bir sonuca bağlayan öykülerdir. Kahramanlar ve çevrenin tasvirine yer verilir Bir fikir verilmeye çalışılır; okuyucuda merak ve heyecan uyandırılır. Bu tür, Fransız yazar Guy de Maupassant ( Guy dö Mopasan) tarafından yaygınlaştırıldığı için “Mopasan Tarzı Hikâye” de denir
Bu tarzın bizdeki en önemli temsilcileri: Ömer Seyfettin, Refik Halit Karay, H. Rahmi Gürpınar ve R. N. Güntekin’dir..

2) DURUM ( KESİT ) HİKÂYESİ: Bir olayı değil günlük yaşamın her hangi bir kesitini ele alıp anlatan öykülerdir Serim, düğüm, çözüm planına uyulmaz Belli bir sonucu da yoktur. Merak ve heyecandan çok duygu ve hayallere yer verilir; fikre önem verilmez, kişiler kendi doğal ortamlarında hissettirilir. Olayların ve durumların akışı okuyucunun hayal gücüne bırakılır.
Bu tarzın dünya edebiyatında ilk temsilcisi Rus yazar Anton Çehov olduğu için “Çehov Tarzı Hikâye” de denir.
Bizdeki en güçlü temsilcileri : Sait Faik Abasıyanık, Memduh Şevket Esendal ve Tarık Buğra’dır
3) MODERN HİKÂYE : Diğer öykü çeşitlerinden farklı olarak, insanların her gün gördükleri fakat düşünemedikleri bazı durumların gerisindeki gerçekleri, hayaller ve bir takım olağanüstülüklerle gösteren hikâyelerdir.
Hikâyede bir tür olarak 1920’lerde ilk defa batıda görülen bu anlayışın en güçlü temsilcisi Fransız Kafka’dır Bizdeki ilk temsilcisi Haldun Taner’dir. Genellikle büyük şehirlerdeki yozlaşmış tipleri, sosyal ve toplumsal bozuklukları , felsefi bir yaklaşımla, ince bir yergi ve yer yer alay katarak, irdeler biçimde gözler önüne serer.

12. İZMİR KİTAP FUARINA GİDİYORUZ

2007-04-02T14:20:00.000+03:00

Yer : İzmir Kültürpark Fuar Alanı

Salon : 1/A ,1/B, 2

Tarihi : 21 Nisan - 29 Nisan 2007

Ziyaret Saatleri: 21-28 NİSAN 11.00-20.00 29 NİSAN 11.00-19.00

Düzenleme Sıklığı: YILDA BİR KEZ

Ürünler: HER ÇEŞİT KİTAP

Son Müracaat: 10 NİSAN 2007 SALI

GİDECEĞİMİZ TARİH VE YER:

22 NİSAN PAZAR GÜNÜ ESKİ ÖĞRETMENEVİ ÖNÜ, SAAT 09.30

KÜTÜPHANECİLİK KULÜBÜ
ŞAİRLER VE YAZARLAR KULÜBÜ

ANJAMBMAN

2007-03-29T09:53:00.000+03:00

Şiirde cümlelerin bir dize ya da beyitte bitmeyip diğer dize, beyit veya bendlere kaymasıdır. Türk şiirine Fransız şiirinden geçti. Servet-i Fünun döneminde yaygınlaştı. Düzyazıyı şiire yaklaştıran önemli bir üsluptur.

Örnek

Geçen akşam eve geldim. Dediler:
Seyfi Baba
Hastalanmış, yatıyormuş.
- Nesi varmış acaba?
- Bilmeyiz, oğlu haber verdi
geçerken bu sabah.
- Keşke ben evde olaydım... Esef
ettim. Vah vah!
Bir fener yok mu, verin... Nerde
sopam?
Kız çabuk ol...
Gecikirsem kalırım beklemeyin. Zira
yol
Hem uzun, hem de bataktır...
Mehmed Âkif

Anlatıcı ve Bakış Açıları

2007-03-29T09:43:00.000+03:00

Bir anlatıda olayları okura aktaran, anlatan kişidir anlatıcı. Bu açıdan öykülemenin ayrılmaz parçasıdır. "Olayı kim anlatıyor?" sorusu bizi anlatıcıya götürür. Anlatıcının kimliği ve olayla ilişkisi, öykünün okuyucu üzerindeki etkisini belirleyen etkenlerden biridir. Olayların "ben" birinci kişi ağzından anlatıldığı yapıtlarda, bu "ben" her zaman yazarın kendisi değildir. Günce, anı, mektup gibi yazın türlerinde yazarın kendisi olan "ben", kurmaca anlatılarda (öykü, roman, oyun vb.) bir sözcüdür, öyküyü anlatan kişidir. Öyküyü anlatması için yazar tarafından seçilmiş, yaratılmış, kurmaca bir kişidir. Anlatıcı da tıpkı kahramanlar gibi soyuttur, yaşadığımız dünyada bir karşılığı yoktur. Oysa yazar özel ve toplumsal yaşamı ile somut bir gerçekliktir, aramızda yaşayan bir kişidir. Anlatı metinlerde olay, ya olayı yaşayan(1. tekil) kişi tarafından anlatılır. Bu kişi yaşadığı olayı ve olay hakkındaki yorumunu iletir bize ya da anlatıcı, olayı, kahramanından "o" diyerek (3. tekil kişi ağzından) anlatır. Anlatıcı dışardan bakan bir gözlemci olarak başlıyor anlatmaya; daha sonra kahramanının düşüncesine girerek işi gözlemciliğin ötesine götürüyor.
Roman ve öykülerde olaylar bu iki anlatıcıdan biri tarafından anlatılır.

a. Birinci kişi anlatıcı/ben öyküsel anlatıcı: Olay “ben” söylemiyle anlatılmaktadır. Birinci kişi anlatıcı iki konumda bulunabilir:
1. Kahraman birinci kişi anlatıcı: Öykü kahramanı olayları kendisi anlatır. Bir başka deyişle okuyucu, olayı, yaşayan kişiden dinlemektedir. Olay canlılık ve inandırıcılık kazanarak okuru içine alır. Kahramanın yazarla benzer bir mesleği ya da konumu paylaşması, okurda anlatıcının kurmaca değil, yazarın kendisi olduğu duygusunu uyandırır. Anlatıcı olayın başkişisi olduğuna göre, kendini, olaylara bakışını rahatlıkla anlatabilme imkanını bulmuştur. Ancak bu rahatlık yalnızca birinci kişi kahramanın bakışı için geçerlidir.
2.Gözlemci birinci kişi anlatıcı: Olayları “ben” diye anlatır; ama öykünün başkişisi değildir, yalnızca bir gözlemcidir; ne öyküyü ne de öykü kahramanlarını etkiler. Kimi zaman ikinci dereceden bir kahraman olarak öyküde yer alabilir. Bu “gözlemci anlatıcı birinci kişi” olarak öyküyü anlatırken olay ve kişilerle ilgili olarak hem kendi nem de başka tanıkların gözlemlerini, görüşlerini aktarabilir. Belgesel roman türünde olduğu gibi.
b. Üçüncü kişi anlatıcı: Üçüncü kişi anlatıcının anlattıklarıyla ilgili tutumu her yapıtta aynı değildir. Anlatıcının tutumuna bağlı olarak üçüncü kişi anlatıcı şu başlıklar altında toplanabilir:
1.Egemen / İlahi üçüncü kişi anlatıcı: Geleneksel öykülemede öykü, üçüncü kişi tarafından anlatılır. Bu üçüncü kişi sanki tüm güçlere sahiptir. Kahramanların; düşüncelerini, ruhsal durumlarını, niyetlerini bilir ya da sezer; geçmişlerini ve geleceklerini bilir; her zaman ve her yerdedir, aynı anda farklı yerlerde meydana gelen olayları betimler. Kısaca, olayın tüm ayrıntılarını, görünen ve görünmeyen tüm yönlerini bilmektedir. Anlatının tüm verilerine egemendir. Bu bilgisi çerçevesinde, öykünün yaratıcısı olduğunu da sezdirir bize. Olayları açıklar, yorumlar.
2.Gözlemci üçüncü kişi anlatıcı: Egemen anlatıcının bu sınırsız bilgisi okuyucunun öykünün gerçekliğine olan inancını sarsar. Çünkü anlatıcı olayı yaratmış olduğunu okuyucuya hissettirmektedir. Üçüncü kişi anlatıcının bu tavır dışına çıkarak, olayların ve kişilerin gerisine çekildiği öykülemeler de vardır. Anlatıcı gördüğünü duyduğunu nesnel ve yansız bir biçimde anlatır. Kahramanların düşünceleriyle ilgili bilgilere ve öznelliğine yer verilmez. Burada esas olan anlatma ve göstermedir.
3. Kahraman üçüncü kişi anlatıcı: Anlatıcı sanki anlattığı kahramanın kimliğine bürünür. Kahramanın düşündüğü ve hissettiği şeyi anlatır. Okur, her şeyi o kahramanın gözüyle görür, onun düşünce ve heyecanlarını paylaşır; onun kadar bilir.

TÜRK EDEBİYATI DERSİ 2. DÖNEM 1. PROJE ÖDEVİ (9.Sınıf)

2007-03-06T10:13:00.000+02:00

KONU :

Kitabımızda da yer alan sayfa 89’daki 1. Etkinlik Öğrencilere 1 ay önceden duyurulur.

Oğuz Kağan Destanı,
Kerem ile Aslı hikâyesi,
Harnâme(ŞEYHÎ) isimli mesnevî,
Dede Korkut Hikayeleri ('nden Bay Büre Oğlu Bamsı Beyrek Hikayesi özellikle değerlendirilecek)
Dokuzuncu Hariciye Koğuşu(Peyami SAFA) sınıflarda yaptığımız gruplandırmalara göre okunacak. Eserlerle ilgili olarak aşağıdaki sorular cevaplanacak:

Her eserin dönemin zihniyetini nasıl yansıttığı konusunda bilgi veriniz.
Her eserin yapı unsurlarını belirleyiniz. (Kişiler ve özellikleri, Yer, Zaman, Olay Örgüsü)
Her eserin temasını belirleyiniz.
Her eserin dili ve anlatımı hakkında bilgi veriniz.
Her eserin türü hakkında bilgi veriniz.
Her eseri oluşturan kişiler hakkında bilgi veriniz.
Eserlerin tamamı anlatmaya bağlı edebî metin olduğuna göre 5 eserin ortak özelliklerini yazınız.
Öğrenciler bütün bu soruları en az 8 sayfada cevaplar, böylece eserler özetlenmiş de olur. Öğrencilerin ödevlerini verdikleri gün 1 ders saati içinde aynı konu ile ilgili sınav yapılacağı belirtilir.

Öğrencilere hazırladıkları ödevin içeriği ile ilgili 10 soru sorulur.

Manzûme ve Şiir Örneklerini İnceleme

2007-02-13T21:17:00.000+02:00

Ders kitabında yer alan Nâbî ve Necâti Bey’e ait olan gazellerin incelenmesi:

Buna göre 1. Gazelde ritim aruzla sağlanmıştır. Gazel, aruzun “mefâîlün/feilâtün/mefâîlün/feilün” kalıbına göre yazılmış olduğu; kafiye şemasının aa/ba/ca/da şeklinde olduğu; nazım biriminin beyit ve nazım şeklinin gazel olduğu belirtilir.
Gazelin 1. beytinde artık eğlence meclislerinde eski eğlencenin kalmadığı anlatılmaktadır.
2. beytinde halk arasında cömertlik ve iyiliğin unutulduğunu sadece selamlaşmanın kaldığını belirtir.
3. beytinde sevgiliye seslenir rakibin , onun iyilikleri yüzünden ham kaldığını belirtir.
4. beytinde her şeye kavuşulduğu ama kötülerden intikam alınamadığı belirtilir.
5. beytinde Cenab-ı Allah’tan yapamadıklarını yapmak için izin istediğini belirtir. 1. ve 3. beyt alakalı.1. beyitte telmih, 3. beyitte nidâ sanatı vardır.
Necâtî’nin gazelinde de buna benzer özellikler vardır. Aruz kalıbı 3 fâilâtün 1 fâilün şeklindedir. 2. gazelin dilinin daha sade olması da bir fark olarak düşünülebilir.

Ders kitabındaki koşma incelenmesi:

Kafiye şeması abcb, dddb, eeeb, fffb şeklindedir. Nazım birimi dörtlüktür. Dili sadedir. Yarım kafiyeler kullanılmıştır. 11’li hece ile söylenmiştir. Demek ki şiirin nazım şekli koşmadır. Koşmada: “Noktadır benlerini sayamadım ben”; “Aşkın ateşidir sinemi yakan”; “Boz bulanık seller gibi çağlarım”; “Ayrılık oduna doyamadım ben” dizelerinde teşbih vardır. Şiirin teması aşktır.
İstiklâl Marşı:
İstiklâl Marşı’nın da kafiye şeması çizilir. Kafiyeler bulunur. Ölçü aruzun 3 fâilâtün 1 fâilün kalıbına göredir. Nazım birimi dörtlüktür. Halk şiirindeki koşma, semai ve ilâhiye benzer; ölçüsünün aruz olması sebebiyledir ki divan şiirindeki şarkı, gazel, kasideye benzer. İstiklâl marşı bu bakımdan serbest nazma dahil edilebilir. Şiirde al sancak Türk milletini sembolize eder. Çünkü milletten tek bir fert kalıncaya kadar bayrak dalgalanacaktır. Şiirde şafak, sancak ve ocak kelimeleri arasında tenasüp vardır. “Yırtarım dağları, enginlere sığmam taşarım” dizesinde telmih sanatı vardır. “Korkma” sözcüğünde nidâ sanatı vardır. “Yüzen” sözcüğünde kapalı istiâre vardır. “Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak” dizesinde mecâz-ı mürsel vardır. “O benimdir, o benim…” dizesinde tekrîr vardır. “O benim milletimin yıldızıdır parlayacak” dizesinde açık istiâre vardır. “Çatma, kurban olayım…” dizesinde teşhis ve “ey nazlı hilâl”de nidâ, “hilâl” kelimesinde mecâz-ı mürsel vardır. …
İstiklâl Marşı’nda Âkif’in sanat anlayışı görülür.(*Millî Edebiyat döneminin dili ile söylenmiş. *Anlamın okuyucunun ruh hâline değil de metne bağlı olması. *Şiirlerine yansıyan toplumsal sorumluluk ve gerçek samimiyet. *Sanat için sanat anlayışı yerine sanatta faydayı gözetmesi, bu nedenle süslü bir anlatımdan kaçınması. Demek ki eser şiirden çok manzûme niteliği taşır.)
Yahya Kemal’in “Ok” isimli şiiri :
Bu metin bir manzûmedir. Çünkü burada olay, yer, zaman ve kişiler mevcuttur. Manzûme hecenin 11’li kalıbıyla yazılmıştır. Kafiye şeması abba, cddc,effe,… şeklindedir. Nazım birimi dörtlüktür.Şiirde tema kahramanlıktır. Şiirde tarihi bir olay anlatılmaktadır. Nazım şekli koşmadır. Şiirin konusu bakımından çeşidi epiktir.
Yahya Kemal’in hayatı ile ilgili ayrıntılar üzerinde durulur. (Yahya Kemal rolünü üstlenen öğrenci yardımı ile) Şairin hayatı ve şiir arasında bağlantı kurulmaya çalışılır.
Necip Fazıl’ın “Şehirlerin Dışından” isimli şiiri:
Şiirin şekil incelemesi yapılır. Kafiyeler ve ölçü belirlenir. Demek ki şiir 7’li hece ile yazılmıştır. Serbest nazımla yazılmıştır. Nazım birimi yoktur. Tema doğadır. Şehrin bunaltıcılığından kaçıp doğaya ve Yaradan’a sığınma söz konusudur. Konusu bakımından pastoral bir şiirdir.
Necip Fazıl’ın hayatı ile ilgili ayrıntılar üzerinde durulur. (Necip Fazıl rolünü üstlenen öğrenci yardımı ile) Şairin hayatı ve şiir arasında bağlantı kurulmaya çalışılır. Bu şiirde tasavvufî bazı unsurlar yer almaktadır. Aynı zamanda şiirde mağara, orman, ıslık, yılan, çakal gibi doğal gerçeklikle ilgili unsurları kişisel duyguları ifadede kullanmıştır. “Mevsimler boğum boğum/ zamanın ipliğinde” dizelerinde imge vardır. “Haydi yürü, bulalım” dizesinde ise nidâ sanatı vardır. “Kat kat çıkmış evlerin/ O cam gözlü devlerin/ gizlediği âlemi” dizelerinde ise teşbih vardır. “Dereler yoldaşımız” dizesinde kişileştirme vardır. Metinle okuyucuya, bilinçsiz şehirleşmenin sahip olduğumuz bazı güzellikleri yok edişi, mesajı iletilmektedir.
Nazım Hikmet Ran’ın “Davet” isimli şiiri :
Şiirde ahenk ses tekrarları ile sağlanıyor. Nazım şekli halk şiirindeki türkü veya divan şiirindeki müstezat benziyor. Şâir şiirinin 1. biriminde Türk medeniyetinin yolculuğundan bahseder. 2. birimde bu vatanın tamamen Türk milletine ait olduğunu belirtir. 3. birimde herkesin kendi ayakları üzerinde durmasını ve sosyal eşitliğin sağlanmasını ister.4. birimde ise insanlar eşit olduğunu ve kardeşçe yaşanması gerektiğini belirtir. Şiirde tema evrensel kardeşliktir.
Nazım Hikmet’in hayatı ile ilgili ayrıntılar üzerinde durulur. (Nazım Hikmet rolünü üstlenen öğrenci yardımı ile) Şairin hayatı ve şiir arasında bağlantı kurulmaya çalışılır. Şiirde bazı söz sanatlarına da yer verildiği belirtilir.
Ahmet Hamdi Tanpınar’nı “Bursa’da Zaman” isimli şiiri:
Bu şiirin 11’li hece ile yazıldığı belirtilir. Kafiyesi bulunur. Şiir serbest nazımla yazılmıştır. Çünkü nazım birimi dizedir. Tema Bursa’da zamandır. Şair “Güvercin bakışlı sessizlik” ifadesinde nesnel gerçekliği duygularını ifadede kullanmıştır. Tarih ve tabiat zaman kavramı üzerinde birleşir. Burada tarih, mimarî, felsefe gibi bilim dallarından yararlanılmıştır. Tanpınar’ın hayatı ile ilgili ayrıntılar üzerinde durulur. (Tanpınar rolünü üstlenen öğrenci yardımı ile) Şairin hayatı ve şiir arasında bağlantı kurulmaya çalışılır.Tanpınar’ın genel olarak eserlerinde işlediği; rüya, zaman, musiki ve sağlam bir tarih bilinci bu şiirde de vardır. Şiirde Orhan zamanına telmih vardır. “Onunla bir yaşta ihtiyar çınar” gibi dizelerde de kişileştirme sanatı vardır. “Güvercin bakışlı sessizlik bile” dizesinde teşbih vadır. “Bursa’da eski bir cami avlusu/Küçük şadırvanda şakırdayan su…”gibi dizelerde de tenasüp sanatı vardır.
Johann Wolfgang von Goethe’nin “Sevgilinin Yakınlığı” isimli şiiri:
11’li ve 5’li hece ölçüsü ile ritim sağlanmıştır. Şiir serbest nazımla yazılmıştır. Divan şiirindeki müstezatlara benzer. Nazım birimi dizedir.Şiir dilinde imgelere yer verilmiştir. (Derin geceler) Şiirin teması özlemdir. “Kırda sessizliği dinlerim gece/her şey susunca” dizelerinde tezat vardır.

*Özet : Şiir incelenirken Zihniyet, ahenk, dil, yapı tema, şiirde gerçeklik ve anlam, şiirde gelenek, yorum ve şairin hayatının şiire etkileri üzerinde durulmalıdır ki tam bir tahlil yapabilelim.

DİL

2007-02-13T17:18:00.000+02:00

"İnsanın dili kalbiyle bir olmalıdır. Sözün dağınıklığı, kalbin perişanlığındandır. Gönül denizdir, dil kıyı; deniz dalgalanınca içindekileri sahile atar..."

MEVLÂNA

YILLIK ÖDEV KONULARI

2007-01-26T13:43:00.000+02:00

9. Sınıf Türk Edebiyatı:

· Çeşitli konularda şiir antolojisi oluşturma (Öğretmenle birlikte belirlenebilir)

. Şiir geleneklerini karşılaştırma

· Şairlerinin ve yazarların hayat hikâyelerini monologlaştırma çalışmaları

. Fotoğraflı otobiyografi çalışması.

. Seçilen örnek şiirlerde gerçek anlam, yan anlam, imge çalışması yapma.

. Herhangi bir konu etrafında "Benim Kitabım" çalışması yapılması.

· "Medyada Edebiyat" arşivi hazırlama

· Yılın kitaplarını tanıtma

. Görüntülü şiir sunumları hazırlama (İnternetten fotoğraflar indirerek, flash fava maker gibi programlar kullanarak)

. Edebiyat sitesi yapma.

. Türkçenin güzelliğini anlatan bir site oluşturma.

. Şiir dinletisi yapma.

. Atatürk ile ilgili şiir antolojisi hazırlama

. Atatürk ile ilgili yazıların derlenerek 125. yıl armağanı şeklinde düzenlenmesi.

. Hikâye incelemesi yapma

. Edebi sanatların örneklerle birlikte sunulması. (ppt sunu olarak hazırlama)

. Seçilen şairlerin şiirlerinde yapı incelemesi.

. Seçilen şairlerin şiir anlayışları ve bu anlayışlara dair şiir örnekleri

. Seçilen yazarların hikaye, roman, tiyatro anlayışları ve örnekler

. Farklı dönemlere ait şiir örneklerinde zihniyet incelenmesi.

. Göstermeye bağlı edebi metinlerin incelenerek, tiyatro yazılması.

. Anlatıma bağlı edebi metinlerin incelenerek, hikâye yazılması.

. Gazete çevresinde oluşan edebî metinlerin incelenip (tablo, şema, slayt v.b gibi) sunumlarla örneklendirilmesi.

. Geçmişten günümüze mektubun sosyal hayatımızdaki yeri ve teknolojik gelişmeler karşısındaki durumu

Proje ya da Ödev Çalışması Taslağı

2007-01-26T13:39:00.000+02:00

GÜZEL SANAT DALLARININ SINIFLANDIRILMASI VE BUNLARA AİT BİLGİ VE RESİMLERİN YERLEŞTİRİLEBİLECEĞİ ŞEMA TASLAĞI

A) GELENEKSEL SINIFLANDIRMA

İŞİTSEL (FONETİK) SANATLAR
a. Edebiyat:
b.Müzik:
GÖRSEL (PLASTİK) SANATLAR
a.Mimari:
b.Heykel:
c.Resim:
d.Hat:
e.Minyatür:
f.Anıt:
DRAMATİK (RİTMİK, KARMA) SANATLAR
a.Tiyatro:
b.Sinema:
c.Dans:
d.Bale:
e.Opera:
f.Pandomim:

(Örnek:
Ali Baba ve Kırk Haramiler operası

İstanbul Devlet Opera ve Balesi (İDOB) yeni sezonu Ali Baba'dan emanet 'Açıl susam açıl' cümlesiyle açıyor. Yeni sezonun ilk galası Selman Ada'nın 'Ali Baba ve Kırk Haramiler' adlı eseri. Hepimizin bildiği bu doğu masalı Selman Ada'nın müziğiyle sahnede. Librettosu Tarık Günersel'e ait. Sahneye ise Murat Göksu koyuyor. )

Şiir Dili Hakkında

2007-01-14T22:28:00.000+02:00

Şiirde, coşku ve heyecanlar kişiye özgü duygu ve duyarlılıklar dile getirilir.
Coşku, heyecan, duygu ve duyarlılıklar kişiden kişiye değişir. Aynı nesne, görünüş ve olay karşısında olan duygu, duyarlık ve heyecanların farklı olması doğaldır. Çünkü her insanda algı ve sezgi farklıdır.
Yukarıda değinilenleri ifade etmek için günlük hayatta kullandığımız dildeki kelimeler ve söz kalıpları yetmez. Kendimizi ifade etmek için de dilden başka gelişmiş araç yoktur. Bunun için dil göstergelerine yeni anlam ve değerler yüklenerek şiir dili oluşturulur.
İnsan, seyrettiği bir manzarada kendince belirlediği bir farklılığı, bir güzelliği dile getirmek için kendine göre gösterge icat edemez; etse de bunu kimse anlamaz. Dildeki kelimeler ve söyleyiş kalıpları bu farklılığı ifade edecek biçimde kullanılır. Böylece dil göstergelerine yeni anlam değerleri yüklenir. Ruh hâllerinin ifadesinde de aynı yola başvurulur.
İnsanların duygu, izlenim, tasarım, sezgi ve coşkuları, kişiye, zamana, mekâna, psikolojik duruma göre değişir. Şiirde de duygu, izlenim, tasarım, sevinç ve coşkular, dille ifade edilmektedir. Ancak dil göstergeleri sınırlıdır. Sınırlı olan dil göstergeleriyle belirlenmesi mümkün olmayan duyarlılıkların, sezgilerin ifade edilmesi söz konusudur. Bu durum kullanılan dilden hareketle ve onun malzemeleriyle yeni bir dil kurmayı gerektirir. Özel bir duyarlılığı, duyguyu, sezgiyi, algıyı, durumu; daha doğru, daha canlı, daha güzel ve daha tesirli ifade etmek; bunları bilinen başka şeylerle ilişkilendirerek anlatmak, göstermek, sezdirmek için gereklidir. İlişkilendirerek anlatmak bir yönüyle anlatan kişinin zevki, kültürü, amacı, bir yönüyle de kullandığı dilin imkânlarıyla ilgilidir.

İşte bu ilişkilendirerek anlatma, gösterme, duyurma, hissettirme ve çağrıştırmada bilinen ve kullanılan dil göstergelerinden yararlanılarak oluşturulan ses ve söz kalıplarına “imge” denir. İmgelerin oluşturulmasında da mecazlardan yararlanılır. Bir sözün kendi anlamı dışında kullanılması mecazdır.

Bir kelimenin ilk anlam dışında bir hayali, bir düşünceyi, bir tasarımı, bir izlenimi ve benzerlerini ifade re kullanılmasında, o sözün gerçek anlamını düşündürmeyecek bir engel varsa, kelime mecaz anlamında kullanılmıştır. "Ahmet'in arabası uçuyor.", "Ali sobayı yaktı." cümlelerinde böyle bir kullanım vardır. Çünkü araba uçmaz, kuş değildir; soba yanmaz, içindekiler yanar.
Mecazların bir kısmında benzerlik ve karşılaştırma ilişkisiyle bir söz başka bir söz yerine kullanılır. Benzetme(teşbih) ve eğretileme(istiare) böyledir. Bir kısmında da birliktelik esastır. Bunlar da mürsel mecaz (düz değişmece) olarak adlandırılır.
Bir kelimenin gerçek anlamını düşünmeye engel olmayan unsurlar bulunmayacak şartıyla da bir söz kendi anlamı dışında kullanılır. Bu biçimde gerçekleşen mecaz tiplerinden biri kinayedir. "Ahmet'in hem eli hem de gözü açıktır. Onun babası da mahallesinde dişli adamdı." Bu cümlelerde Ahmet'in elinin hem yapı bakımından uzunluğu hem de hırsızlığı ifade edilmiştir. Gözü açık söz grubuyla, babanın dişli olması-nı dile getiren kelimeler de böyledir. "Alnı açık, yüzü ak, evinin kapısı açık" sözleri de mecaz olarak kullanılır. Bir sözün açık söylenmesinin uygun düşmediği yerlerde kinaye yolu seçilir.

Kinaye ile birlikte üzerinde durulması gereken söz sanatlarından yani mecaz biçimlerinden biri de tarizdir. İfadeyi kendi anlamı dışında zarif bir biçimde kullanmaktır. Söylenmek istenilenden güzel ve düşündürücü biçimde sapma söz konusudur. Tariz dokundurma, dokunaklı söz söylemedir. Para harcamasını sevmeyen birine "çok cömert davrandınız"; tembel bir memura "çok gayretlidir, masasında kâğıt beklemez"; gösterişli giyen birine "dünyaya çıplak geldiğini unutma" demek bu biçimdeki mecazlara örnek olacak ifadelerdir.000
Mecazlar benzetme, kişileştirme ve birliktelik ilişkileriyle bir sözün kendi anlamı dışında kullanılması sonucu oluşur. Mecazlar; benzetme, eğretileme (istiare), kişileştirme (teşhis ve intak) ve mürsel mecaz (düz değişmece) başlıkları altında incelenir.
Benzetme, eğretileme ve kişileştirme sanatlarında benzetme esastır. Bir sözün benzetme ilişkisiyle bir başka söz yerine kullanılması için iki sözün anlam birimcikleri arasında ilişki olması gerekir. Mürsel mecazın hemen her türünde, iki sözün ifade ettiği kavram ve obje arasında "birliktelik" ilişkisi vardır.

Kelimelerin yazılı ve sözlü metinlerde her türlü mecazlardan yararlanılarak kullanılması sayılı dil birlikleriyle sayısız anlam, düşünce, hayal, tasarı, izlenim, düş ve benzerlerini ifade etmek zorunluluğundan kaynaklanır. Bunun için de bilinen ve kullanılan kelimeler yukarıda üzerinde durulan mecazlar yoluyla yeni anlamlar kazanır. Böylece dil göstergeleri birden çok anlamda kullanılır.
Yukarıda sözü edilenler şiir dilinin oluşmasında önemli özelliklerden biridir. Şiir dilinin özelliklerinden biri de dil göstergelerinin (kelime, kelime grubu, cümleler) birlikte hazırladıkları çağrışımlar ve duygu değerleridir.
Şiirde ses, anlam ve söyleyiş, okuyucuda şairin de düşünmediği yeni, farklı duygu, izlenim ve sezgilerin uyanmasına sebep olur. Şiirde diğer edebî metinler gibi dille gerçekleştirilen sanat eseri olduğu ıçin her okunuşunda yeniden anlam ve değer kazanır. Çünkü iletişimin oluştuğu bağlam değişir.

Aşağıda Türk edebiyatının farklı dönemlerinden alınmış şiirlerden hareketle şiir diliyle ilgili hususi, örnekler verilmiştir.

Örnek 1:

DESEM Kİ

Desem ki vakitlerden bir nisan akşamıdır.
Rüzgârların en ferahlatıcısı senden esiyor.
Sende seyrediyorum denizlerin en mavisini,
Ormanların en kuytusunu sende gezmekteyim.
Senden kopardım çiçeklerin en solmazını
Toprakların en bereketlisini sende sürdüm.
Sende tattım yemişlerin cümlesini.
Cahit Sıtkı Tarancı

Günlük dilin doğal kullanılışında bir insana: "Rüzgârların en ferahlatıcısı senden esiyor." Denilmez. Yine: "Sende seyrediyorum denizlerin en mavisini", "Ormanların en kuytusunu sende gezmekteyim.", “Senden tattım yemişlerin cümlesini", "Toprakların en bereketlisini sende sürdüm." gibi ifadeleri de kullanmayız. Ama bu cümlelerdeki kelimelerin hepsini farklı bağlamlarda kullanırız. Bunun için şiir dilindeki sapmalar burada aranmalıdır.
İnsanı rahatlatan rüzgâr nereden eser? Yerine göre bir dağdan veya bir denizden. Şiirde; "Bunaltıcı yaz sıcaklığında "sen" varlığınla serin bir rüzgâr gibi beni rahatlatıyorsun.", "Sen bende uyandırdığın tesirle serinletici rüzgârın kaynağı gibisin." denilmek isteniyor. Ama böyle bir açıklama yok. Bu durum şiir dilinin özelliğidir.
Denizlerin mavisi insana huzur verir. Ormanların en yoğunu ve en kuytusunda gezmekten zevk duyulur. Çiçek bahçelerinin güzelliğini ve bu bahçedeki solmaz çiçeklerin, toprakların en bereketlisi, yemişlerin tadını düşünmesi insanda değişik duygular uyandırır.
Şiirde "sen" zamiriyle sevgiliden söz edilmiştir. Sevgili rüzgârıyla insanı ferahlatan dağ; mavi rengiyle gözleri dinlendiren deniz; tabiat, gezilen orman ve çiçeklerin en solmazının yetiştiği bahçedir; toprakların en bereketlisi, yemişlerin hepsinin tadını veren bir varlıktır. Bu dizeler benzetme üzerinde kurulmuştur. Yukarıdaki şiir parçası tek bir imge çevresinde oluşmuştur. Doğada bulunan bütün güzellikler sevgilide vardır. Ancak bu, böyle bir cümleyle söylenirse okuyucu ve dinleyicinin dikkatini çekmez. Ayrıca okuyucuda tesirli de olmaz. Sevgili bütün doğal varlıkların görünüşünü, rengini, verimliliğini, kokusunu ve tadını veren bir varlığa benzetilmiştir. Bu benzetmenin yukarıda görüldüğü gibi kısaca ve yoğun biçimde dile getirilmesi, üzerinde durulan sevgili aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.

İmge, şairin gördüklerini ve hissettiklerini her okunduğunda yorumlanabilecek şekilde yoğun olarak dile getirilmesini sağlamıştır.

"Desem ki" şiirinin alınan bu bölümünde "Desem ki" sözünü "senden" ve "sende" zamirinin yer aldığı cümleler izlemektedir. Bu cümlelerin hepsinde "ben" sevgili karşısında, kendi duyarlılığını haber cümleleriyle ifade etmektedir. "Sen" zamiri her dizede bir başka yerde ifade edilmiş, böylece şiire olumsuzluk katacak sen tekrarından kaçınılmış; "ben", "sen" karşısında duygularını konuşma dilinin doğallığı içinde ifade etmiştir.

Örnek 2:

Çukurova bayramlığın giyerken
Çıplaklığın üzerinden soyarken
Şubat ayı kış yelini kovarken
Cennet demek sana yakışır dağlar
Karacaoğlan

Karacaoğlan'ın bu dörtlüğü: "Belli bir mevsimde dağlar cennet gibi olur." cümlesinde ifade edilen düşünce üzerine kurulmuştur. Türkçede güzel bir yerin cennete benzetilmesine çok rastlanır. Ancak burada belirtilmemiştir. Çukurova'nın "çıplaklığını üzerinden soyması", "Çukurova'nın bayramlığını giymesi”, “Şubat ayının kış yelini kovması" gibi söz gruplarıyla mevsime işaret edilmiştir. "Şubat ayından sonra Çukurova çevresinde dağlar cennet gibi olur." cümlesi hiçbir okuyucuda, hiçbir zaman, hiçbir duygu uyandırmaz. Çünkü, böyle bir ifade doğal bir olayı, doğal bir şekilde ifade etmektedir.
Dörtlükte Çukurova, çıplaklığı üzerinden soyan ve bayramlık giyen bir insana benzetilmiş; şubat ayı da kış yelini kovan bir insan olarak düşünülmüştür. Her iki durumda da kişileştirme söz konusudur. Çünkü; kovmak iradeyle gerçekleştirilen bir eylemdir. Ovanın çıplaklığını üzerinden soyması kıştan bahara geçişteki değişimi dile getirmektedir. Ova rastgele bir elbise değil, bayramlık giymektedir. Şair doğayı olduğu gibi değil gördüğü gibi anlatmak ve kişisel duyarlılığını dile getirmek için kişileştirmeye başvurmuştur.

Şiir İnceleme Tekniği

2007-01-11T18:40:00.000+02:00

A.Biçim (Şekil) Unsurları:

1. Nazım Şekli:(Gazel, Kaside, Mesnevi; Koşma, Semai, Mani; Serbest nazım)
2. Nazım Türü:(Tevhid, Münacat, Naat, Methiye, Mersiye, Hicviye; Güzelleme, Koçaklama, Taşlama, Ağıt ya da Epik, Lirik, Pastoral, Didaktik, Satirik, Dramatik)
3. Nazım Birimi:(Mısra(dize), Beyit, Dörtlük; Bent; Serbest)
4. Nazım Ölçüsü:(Hece ölçüsü; Aruz ölçüsü;Serbest)
5. Uyak(Kafiye)-Redif:(Tam,Yarım,Zengin,Tunç,Cinaslı Kafiye ; Redif )

B.İçerik (Muhteva) Unsurları:

1. Şiir ve Zihniyet: Şaire, yazıldığı döneme ve edebî akımlara göre değişebilir.2. Şiirin Ahenk Unsurları: Ses ve Ritim Unsurları
3. Şiirin Dili: Şiir dilinin doğal dilden ayrı, yan anlamlı bir dil olduğu; öznellik, imge ve çağrışım değeri taşıdığı dikkate alınmalı.
4. Şiirde Yapı: Hangi birimle oluşturulduğu; nazım şekli ya da nazım türünün özellikleri bilnmeli.
5. Şiirde Tema: Konu ve ifadeler arasındaki bütünlüğü sağlar. Aşk,Kahramanlık, Ayrılık gibi?
6. Şiirde Gerçeklik ve Anlam: Doğal dil, doğrudan ve tek boyutlu olarak ele alırken şiir dilinin bu gerçekleği değişik şekillerde ve boyutlarda (Şair-Şiir-Gerçeklik-Okuyucu ilişkisi açısından) işlediği bilnmelidir. Şiirde değiştirilen gerçekliklere örnekler verilmelidir.
7. Şiir ve Gelenek: Şairin hangi geleneğe(Divan şiiri, halk şiiri, garip, ikinci yeni gibi?) bağlı ya da bağımsız olduğu; bu geleneğin şiir özellikleri bilinmelidir.
8. Şiir ve Şair: Şairin edebi kişiliği ve şiirlerinde işlediği konular?

Manzume ve Şiir

2007-01-06T20:45:00.000+02:00

Nazım; belli bir ölçüye ve kafiye düzenine bağlı mısralarla oluşturulan anlatım şekline denir. Nazımla yazılmış eserlere ?manzûm eser? denir.
Manzume; Alt alta sıralanmış mısralardan oluşan, her mısrası büyük harfle başlayan, sanatsal bir değer taşıma zorunluluğu olmayan, ölçülü ve kafiyeli metinlere denir.

Eskiden manzum olarak yazılmış bütün eserler aynı zamanda şiir olarak değerlendiriliyordu. Günümüzde ise belli bir ölçüye göre yazılmak şiir için yeterli bir unsur olarak görülmemektedir.

Bir söz grubunun şiir sayılması için özgün imgelere sahip olması, şiirsel bir anlatımının olması, çağrışım gücü yüksek sözcüklerle yazılması, güzel sanat eseri sayılma özelliklerini üzerinde taşıması gerekir.

?Hasta Çocuk? ve ?Hikâye? isimli metinleri; ses, ritim, yapı, dil, anlam ve gerçeklik bakımlarından farklılık ve benzenliklerini şöyle inceleyebiliriz:

1. ?Hasta Çocuk? metninde olaya bağlı olarak duyguyu yansıtan güçlü bir ses akışı vardır. Metnin ritmi aruz ölçüsü, dize sonlarında kafiye ve rediflerle sağlanmıştır. Yapı bakımından bir manzume ya da manzum hikâye özelliği göstermektedir. Metindeki kelimeler genellikle gerçek anlamıyla kullanılmıştır. Metinde anlatılanlar gerçeklik bakımından yaşanması mümkün olan olaylar üzerine kurulmuştur.
2. "Hikaye" metninde ise duyguyu yansıtan bir ses akışı vardır. Ayrıca her birim sonunda tekrarlanan sözcükler ses akışına yardımcı olur. Metnin ritim benzerlikleri, birimlerin başı ve sonlarında tekrarlanan sözcükler tarafından sağlanmaktadır. Yapı bakımından dört dizeli altı birimden oluşmaktadır. Metindeki sözcükler gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır. Öznel duyguların yansıtıldığı bir gerçeklik vardır. Bu şiir gerçekliğinde çağrışım çok kuvvetlidir.
Hikâye?nin düz yazıya çevrilmesi zordur. Çünkü çağrışım gücü yüksektir. Fakat Hasta Çocuk?un düz yazıya çevrilmesi kolaydır.
Manzûmede anlatma ve gösterme; şiirde ise öznellik, duygu ve çağrışım önemlidir.
Manzûmede yaşanmış veya yaşanabilecek olaylar, şiirde ise olaylar, durumlar? karşısındaki seziş, duyuş ve hayal dile getirilir.
Manzûmelerde ve şiirlerde konular işlenirken lirik, epik, pastoral, didaktik, dramatik, satirik gibi batı edebiyatlarından alınma türler kullanılmaktadır.

*Özet :

Bir öykü belli bir uyak, ölçü ve nazım biçimiyle, yani manzum olarak dile getirilebilir ya da herhangi bir bilgi, akılda daha kolay kalsın, çabucak unutulmasın diye manzum olarak yazılabilir. Ancak bu metinlerin nazımla yazılması onları şiir yapmaz. Manzumelerin sanatsal değer taşıma zorunluluğu yoktur. Oysa şiirde, sadece bir dize bile özgün bir imgeye, ses ahengi sağlayan sözcüklere sahipse, şiirsel bir anlatıma kavuşmuş olur.

Metin ve Şair Hakkında

2006-12-27T21:07:00.000+02:00

*Şâirin hayatı ve sanat anlayışı hakkında bilgi sahibi olmamız bize o şiiri yorumlamada bir fayda sağlayabilir ama şiirin her mısrasında hayatıyla bağlantı kurmaya çalışmak o şiirden sanat zevki almamızı engeller.

*Bütün güzel sanat eserleri gibi şiir de bir sanatçının ürünüdür. Her eserle onun mimarı arasında az yad a çok bir ilişki olabilir. Bir şairin mizacı, tecrübeleri, kültürel birikimi, sanat zevki ve dünya görüşü eserine yansıyabilir.
*Sanatçının yaşadığı dönem şiirin dil zevkine, temasına, yapısına, anlatım biçimine yansır.
*Hâlet Çelebi?nin 1907-1958 yılları arasında yaşadığı ve şiir için:

? Kelimelerin bir araya gelmesinden oluşan bir büyük kelimeden başka bir şey değildir. Çünkü şiirde kelimeler müşahhas malzeme ile mücerret bir âlem oluşturur.? düşüncesindedir. Onun şiirini üç döneme ayırabiliriz: eski kültürümüze bağlı olarak yazdığı şiirler, garip şiirinin yaygın olduğu dönemde yazdıkları ve İslâm Tasavvufundan yararlanarak oluşturduğu şiirler.
*Çelebi?nin iki şiirinde de ahenk tekrarlanan sözcüklerle sağlanmıştır. Şiir dilinde imgeler ve çağrışımlar önemli yer tutar. Serbest nazım kullanılmıştır. Şiirde mistik konular ele alınmışsa ön bilgi sahibi olmak gerekir.
*Sınıf iki gruba ayrılarak kitaptaki ?Ölümden Sonra? ve ?Gün Eksilmesin Penceremden? isimli şiirler öğrencilere yorumlattırılır. Yorum sırasında şâirin hayatı ve edebî şahsiyetinden yararlanılır. 1. şiirde ölüm temasının işlendiği, sanatlı söyleyişten uzak olunduğu, dilin sade olduğu, 11?li hece ile şiirin yazıldığı vurgulanır. 2. şiirde ise temanın yaşama sevinci olduğu, yine hece ölçüsü ile şiirin yazıldığı belirtilir.

*Özet : Şiir sanatçının hayatının ve ruh halinin yansıması olmamakla birlikte bunların değiştirilip dönüşmesiyle oluşan, dille ifade edilen bir güzel sanat etkinliğidir.

Şiir Yorumuna Dair terimler

2006-12-25T19:41:00.000+02:00

Bir yazıyı veya bir sözü yorum yaparak açıklamak, o metinden kendine göre bir yargıya varmak demektir.
Anlam iletişim esnasında iletinin alıcıda uyandırdığı her türlü etkidir. Her anlam bir bağlamda oluşur ve farklı bir bağlamda algılanır. Okuyucunun metni kendi dünyasına göre anlamlandırması alımlamadır.
Yorum ise okuyucunun değişen ölçütlerine, kültürüne(özellikle şiir kültürü), zevkine, bilgi birikimine, ruh haline, içinde bulunduğu bağlama göre metni yeniden değerlendirmesidir.
Şiirlerde olduğu gibi farklı anlamlar kazanabilecek metinlere açık metin denir.

Şiirde Yorum 2

2006-12-25T19:36:00.000+02:00

Bir yazının veya sözün, anlaşılması güç yönlerini açıklayarak aydınlığa kavuşturmaya genel anlamda yorum diyoruz. Bir metni yorumlamak için ise şiirin anlamını üzerinden yola çıkmak gereklidir. Anlam iyi tespit edilirse şiir üzerinde sağlam yorumlar yapılır. Metindeki anlamı tam olarak tespit edemezsek metin üzerinde yanlış yorum yapılmış olur.
Edebî eserler bir bütündür. Her eser, yazarın davranış tarzının ifadesidir. Ayrıntılar metnin bütününe hizmet ettiği gibi sanatçının kişiliği ile de yakından ilgilidir. Şiirde yorum yaparken yazarın kişiliğini de göz ardı etmemek gerekir. O halde bir edebî eserde aranacak öncelikli özellik, nasıl bir davranış tarzının ifadesi olduğunu tespit etmek olmalıdır. Bu tespiti yapabilmek için esere bütün olarak bakmak, eserin ruhunu kavramak, konu ve şairin üslubuna ait özellikleri bu ruha bağlamak gerekir.

İyi bir şiir yorumu yapabilmek için ele alınan şiirin şairi hakkında yeterli bilgiye sahip olmak gereklidir. Şairin içinde büyüdüğü kültürel çevreyi, şiirin yazılış ve yayınlanış tarihlerini, o tarihlerdeki sosyal olayları da bilmek gerekir. Burada karşımıza şiir-şair-zihniyet-dönem kelimelerini her zaman bir bütünlük içinde düşünmemiz gerektiği çıkıyor. Örneğin; Mehmet Akif Ersoy?u tanımayan, yakın tarihimizin özelliklerini bilmeyen bir kimse, İstiklal Marşı?mızı yeterince yorumlayamaz. Ne anlatmak istediğini tam anlamıyla kavrayamaz. Çünkü bu şiiri iyi yorumlayabilmek için Mehmet Akif?in düşünce dünyasını iyi tespit etmek gereklidir.
Şiirler çok anlamlı metinlerdir. Böyle metinlere açık metin denir. Açık metinlerde anlam okuyucuya göre değişir. Bu metinlerde anlatılan düşünceler, olaylar, duygular açık olarak verilmez, şair adeta okuyucunun zihninde bir boşluk bırakır. Okuyucu da bu boşlukları kendi arzu ve zevklerine göre doldurur. Şiiri kendi düşüncesine göre yorumlar. Bu yüzden şiirde nesnel bir gerçeklik aramak doğru olmaz.

II: Dönem İçin Hikaye ve Roman Türünde Proje Yapma

2006-12-25T19:26:00.000+02:00

HİKÂYE VE ROMAN TAHLİL ETME ÇALIŞMASI :

KİTABIN ADI :
YAZARI
KİTABIN SAYFA SAYISI,
BASILDIĞI YAYINEVİ,
BASILIŞ YILI VE YERİ
TÜRÜ
KİTABIN ÖZETİ
ESERDEKİ KAHRAMANLAR VE ÖZELLİKLERİ
ESERDEKİ YER
ESERDEKİ ZAMAN
ESERDEKİ OLAY VE OLAYLAR ZİNCİRİ
ESERDE ANLATILMAK İSTENENİ KISACA İFADE ET
ESERDE YAŞANANLAR GERÇEĞE UYGUN MU?
ESERİNDEN ÇIKARILACAK SONUÇ VEYA ESERİN YAZILIŞ SEBEBİ NEDİR?
ESER NİÇİN BİR EDEBÎ METİNDİR?
YAZARIN DİLİ SADE Mİ? NİÇİN?
ESERİ YORUMLAYIN (BEĞENDİYSENİZ SEBEPLERİ, BEĞENMEDİYSENİZ SEBEPLERİ)
METİN BİR SANAT ESERİ OLARAK KABUL EDİLEBİLİR Mİ ? NİÇİN?
ESERDE EN BEĞENDİĞİN KARAKTER HANGİSİ? NİÇİN?
YAZARIN HAYATI

NOT : OKUDUĞUNUZ ESER BİR HİKÂYE KİTABI İSE HER HİKÂYE İÇİN AYRI BİR TAHLİL ÇALIŞMASI YAPMANIZ GEREKECEK)

METİN NEDİR?

2006-12-25T19:11:00.000+02:00

Metin, belirli bir iletişim bağlamında, bir ya da birden çok kişi tarafından sözlü ya da yazılı olarak üretilen anlamlı bir yapıdır. Metin çok farklı düzeylerde dille iletişimde bulunmak amacıyla cümlelerden oluşan, cümlelerle oluşturulan anlatma ve anlaşma aracıdır.

Metnin oluşumunda sesten paragrafa dil birimleri kullanılır.

Edebi Metin Nedir?

Edebî metinlerde dil, bilgi aktarmak veya öğretmek amacıyla kullanılmaz. Kelimeler, günlük hayatta, herkesin bildiği, alışılmış anlamlarıyla değil, yazarın okuyucuya sunmak istediklerine göre yeni anlamlar yüklenir.

Edebî Metinler İle Bilimsel Metinlerin Farkı

Bu bakımdan anlatmaya bağlı edebî metinler ile bilimsel metinler birbirinden farklıdır. Bilimsel metinlerde anlam herkes için aynıdır. Hiçbir yerde ve durumda değişmez. "Akdeniz'in bitki örtüsü makidir." gibi bir cümle herkes tarafından aynı şekilde algılanır. Ancak edebî metinlerde, okuyucunun o anda içinde bulunduğu ruh hâli, dünya görüşü, bilgi ve kültür seviyesi edebî metnin anlamını değiştirir. Çünkü edebî metinlerdeki sözler veya söz grupları yalnızca sözlük anlamlarıyla metinde yer almazlar; bulundukları bağlama(ortama) göre anlam değeri kazanırlar.
Edebî metinler yan anlam bakımından zengindir. Kelimeler ve kelime grupları, metin içerisinde farklı anlamlar kazanır. Bu nedenle edebî metinler anlam bakımından zenginleşir. Tek bir anlamları bulunmaz, okuyucunun bilgisi, görgüsü, psikolojik durumuna göre yeniden anlamlandırılır ve yorumlanırlar.

Anlam, Anlama, Anlatım, Yorum ve Yorumlama

Bir metnin yorumundan söz edebilmek için, onun anlamı üzerinde durmak gerekir.
Anlam, iletişim esnasında, iletinin, alıcıda uyandırdığı her türlü etkidir. Anlam, anlatımla gerçekleşir. Anlatım ise; düşüncenin, duygunun kısacası anlamın sözle, davranışla, jest ve mimiklerle alıcıya ulaştırılmasıdır. Anlatmak insan için vazgeçilmez bir ihtiyaçtır. Bunun oluşması için bir gönderici (yazar), bir alıcıya (okuyucuya) ve bir iletiye (mesaja) ihtiyaç vardır. Bu iletinin alıcı tarafından tam olarak algılanabilmesi için alıcı ile gönderici arasında dil ve kültür birlikteliğine, alıcının bilgi bakımından donanımına ihtiyaç vardır. Bu bakımdan ileti ile alıcı arasında bir bağın bulunması gerekir.
Okuyucunun metni yeniden anlamlandırma, değerlendirme va adlandırmasına yorum denir.
Edebî metinler okuyucunun kültürüne, anlayışına, zevkine, içinde bulunduğu psikolojik duruma göre yeni anlam değerleri kazanırlar.
Anlam değerleri her okuyucuda ve her okunduğunda yenilenir. Bu bakımdan edebî metinlerin bir tek anlamları yoktur. Her okunduğunda yeniden anlam kazanır, yeniden yorumlanırlar. Bu da kurmaca oluşlarından ve yan anlam bakımından zenginliklerinden kaynaklanır.
Anlatmaya bağlı edebî metinlerde yazarlar, dış dünyadan aldıkları izlenimleri bir tema çevresinde kurmaca bir yapı ile anlatırlar. Kurmaca gerçek olmayan demektir. Onların da kendi içerisinde dereceleri vardır. Dış dünyada yaşanan gerçek bir olayın anlatıldığı ve gerçeklik iddiası taşıdığı metinler, tarih veya hatıradır.

Güzel Sanatların Sınıflandırılması

2006-12-18T16:21:00.000+02:00

Uygarlık tarihi boyunca sanat dallannda sürekli bir çoğalma ve değişme olmuştur.
Sanat uzmanları, birbirlerine benzerlikleri, amaçları ve kullandıkları malzemeleri dikkate alarak güzel sanatları iki değişik biçimde sınıflandırmışlardır:

a) Geleneksel Sınıflandırma

Bu sınıflandırmada sanat eserlerinin seslendiği duyu organları belirleyici unsurdur. Buna göre:
Görsel Sanatlar: Bu gruptaki sanatlara "Plastik Sanatlar" da denilir. Resim, heykel, mimari vb.
İşitsel Sanatlar: Kulağa hitap eden bu sanat türleri "Foneteik Sanatlar" adını alır. Müzik, edebiyat vb.
Dramatik-Karma Sanatlar: Hem görsel hem işitsel olan sanatlardır. Tiyatro, sinema, opera, operet vb.

b) Çağdaş Sınıflandırma

Geleneksel sınıflandırmada kimi sanat türlerini herhangi bir gruba dahil etmek beraberinde birtakım zorlukları da getirmektedir. Bu yüzden daha kapsamlı bir sınıflandırmaya ihtiyaç duyulmuş ve çağdaş sınıflandırma ortaya çıkmıştır. Bu yöntemde söz konusu edilen sanat dalının niteliği ve tekniği göz önünde bulundurulmaktadır.

Yüzey Sanatları: Tüm iki boyutlu sanat çalışmaları, yani bir eni ve bir boyu olan kâğıt veya tuval üzerine, bir duvar ya da kumaş üzerine uygulanan sanatlardır. Resim ve türleri ( yağlı boya, sulu boya, baskı sanatları vb. ), duvar resmi, minyatür, karikatür, fotoğraf, süsleme vb.
Hacim Sanatları: üç boyutlu sanat çalışmalarıdır. Sözgelimi heykel, seramik, anıtlar vb.
Mekân Sanatları: İç ya da dış mekânı içine alan ya da düzenleyen sanat dallarıdır. Mimarî ve çevre düzenlemesi gibi mekâna ilişkin tüm tasarım çalışmaları.
Dil Sanatları: Edebiyat ve yazı türlerini kapsayan sanatlardır. Roman, hikâye, şiir, deneme, tiyatro metni ve film senaryosu vb.
Ses Sanatları: Müzik ve müziğin bütün türlerini kapsayan sanatlardır. Halk müzikleri, klâsik müzikler vb.
Eylem Sanatları: İnsan bedeniyle anlatım gücü kazanan sanatlardır. Bale, dans türleri, halk dansları, pandomim vb.
Dramatik Sanatlar: İnsanın bir eylemle kendini veya bir olayı, bir olguyu anlattığı sanatlardır: Tiyatro, opera, müzikal oyun, kukla gibi sahne sanatlarıyla sinema, gölge oyunu gibi türler bu grupta toplanabilir.

Sanatın Tanımı ve Özellikleri

2006-12-18T16:15:00.000+02:00

Sanat, maddi kaygı gütmeyen, insanda estetik haz ve heyecan uyandıran ürünlerin toplamıdır. Sanatta temel olan güzellik, derinlik, etkileyicilik ve öğreticiliktir.
Sanat ilk insanla başlamış ve uygarlığa paralel olarak gelişimini sürdürmüştür. İnsanı ilgilendiren her şey sanatın da konusu olmuştur.

Amacı sadece güzellik ve derinlik olan, insanda coşku ve hayranlık uyandıran sanatlara "Güzel Sanatlar" diyoruz. Müzik, resim, heykel, tiyatro, edebiyat, bale gibi sanat dalları güzel sanatların önemli olanlarıdır.

Sanatın maddi çıkar amacı taşıması "zanaat" terimiyle karşılanır. Mermercilik, çinicilik, oymacılık vb.

Sanatın hareket noktası ruhsal olan iç dünyayla görünen dış dünya yani "doğa"dır. Sanat insanın iç dünyadan dış dünyaya açılma arzusuyla başlar. Korku, umut, başarma güdüsü, sevinç, üzüntü gibi tüm duyguların ifade biçimi olan sanatta düşünsel çabalar, din gibi olgular da etkili olmuştur. Diğer bir etken de insanda oyun ve değişim tutkusudur.
Doğu düşüncesinde başta insan olmak üzere tüm yaratılmışların gerçek birer sanat eseri olduğu vurgulanmıştır.

İnsan, Güzel Sanatlar sayesinde, var olan malzemeyi yeniden biçimlendirir ve bu şekilde kendini ifade etmeye çalışır. İnsanlar bilim, teknoloji ve anlayışların tam olgunlaşmadığı dönemlerde, çizgi, boya ve kil yoluyla çeşitli biçimler, desenler, sanat ürünleri ortaya koymuşlar ve bu şekilde içlerini dökmüşlerdir. Son dönemlerdeyse sanat ürünleri hem çeşit olarak hem de taşıdığı değer açısından artmıştır.

Sanatta yaklaşımlar ve değer yargılarının çağdan çağa, sanatçıdan sanatçıya değişiklik göstermesi pek tabiidir. Bu durum toplumun beğenilerindeki değişikliklerden kaynaklandığı gibi sanatçıların bireysel tercihlerinden de kaynaklanabilmektedir.
Sanat sitilleri, tarihi akış içinde çeşitli adlar almıştır: arkaik tarz, klasik tarz, barok tarzı, modern tarz, post-modern tarz vb.

Sanat Toplulukları ya da Ekol

Tarz (üslup) bakımından bir birine az ya da çok benzeyen sanatçıların oluşturduğu gruba ekol adı verilir: Halk şiiri, Divan şiiri, Garip, Beş Hececiler, İkinci Yeni, Sembolistler, Viyana Ekolü, Romantik Ekol vb.

Sanat ve Estetik

Sanatı coşkun kılan onun estetik yönüdür. İnsan, yaratılışı gereği güzele ve güzelliğe eğilimlidir. Örneğin bir biyolojik varlık olan "gül" bitkisi insanın ruhunda derin izler bırakarak insanda hayranlık duygusu uyandırabilmektedir. Bu hayranlık, hoşa gidiş, "gül"ün gerçekten güzel oluşundan kaynaklandığı gibi insanın onu öyle görme arzusundan da kaynaklanabilir. (Alman düşünürler, "Einfuhlung" teorisiyle "gül"ün aslında güzel olmadığını, ona güzellik özelliğini veren şeyin insan ruhundaki güzellik melekesinin olduğunu ileri sürmüşlerdir. Doğu kültüründe bu düşünce daha kapsamlı olarak "Güzel gören, güzel düşünür, güzel düşünen hayattan lezzet alır." sözüyle dile getirilmiştir.)

İnsanın özünde var olan estetik duygusu sanata da yansır. Bir "gül?den hoşlanabildiğimiz gibi onun taklit edilmesiyle yapılmış bir resimden de hoşlanabiliriz.

Yunanca "aisthetikos", "aisthonesthi", "duymak", "algılamak" sözcüklerinden kaynaklanan, güzel duygusuyla, güzelin algılanmasına ilgili şey anlamına gelen "aisthetike" (duyum) ya da estetik, güzelin ve güzel sanatların yapısını inceleyen bir felsefe dalı olarak gelişmiştir.

Günümüzde sanatları belirleyen yalnız "güzellik" değildir. Bunun yanında komik, trajik, yüce, çirkin, iğneleyici, dehşet verici, hoş olmayan vb. unsurlar da vardır.

HALK EDEBİYATI VE ÖZELLİKLERİ (HALK ŞİİRİ GELENEĞİ)

2006-12-14T00:33:00.000+02:00

Halk Edebiyatı, sözlü edebiyatın uzantısıdır. Halkın yarattığı sözlü eserlerden oluşur. Dil., biçim, konular, duyarlıklar bakımından halk kültürüne sıkı sıkıya bağlıdır.

HALK EDEBİYATI?NIN TEMEL ÖZELLİKLERİ

1. Bu edebiyat, halk diline bağlıdır.
2. Dil ve anlatımda süslü söyleyişe yöneliş yoktur. Genellikle yalın anlatım kullanılır.
3. Halkın içinden doğan eserler, konu, tema ve duyarlık bakımından halkın hayatına sıkı sı-kıya bağlıdır.
4. Şairler, genellikle okumamış kişilerdir.
5. Dörtlük birimi esastır.
6. Şairlerde , milli ölçü olan hece ölçüsü kullanılır.
7. Aşk, doğa, ayrılık, özlem, dil, tasavvuf konularının yanı sıra toplum hayatını ilgilendiren sorunlara da sık sık eğilen şairler, bunlarla ilgili eleştiriler getirirler.

BAŞLICA NAZIM BİÇİMLERİ

Halk şiirindeki nazım biçimlerini iki ana öbekte inceliyoruz.:

1.MANİ : Maniler, anonim, lirik şiirlerdir,?AABA? uyak düzeniyle, 7?li hece ölçüsünün 4-3 durağıyla söylenir. Ana tema sevgidir. Dört dizeden oluşan manilere ?düz mani? denir. Üç dizeden oluşan ve ?ABA? biçiminde uyaklanan maniler ?kesik mani?, beş dizeden oluşan ve ?ABACA? biçiminde uyaklanan maniler ?genişletilmiş mani?, uyakları cinaslı sözcüklerden seçilen maniler ise ? cinaslı mani? adını alır.
2.KOŞMA : Koşma tipi nazım biçimlerinin kalıplaşmış bir yapısı vardır. Hepsi, dörtlüklerle ve değişmez bir uyak düzeniyle (ABAB/CCCB/DDDB, AAAB/CCCB/DDDB ya da ?B-B/CCCB/DDDB) söylenir. Bunlar, kullanılan ölçü kalıbı, uzunluk-kısalık, konular bakımından farklılıklar taşır.
Koşma tipi nazım biçimlerinin başlıcaları şunlardır:

KOŞMA Kısa, lirik şiirlerdir.
Dörtlüklerle, AABA(-A-A)/CCCA/DDDA uyak düzeniyle, hece ölçüsü-nün 6-5 ya da 4-4-3 duraklı 11?li kalıbıyla söylenir.
Aşk ve doğa konularının yanı sıra,ayrılık, özlem, yalnızlık,gurbet, sıla, ölüm gibi temaları işler. Genellikle saz eşliğinde, ezgiyle söylenen koşmalar, ezginin niteliğine göre ?Acemi koşması, Ankara koşması, topal koşma, kesik kerem? gibi türlere ayrılır.

3.DESTAN:Biri, sözlü gelenekte evrenin ve insanın oluşumunu, toplumu derinden etkileyen olayları olağanüstülükler katarak anlatan uzun manzum öyküler; öteki Halk Edebiyatı?nda bir nazım biçimi olmak üzere iki ayrı destan vardır. Birinci tür olan destanla ilgili bilgileri ?İslam?dan Önceki Türk Edebiyat?ı? başlığı altında verildi. Nazım biçimi olan destan ise, ölçü, duraklar, uyak düzeni bakımından koşmaya benzer; ancak destanlar, konularıyla koşmadan ayrılır. Bunlarda, genellikle bir yöre halkı üzerinde derin etki yaratan olaylar ve bunların uyandırdığı ortak duygular dile getirilir. Bir kısım destanlar ise mizahidir. Bunlarda 11?li hecenin yanı sıra, 7?li ve 8?li hecede kullanılmak-tadır. Destanı koşmadan ayıran bir başka özellik ise, bunların uzun olmasıdır.

4.SEMAİ:Uyaklanışı koşmaya benzer. 8?li hece ölçüsünün 4-4 durağıyla ve özel bir ezgi eşliğinde söylenir. Konuları, koşmada olduğu gibi aşk, doğadır.

VARSAĞI: Uyak düzeni ve ölçüsü semai gibidir; ancak ezgisinin niteliği ve konusu ondan farklıdır. Var-sağıda yiğitçe bir söyleyiş vardır. Bu nedenle de ?Bre!Hey!Behey!? gibi ünlemlerle başlar.

TÜRKÜ: Hece ölçüsünün türlü kalıplarıyla söylenen ezgili, anonim şiirlerdir. Bazen de kime ait olduğu bilinen şiirler, türkü formlarıyla söylenir. Türkülerde genellikle iki bölüm bulunur. Birincisi, şiirin iskeletini oluşturan ?asıl bölüm? ; ikincisi ?kavuştak?tır. Kavuştaklar, asıl bölümlerin arasına gelerek onları birbirine bağlar.

İLAHİ VE NEFES: Din ve tasavvuf konularının işlendiği şiirlere ?ilahi? denir. Koşma gibi uyaklanan ilahilerde 4-4 duraklı 8?li ölçü kullanılır. Bunlar herhangi bir tarikatın görüşlerini yansıtmaz; konuyu genel olarak ele alır.İlahilerin Bektaşi tekkelerinde söylenenlerine ?nefes?, Alevi anlayışına bağlı olanlarına ise ?deme? adı verilir. İlahi, nefes ve demeler, bestelenerek söylenir.

BAŞLICA NAZIM TÜRLERİ

Halk şiirleri, konularına göre türlere ayrılır. Bu nazım türleri şöyle sıralanabilir:

GÜZELLEME: Sevgi üstüne söylenen şiirlerdir. Bazen de bunlarda doğa güzellikleri karşısında duyulan hayranlık duygusu dile getirilir.

KOÇAKLAMA: Konusu yiğitlik,kahramanlık, kavga ve savaş olan şiirlerdir.

TAŞLAMA: Bir kişiyi ya da toplumdaki bir aksaklığı yermek amacıyla söylenen şiirlere bu ad verilir.

AĞIT: Sözlü Türk Edebiyatı?ndaki saguların Halk Edebiyatı?nda aldığı biçimdir. Ölen kişilerin ardından söylenir, ölümden doğan acıyı dile getirir. Genellikle kadınlar tarafından yakılan ağıtlar, anonim özellik taşır. Bununla birlikte, az da olsa, şairi bilinen ağıtlara rastlanmaktadır.
MUAMMA: Kapalı bir biçimde anlatılan bir olayın ya da bilginin okuyucu tarafından anlaşılmasını, bunlarla ilgili soruların cevaplandırılmasını isteyen bir tür manzum bilmecedir.

NOT: Kimi kaynaklarda ?Destan, ilahi, nefes ve deme?, hem birer nazım biçimi, hem de tür olarak değerlendirilmektedir.

HALK ŞAİRLERİNİN GRUPLANDIRILMASI

Halk şairleri, halk şiirinin yerleşmiş kurallarına bağlı kalmakla birlikte, türlü kültürel nedenlerle dil, anlatım, ölçü kullanımı bakımından farklı yönelişler içine girebilmektedirler. Ayrıca yaşadıkları çevre de onların sanat anlayışlarını farklılaştıran bir etmen olarak karşımızı çıkmaktadır. Halk şairlerini, işte bu gibi noktaları dikkate alarak şöyle ayırıyoruz:
1. GÖÇEBE(GEZGİN) ŞAİRLER
Bir yere bağlı kalmadan gezerler. Genellikle eğitim görmedikleri için, Divan Edebiyatı?ndan etkilenmezler. Dilleri sadedir. Hece ölçüsüne bağlıdırlar. Geleneksel şiir anlayışını sürdürürler.
2. YENİÇERİ ŞAİRLER
Osmanlılar zamanında askerlik, hayat boyu süren bir meslekti. Orduda görev arasında şairler yetişmiştir. Bunlar, katıldıkları savaşlarla ilgili yiğitlik şiirleriyle dikkati çekerler. Dil, anlatım, ölçü bakımından, göçebe şairler gibi geleneksel şiir anlayışına bağlıdırlar.
3. KÖYLÜ ŞAİRLER
Hayatları köylerde, kasabalarda geçer. Büyük kentlerle ilgileri olmadığı için, kent kültüründen, Divan Edebiyatı?ndan etkilenmeden, halk şiiri geleneklerine bağlı kalmışlardır.
4.KENTLİ ŞAİRLER
Genellikle Divan Edebiyatı?nın etkisinde kalırlar. Hem Halk, hem de Divan Edebiyatı tarzında şiirler söylerler. Dillerinde Arapça ve Farsça sözcüklerin oranı yüksektir. Hece ölçüsüyle birlikte aruza da yer verirler.
5. TASAVVUF (TEKKE ) ŞAİRLERİ
Tekkelerde yetiştikleri, din ve tasavvuf konusunda eğitim gördükleri için, dilleri, göçebe, yeni-çeri ve köylü şairlere göre bazen daha ağırdır. Zaman zaman Divan Edebiyatı?nın dil, anlatım, biçim, ölçü özelliklerini taşıyan şiirler söylerler. Örneğin Yunus Emre bile, aruz ölçüsü ve mesnevi düzeniyle Risaletü?n Nushiyye adlı bir eser vermiştir.

Şiir ve Gelenek Hakkında

2006-12-14T00:13:00.000+02:00

Şiir geleneğinin daha önce yaşamış şairlerin eserleriyle oluşması,
Sosyal ve kültürel ortamın şiire kazandırdığı farklı söyleyiş ve özellikler,
Her dilin kendine ait bir şiir geleneği olduğu,
Şiirin ait olduğu geleneğin özelliklerinin belirlenmesi

İnsan eli ve emeğiyle yapılan ve gerçekleştirilen her şey geçmişten geleceğe uzanır. Yani kültür alanında yer alan başarı ve etkinliklerin bir geçmişleri vardır. Bunlar kendi geçmişlerinden aldıklarını kendi dönemlerinin zevk ve anlayışı, görgü ve bilgi birikimi, düşüncesi ve duyarlılığı ile yoğrularak geleceğe teslim edilir.

Her kuşak kendi döneminin zevk, anlayış, görgü ve bilgi birikimi, düşüncesi ve duyarlılığından yararlanarak ömrünü sürdürür ve geleceği hazırlar. Şiir de bu genel kuralın dışında değildir. Her milletin oluşturup sürdürdüğü şiir gelenekleri vardır. Bunların özellikleri bilinir, hissedilir, sezilir. Her dönem bu akışa yeni söyleyiş, ses, yapı öğeleri katar; bu geçmişten geleni anlayıp yorumlayarak gerçekleşir.

Geleneği sürdüren en önemli araç dildir. Dil unutmaz ve ihmal etmez. Dil göstergeleri o dili konuşan milletin her an yenilenebilen, kişiden kişiye anlamlar kazanabilen tarihsel belgeleridir. Kültürle ilgili her başarı ve etkinlik dille gerçekleşir.

Şiire özgü söyleyiş tıpkı konuşma dilinde olduğu gibi dilin dünyasında zenginleşerek sürer. Ahenk kaygısı da böyledir. Yani geçmişten geleni şekillendirir, dönüştürür ve zenginleştirir.

Yapı ve temayla ilgili öğeler de öyledir. Yapıyı oluşturan ses ve anlam kaynaşmasından oluşan birimler, gelenek içinde olgunlaşır. Sanatta geleneğe karşı olmak onu inkâr etmek değildir; onu geliştirme iradesinin ifadesidir.

Günümüz şiirinde divan veya halk şiirinin yapı, ses ve söyleyiş özelliklerinden yararlanıldığını belirtmek gerekir. Burada bir gelenekten yararlanmak ile bir geleneği sürdürmek arasındaki ayrıma dikkat etmek yararlı olur. Bugün edebiyatımızda halk şiiri geleneğini şiir geleneğini sürdürenler ve bu şiir geleneğinden yararlananlar vardır. Aynı şekilde divan şiiri geleneğini sürdürmek isteyenler bu gelenekten yararlananlar ile karşılaşılmaktadır.

Edebî metinlere ilgi duyanlar şiirin hangi edebi dönemde yazıldıklarını metnin dilinden, temasından, anlatımından, yapısından hareketle söylerler. Bu demektir ki edebî dönem ve zevkler şiirlerde hissedilir. Bu da gelenekle ilgilidir.

Gelenek üzerinde dururken her zihniyetin kendi sanat geleneğini ortaya çıkardığını; milli edebiyatlarda başta dil, ses ve söyleyiş öğeleri olmak üzere değişen zihniyetlere rağmen zenginleşip dönüşerek varlığını sürdüren öğelerin bulunduğu dikkati çeker. "Değişerek devam etmek, devam ederek değişmek" özlü ifadesiyle dile getirilen bu husus tarihî zamanda sürekliliği ifade eder. Buna gelenek diyenler de vardır. Bu anlamda bir taşıma sürüp gider.

Şiir üzerinde dururken geleneği birkaç anlamda ve yerde kullanmaktayız. Halk şiiri geleneği, divan şiiri geleneği, milli edebiyat şiiri geleneği, serbest nazım geleneği söz gruplarıyla karşılaşmaktayız. Bu ve benzer söz gruplarıyla ifade edilen edebiyat etkinliklerinin arkasında dönemlerinin insan etkinliklerini ve ilişkilerini belirleyen zihniyetin olduğu açıktır. Zihniyet terimiyle eserin yazıldığı dönemde varlığını sürdüren bütün güçlerin birlikte oluşturdukları zevk ve anlayışı ifade ediyoruz. İnsanın her türlü etkinliği bu zevk ve anlayışı belirler.

Biz de "Türk şiir geleneği" söz grubuyla karşılaşmaktayız. Burada da bütün dönemlerde "değişerek devam eden, devam ederek değişen" hususlar veya husus dile getirilmek istenir. Şüphesiz söz konusu anlayış gücünü dilden alır.

Bu açıklamalardan hareketle bir dönemlerin geleneğinden bir de ulusal gelenekten söz etmek hatalı olur mu? Bu anlayış bizim dışımızda kendiliğinden oluşmamış mı?

Şiirde; halk şiiri geleneği, divan şiiri geleneği, batılılaşma dönemi şiir geleneği, millî edebiyat dönemi şiir geleneği, toplumcu gerçekçi şiir geleneği, öz şiir geleneği, garip geleneği, ve benzeri ifadelerin yanında Türk şiir geleneği söz grubuyla da karşılaşmaktayız.

Acaba bu konuda farklı ölçülerden hareketle farklı söyleyişler mi ortaya çıkmıştır? Konuşan ve yazan kişinin zevk, anlayış ve kabulleri gelenek kelimesine farklı anlamlar yüklemiştir.

Biz zihniyetin şiir geleneklerini belirlediğini; bu anlamda geleneklerin sanat anlayışı, insanların dünya ve toplumla ilişkileri, geleceğe bakış tarzları, dil karşısındaki tavırları, tercih ettikleri temaları ve imgeleriyle birbirinden ayrıldıkları düşüncesindeyiz. Ancak bir ulusa ait geleneklerin birbiriyle ilişkisiz ve ayrı olduğunu da kimse söyleyemez. Elbette değişik boyutlarda ilişkiler ağıyla bu gelenekler bir bütün oluşturur.

HALI VE KİLİMLERDE KULLANILAN BAŞLICA MOTİFLER:

2006-12-14T00:07:00.000+02:00

Muska ve Nazarlık : Bazı insanların bakışlarında bir güç olduğuna, bu bakışların kötülüğe, zarara, şanssızlığa ve hatta ölüme bile sebep olduğuna inanılır. Nazarlıklar işte bu kem bakışların etkisini azaltan çeşitli nesnelerdir. Böylece onu taşıyanları korur. ?Muska? ise sahibini tehlikeli dış faktörlerden korumak için, sihirli ve dinî bir güce sahip olduğuna inanılan yazılı bir tılsımdır.

Kuş : Halılarda görülen kuş motifleri çeşitli anlamları ihtiva eder. Baykuş ve kara karga gibi kuşlar kötü şans anlamına geldiği gibi; kumru, güvercin ve bülbüller de iyi şansı simgelemeleri için kullanılır. Kuş; mutluluk, keyif ve sevginin sembolüdür. Güç ve kuvveti simgeler. O, Anadolu?da kurulmuş çeşitli yerleşimlerin, imparatorlukların sembolüdür. Kuşlar ayrıca ilâhî mesajcılara ve uzun bir yaşama işaret eder. Ejderha ile dövülmüş Anka kuşu, baharı haber verir.

Pıtrak : Pıtrak, insanların giysilerine ve hayvanların tüylerine yapışan pamuksu bir bitkidir. Onun, kem bakışları savuşturmaya güçünün yettiğine inanılır. Diğer taraftan çiçeklerle dolu anlamına da ?Pıtrak gibi? deyimi, bu motifin bolluğun bir sembolü olarak un torbaları üzerinde kullanılmasını açıklar.

Sandık : Bu motif genelde genç bir kızın çeyiz sandığını simgeler. Bu sandığın içindeki nesneler, eşinin evinde kullanılmak için olduğundan genç kızın beklentileri ve ümitleri dokuduğu, ördüğü ve üzerine nakış işlediği parçalara yansıtılır.

Çengel : Halılarında çeşitli çengel tipleri, insanları tehlikelerden koruması için sık sık kullanılır.

Ejderha : Ejderha, aslan gibi ayakları, yılan gibi kuyruğu olan ve kanatları bulunan mitolojik bir yaratıktır. Ejderha, hava ve suyun efendisidir. Ejderha ve Anka?nın uçuşunun, bereketli bahar yağmurları getirdiğine inanılır. Kocaman bir yılan olduğuna inanılan ejderha, hazinelerin ve hayat ağacı gibi sırlı nesnelerin koruyucusudur.

Kartal : Güç, kudret, muska, hükümet egemenliği ve eski dînî törenlerde ortaya çıkan tılsımlar gibi ögeleri temsil eden kartal figürleri, halı dokumacılığında totemleri işaret eder.

Küpe : Anadolu?da küpeler evlilik hediyesi olarak vazgeçilmezdir. Bu motifi kullanan bir kız ailesine evlenmek istediğini dolaylı olarak belli etmeye çalışır.

Göz : Bazı insanları kötülüğe, zarara, şanssızlığa ve hatta ölüme bile sebep olan güçlü bakışları olduğuna inanılır. Göz motifleri, insan gözünün kem bakışlara karşı en iyi koruyucu olduğu inancından dolayı ortaya çıkarıldı.

Bereket : Birlikte kullanılmış elibelinde ve koç boynuzu motifleri bir erkek ve bir kadın belirtir. Bereket deseni, dişiyi gösteren iki adet elibelinde motifi ve erkeği gösteren iki adet koç boynuzu motifinden oluşur.

Bukağı : Aile birlikteliğinin devamına, âşıkların düşkünlüğüne ve birlikte olma umuduna işaret eder.

El, Parmak ve Tarak : Parmakların kem gözlerden korunduğunu temsil eden beş çizgi ve beş noktayı kapsar. El motifi, verimlilik ve iyi şansı birleştirir. Aynı zamanda bu motif, Hz. Muhammed(SAV)?in kız kardeşinin elini sembolize ettiği için de, kutsal bir anlam taşır. Tarak motifi genellikle evlilik ve doğum ile ilişkilidir. Bu motif, evlenme arzusunu ve doğumu kem gözlere karşı korumayı ifade eder.

Elibelinde : Anneliğin dişiliğin ve verimliliğin sembolüdür.

Saç bağı : Evlenmeye olan isteği temsil eder. Eğer bir kadın saçından bir tutam dokumasında kullanırsa , bu onun ölümsüzlüğe olan arzusunu dillendirir.

Koç Boynuzu : Üretkenlik, kahramanlık, güç ve erkeksiliğe alamettir. Dokuyanın mutluluğunu da gösterir.

Su yolu : Su yolu, suyun insan hayatındaki önemini vurgular.

Akrep : İnsanlar bu hayvandan korkar ve ona karşı korunmak için bu motifi kullanır.

Yıldız : Üretkenliği temsil eder.

Hayat ağacı : Sonsuzluğu sembolize eder. Bu motif, ölümsüzlüğü araştırmanın ve ölümden sonra yaşam olduğu umudunun bir nişanıdır.

Kurt izi : Kurt ve canavarlardan korunmak için kullanılır.

KONU VE TEMA

2006-12-14T00:03:00.000+02:00

Konu: En genel anlamda edebiyat eserlerinde ele alınan durum, duygu düşünce ve
olaylardır. Söz ve yazıyla ifade edilebilecek her şey edebiyatın konusu olabilir. Sanat eserlerinin her türünde eyleme ve somut olaya dayanan olgular, bu sanat eserlerinin konusunu oluşturur. Bütün sanat eserlerinin bir konusu ve buna bağlı bir teması vardır. Çok sıradan bir konusu olan bir eserin, zengin çağrışımlara yol açan bir teması olabilir. Eserin içeriğini somutlaştırarak olabildiğince gözlenebilir bir duruma getirmek, konunun yardımıyla gerçekleşir.
Konu eserin dışında bir şeydir ve birçok sanatçı tarafından aynı konu işlenebilir. Sanatçıya özgü konulardan söz edilemez, ancak bazı konuların kimi sanatçılar tarafından daha çok tercih edildiği de bilinen bir gerçektir. Örnek olarak bir romancı Osmanlı Devletinin kuruluşunu konu edinirken, bir başka romancı köy ve köylü sorunlarını romanına konu seçebilir. Leylâ ve Mecnun konusu da birçok şair tarafından ele alınmıştır.
Edebî eseri değerli yapan konusu değildir. Aynı şekilde eserin konusunun nesneleri de eserin değerli sayılmasının nedeni olamaz. Konu ancak tema olarak ele alındıktan, yani özel bir yorum ve kavrama biçiminin ürünü olduktan sonra bir değer taşır. Bundan önce eserin dışında ve ham bir malzeme konumundadır. Bununla birlikte çağrışım zenginliği olan bir kavram ya da nesnenin bir edebî eserde konu edilmesi, bu niteliklere sahip olmayan kavram ya da nesnelere göre daha kolaydır.
Edebiyat ve sanat eserlerinin konuları, kültürel ve sosyal yapıya bağlı olarak bazı
değişiklikler gösterir. Kültür bunalımıyla da ikileminin yoğun yaşandığı bir dönemde, kültürel yabancılaşma olgusu edebiyat eserlerinin çokça üzerinde durdukları bir konu hâline gelebilir. Yine ekonomik şartların insanları olumsuz etkilediği bir ortamda, ekonomik sorunlar çevresinde odaklanan edebî konular önem kazanabilir. Bu özel durumlar dışında, her türlü olgunun edebiyat eserlerine konu edilmesinin belirli bir zamanı yoktur. Yıllarca önce üzerinde durulmuş bir konu, daha sonra tekrar tekrar ele alınıp işlenebilir.
Konu açısından zengin olan eserlerin, tematik bir değere sahip oldukları her zaman
söylenemez. Polisiye romanlar bu durumun tipik örnekleridir. Çünkü polisiye romanlarda düşünceye yüklenen özel anlam ve yorumlardan ziyade, insanların merakını kamçılayan olay ve harekete önem verilir.
Tema veya tem(İzlek): Bir sanat eserinin merkezinde yer alan temel duygu ve düşünce
demektir. Konu ve ana düşünce ile yakınlığı nedeniyle onlarla karıştırılmaması gereken bir terimdir. Konunun somut nitelikli olmasına karşılık, tema soyut özellikler gösterir.
Bir eserin teması, onun konusu değildir. Konunun çok özel bir biçimde işlenmiş ayrıntısıdır.
Ölümün konu edildiği bir eserde ?ölüm karşısında duyulan hüzün?, bu eserin teması olarak ifade edilebilir. Bir şeyin edebiyat eserine konu edilmesi için, bir yazar veya şairin o konuyu seçmiş olması yeterlidir. Oysa tema, edebî şahsiyetin sanatçı yönünün, yorumlama gücünün bir göstergesidir.
Tema bütün sanat dallarının ortak terimlerinden biridir.
İnançlar ve kültürel değerler, herhangi bir temanın farklı toplumlarda, hatta aynı toplumda bile değişik biçimlerde ele alınmasına neden olur. Söz gelişi aşk teması, edebiyatın bir döneminde ince duyarlıkları ifade ederken, başka bir dönemde maddî hazların ifade aracı olarak işlenebilir.
Tema bir eserde, insandaki beyin gibidir. Eserde anlatılan her şeyde ve anlatma biçiminde temanın etkisi vardır. Edebî şahsiyetin eserini yazma amacı, doğrudan doğruya tema ile ilgilidir. Eğer bir eserin teması doğru belirlenirse, eserin doğru anlaşılma şansı da artar.
Bir eserin değerini konusu değil teması belirler. Bunun gerçekleşmesi ise, temanın düşünce dokusu ve yorumlanışı ile ilgilidir. Bir eserin konusunun nasıl yorumlandığı sorusuna bulunan cevap, temanın belirlenmesinde ipucudur.
Eserin bütününe hakim olan bir tema, iyi işlenmek kaydıyla, eserin sağlam bir kom-
pozisyon kazanmasında etkili olabilir.
Tema soyuttur ve soyutluğun derecesi edebî şahsiyetin özellikleriyle yakından ilgilidir. Tema, somut verilerle desteklendiği zaman eserin başarısı artar.
Bir edebî eser veya metin, birden fazla temadan meydana gelebilir. Fakat bunlardan
biri veya birkaçı edebî eser veya metinde daha bir önem kazanmış olarak karşımıza çıkar. İkinci, üçüncü derecedeki temalar, asıl temayı besler, eseri zenginleştirir. Eserin daha iyi anlaşılmasını kolaylaştırır.

ANA DİL VE MENİM ANAM

2006-11-26T14:55:00.000+02:00

Azerbaycan'ın büyük şairi Bahtiyar Vahapzade, "Menim Anam" şiirinde şöyle diyor:

MENİM ANAM

Savadsızdır
Adını da yaza bilmir
Menim anam...
Ancak mene
Say öğredip
Ay öğredip
İl öğredip
En vacibi dil öğredip
Menim anam.

Bu dil ile tanımışam
Hem sevinci
Hem de gamı
Bu dil yaratmışam
Her şiirimi
Her nağmemi,
Yoh men heçem
Men yalanam
Kitap kitap sözlerimin
Müellifi: Menim anam...

BAHTİYAR VAHABZÂDE

Şairin ne dediğini büyük ölçüde anladınız; ama şöyle kısaca bir tekrar edecek olursak, şair diyor ki: Okuma bilmiyor, adını da yazamıyor benim annem. Ancak bana, sayı saymayı, ayları ve yılları öğretti. En mühimi de dilimi öğretti. Ben bu dil ile sevinci ve üzüntüyü tanıdım. Ben bu dil ile şiirimi ve müziğimi meydana getirdim. Aslında ben bir hiçim, ben yalanım. Yazdığım bunca kitabın gerçek sahibi benim annemdir. Benim hislerime ve fikirlerime tercüman olan ifadeler, Vahapzade'nin bu şiirinde terennüm edilmiş. Zaten anamızdan öğrendiğimiz dile "ana dili" demişiz. Ne hoş bir laftır bu. Bundan güzel bir açıklama olur mu? Ana dil, anamızdan öğrendiğimiz dildir. Son yıllarda artık anamın dilinden çok uzaktayım. Onun sesi gibi ses, onun sözü gibi söz, onun yüreği gibi yürek arıyorum belki de. Onun "gadasın aldığım" deyişindeki sıcaklık, dinlediğim bunca uzun sözlerin içerisinde yok. Onun söylediği kelimeleri insanlar ya bilmiyorlar artık ya da kullanmak istemiyorlar. Onun demin yerine "bayaktan" deyişi, geçen yıl yerine "bıldır" deyişi, daha neçe güzel sözler söylenmiyor artık. Benim memleketimin muhterem insanları analarının konuştukları gibi konuşmak istemiyorlar. Çünkü bu dilden utanıyorlar. Sonunda bugün herkesin dört nala gittiği bu yapmacık dil, yapmacık insanlar yaratıyor. Özüne sözüne güvenilmez bir yığın insan...

Benim anam, anasına "aba" derdi.
Benim anam kaygılandı mı "sıda" derdi.
Benim anam bana gelen bütün kaygıyı, tasayı, günahı almak için "gadamı alır", uğrumda kurban olurdu.
Benim anam beni ninnilerle uyutur, masallarla büyütürdü.
Benim anam Türk çocuğu türkü beller deyip türkü dinletirdi.
Benim anam, sadece dil öğretmez, töreyi, namusu, vicdanı, adaleti, ahlakı da öğretirdi.
Benim anam, "Adı güzel, kendi güzel Muhammed" diye ilahileri gözyaşları ile dinler ve dinletirdi. Alnın secdesiz, ağzın duasız olmayacağını gösterirdi.
Benim anam, çeyiz sandığında Türk bayrağı taşır, Türk askeri gördü mü kendi evladından bir fark gözetmeyerek sarılır, askerlerimize hayır duaları ederdi.

Bizim analarımız, Halil İbrahim bereketiyle bereketlendirdikleri sofralarını herkese açar, varlığı da yokluğu da çok iyi bilirlerdi.
Bizim analarımız "helal sütün" ne olduğunu bilir ve hep "helal süt emmişi" ararlardı. Bizim analarımız Türkçeyi yapmacıksız konuşur, sözü, özlerindeki gibi dosdoğru söylerlerdi. Şimdi benim anamın dilini kaba ve görgüsüz bulanlar, bir ayna alıp kendilerine baksınlar.

Eğer bu dili unutursan,
öz ananı unutmuş gibi olursun.
Eğer bu dili unutursan,
gerçek değil hayal gibi olursun.

Eğer bu dili unutursan,
kendin değil başkası gibi olursun.

Anamın bu güzel dilleri
Hoştur gadasın aldığım
Bu dili unutup gitmek
Boştur gadasın aldığım

Bu sözlerim sana vardı
Herkes bir şeyler aldı
Senin yüzün niye karardı?
Küsme gadasın aldığım.

Erciyes'ten esen yeller
Etrafında deste güller
Anan sana neler söyler
Dinle gadasın aldığım

S.Burhanettin AKBAŞ

DÖRT DUVAR'la Belgin'de Aramızda...

2006-11-07T23:33:00.000+02:00

Dört duvar. Soğuk, renksiz dört duvar işte. Öyle bir de sevdalı ki sana. Karanlığın oluyor. Her türlü korkuna cevap veriyor korkularını büyütürken. Seni korur gibi gözüküyor ama içerideki karanlık dışarıya akamıyor. Daha da yitiriyorsun kendini. Kapılar kapanıyor ardından. Pencereler yok, ışık yok.

Bir fırça lazımdı. Fırçaya gerek yok. Ellerimi alsam ellerime. Renkten renge boyasam seni. Cehaletti korkum. Duvarlar üstüme düşecek diye korkardım sokağa atasım gelirdi kendimi. Bir ferahlık bir esinti, aydınlık, ufuk...

Bir yerlerde ise top, mermi, silah, kan, karanlık, duvarlar?

Bir an kapı aralandı bir ışık. Kelimeler akıyordu. Bir şelale yeniden can buluyordu. Yağmurlar... Ulu çınar kök salıyordu. Bir meşale yeniden alevlendi.

Duvarlar... Kırmızı kırmızı parlıyordu. Alev alev kelimeler birleşiyordu. Gelecek diyordu kelimeler anlıyorduk. Yarın bizim diyordu, bilgi diyordu. Kelimeler parlıyordu işte. Alev alev...

O kadar dardı ki bu dört duvar. İçeriye akın ediyorlardı. Sıkışıyor bunalıyor nefes alamıyorduk. Durduramıyorduk bedenleri. Bir beden bir silah içeri, içerisi mahşer, içerisi cehennem, bir soluk, bir renk ve bir bakış... Duvarlar yıkılıyor. Canlar nefes buluyor. Silahlar susuyor. Ufuklar genişliyor. Yarın oluyordu.

Kurtuluş demişti o bakışlar. Mavi keskin, kararlı...Biz o bakışlara güvenmiştik. Ya üzerimize yıkılacaktı esaret. Duvarlar, karanlık ya da çıkacaktık dışarı, güneşe bakacaktık? Denize deniz olmanın gururunu yaşatacaktık?

Belgin KURUOĞLU
10/TMB 125